Die Übersetzung in diese Sprache ist derzeit leider noch nicht verfügbar.
Teilen:

PAMIĘĆ BUDUJE SIĘ WSPÓLNIE

Miejsce pamięci krótko po oficjalnym otwarciu.
Miejsce pamięci krótko po oficjalnym otwarciu.

Nim doszło do tej skromnej, ale jakże wzruszającej uroczystości musiały upłynąć trzy lata. Niełatwe tak dla organizatorów konkursu na rewitalizacją, jak i samych twórców pomnika.

Nie tylko pandemia przedłużyła proces realizacji projektu. Pokonać trzeba było trudności technologiczne; z szeregu ofert wybrać takie, których standard tak szklanych tablic, ram do nich jak i żelazobetonowych fundamentów odpowiadałby nie tylko „artystycznej wizji” autorów, ale i bezpieczeństwu odwiedzających.

Dodatkowe utrudnienia pojawiły się podczas prac ziemnych poza kwaterą zamordowanych. Odkryto tam urny z lat 50 ubiegłego wieku. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi, pietyzmem oraz kultem pamięci zmarłych, prochy przeniesiono do specjalnej kwatery[2].

 

***

Arcybiskup dr Heiner Koch otwierając obrzęd międzyreligijny przypomniał: „To nowo zaprojektowane miejsce pochówku powinno być miejscem naszej pamięci o Nich i Ich losie. Obok 18 polskich księży, którzy są tu pochowani, los ten szczególnie doświadczyli nasi żydowscy siostry i bracia w wierze. Wszyscy oni wyrastali bowiem i żyli zgodnie ze swoją wiarą.”

 

Członek Generalnej Konferencji Rabinów Republiki Federalnej Niemiec – prof. dr Andreas Nachama – przed wygłoszeniem modlitwy El male rachamim wezwał o pamięć dla tych, „którzy zginęli w czasach, gdy na świecie zapanowało szaleństwo i zamieszkało zło.” [Pamiętajmy także o tych] „nieżydowskich kobietach i mężczyznach, którzy mieli odwagę wynurzyć się tłumu i cierpieć razem z nami. Niech ich ofiara nie pójdzie na marne, niech świat w codziennej walce z okrucieństwem i uprzedzeniami, z tyranią i prześladowaniami czerpie z ich śmierci siłę, by żyć razem w pokoju i wzajemnym szacunku.”

Jedna z ponad tysiąca wolontariuszy, matek i ojców chrzestnych Pomnika, Claudia Max (Centrum Na Rzecz Demokracji): „Przejęłam patronat nad nazwiskiem anonimowej osoby, ponieważ uważam, że to bardzo piękny pomysł. Nie tylko, że mogę moim wpisem osobiście stać się częścią procesu Upamiętniania, ale także dlatego, że osobiście doceniam i szanuję pracę państwa Leutnerów oraz architektów Struber i Gruber.”

***

Przez lata spoczywali bezimienne pod cmentarnym murem.

Jedynie skromny kamień z lat 50-tych ubiegłego wieku wspominał – zgodnie z polityczną poetyką wschodnich Niemiec – o pochowanych tu „antyfaszystach”.

Dzisiaj szklana ściana, dominująca część pomnika wraz z utrwalonymi na niej nazwiskami zmarłych, rozciągająca się w kształcie litery „L” od końca pola urnowego wzdłuż cmentarnego muru, aż do części południowozachodniej granicy nekropolii, sprawia niesłychane i jedyne w swoim rodzaju wrażenie.

W zależności od kierunku oraz kąta padania promieni słonecznych, a więc pory dnia i roku, wytrawione w szkle nazwiska poczynają mienić się, przybierać na ostrości lub – odwrotnie – zlewać się z odbijającym się za nimi cmentarnym krajobrazem.

Im bliżej do szklanego monolitu, tym wyraźniej rysują się różnice wpisów – niepowtarzalne i wyjątkowe. Tak jak charakter ludzkiego pisma, który je stworzył, jak ludzie i ich losy, które kryją się za pozornie nic nieznaczącym imieniem i nazwiskiem, datą urodzin i śmierci.

I nagle dociera do nas, że ta ciągła zmiana „głębi ostrości”, (akomodacja oka - powie sceptyk), dwu- a nawet trzypoziomowość odbitych i wzajemnie przenikających się pionowych płaszczyzn, nie są grą przypadku, lecz świadomym zamiarem twórców pomnika.

 

Mediathek Sorted

Mediathek
  • Wizyta pracowników MSZ (Auswärtiges Amt) na placu budowy Miejsca Pamięci am 4. Juni 2021.

    Od lewej: Klaus Leutner, dr Wolfgang Pailer, slawista, pisarz, dziennikarz, tłumacz Ambasady RFN w Warszawie, Iris Reinl (Auswärtiges Amt) oraz Dieter Reinl, dyplomata. Pracownik Ambasad RFN w Warszaw...
  • Miejsce Pamięci w dzień otwarcia

    Szklana bryła stanowi dominującą cześć pomnika wraz z utrwalonymi na nich nazwiskami zamordowanych.
  • Widok na pole urnowe po rewitalizacji

    Napis głosi: "Tu spoczywają prochy ponad 1370 osób, które cierpiały i straciły życie w wyniku nazistowskiej przemocy".
  • Klaus Leutner

    „Wspólnie z Wami, drodzy Państwo, chcemy dzisiaj przywrócić pamięć zamordowanych krewnych z Waszych rodzin, tu w miejscu ich ostatniego spoczynku. Oprawcy SS odebrali im godność własnego imienia, a ty...
  • Miejsce pamięci krótko po oficjalnym otwarciu.

    Miejsce pamięci krótko po oficjalnym otwarciu.
  • Katharina Struber (po prawej) z biura architektonicznego struber_gruber. Obok: współpracownica Projektu Siena Brunnthaler.

    Katharina Struber (po prawej) z biura architektonicznego struber_gruber. Obok: współpracownica Projektu Siena Brunnthaler.
  • Delegacja uczniów LO im R. Traugutta ze Zgierza oraz przedstawiciel młodzieży Gimnazjum Archenholda z Berlina

    Symbolicznego złożenie polskiej ziemi na polu urnowym.
  • Odbicie nas w dialogu z nami samymi.

    Odbicie nas w dialogu z nami samymi.
  • Krótko po oficjalnym otwarciu

    Od lewej: Msgr. dr Yean Choong z Nuncjatury Apostolskiej w Niemczech, Klaus Leutner, ewangelicki Biskup Kościoła Berlina, Brandenburgii i Śląskich Górnych Łużyc ks. bp dr Christian Stäblein, rabin Ber...
  • Na planie drugim goście honorowi ze Zgierza

    Na planie drugim goście honorowi ze Zgierza