Ocalanie od zapomnienia. Cmentarz Altglienicke w Berlinie

Cmentarz Altglienicke w Berlinie, 2020
Cmentarz Altglienicke w Berlinie, 2020
Cmentarz komunalny w Altglienicke na południowo-wschodnim obrzeżu Berlina.

 

Do niedawna było to jeszcze dzikie wysypisko  śmieci: papierów, wieńców, zwiędniętych kwiatów... a jesienią gnijących liści. Stał tu wprawdzie od lat 50. XX wieku niepozorny betonowy obelisk mówiący o pochówku "antyfaszystowskich bojowników", ale tak naprawdę to nikt nic nie wiedział. 

Klaus Leutner:  Zakopano tam, w latach 1940-43, 1370 urn, z czego osiemdziesiąt to ofiary egzekucji przeprowadzanych w więzieniu Ploetzensee.

Dziś wiemy więcej: to prawdopodobnie przeciwnicy nazizmu, ofiary eutanazji, więźniowie obozów Buchenwald, Dachau i Sachsenhausen...

Ale co dla nas Polaków jest najważniejsze, to fakt, że tu właśnie znalazło miejsce ostatniego spoczynku 430 rodaków. Po latach żmudnej pracy, wielokrotnych korekt - także polskiej pisowni, lista jest kompletna. Stworzył ją Paweł Woźniak działacz Polskiej Misji Katolickiej. Lista zawiera suche informacje o narodzinach i śmierci  ofiar - czasami jakiego byli zawodu i skąd pochodzili.

Tak niewiele. I aż tyle...

Są więc i piekarz, stolarz, ślusarz  - zaskakująco wiele osób robotniczej proweniencji; ludzie młodzi zamordowani w wieku lat dwudziestu kilku.  Wszyscy, których wyrywkowo sprawdziłem, pochodzili z  rdzennych terenów II RP. Dlaczego zostali aresztowani, a co ważniejsze, przewiezieni do Berlina  i tam, lub w Sachsenhausen, zamordowani - nie wiadomo.  Kim byli, że zainteresowany był nimi sam  Reinhard Heydrich i jego ludzie? Tego nie dowiemy się zapewnie nigdy. A może w kronikach miast i wiosek, z których pochodzili odnajdą się ślady powrześniowej tragedii?

Mediathek
  • Cmentarz Altglienicke w Berlinie, 2020

    Cmentarz Altglienicke w Berlinie

    Cmentarz Altglienicke w Berlinie, widok ogólny, 2020
  • Mur, przy którym zakopano urny z prochami ofiar

    Mur, przy którym zakopano urny z prochami ofiar

    Mur, przy którym zakopano urny z prochami ofiar, 2020.
  • Kamień pamiątkowy z 2003 r. (Bürgerverein Altglienicke e.V.)

    Kamień pamiątkowy z 2003 r.

    Kamień pamiątkowy z 2003 r. (Bürgerverein Altglienicke e.V.)
  • Pamiątkowy obelisk z lat 50-tych

    Pamiątkowy obelisk z lat 50-tych

    Pamiątkowy obelisk z lat 50-tych, stan dzisiejszy.