Janina Szarek i Teatr Studio am Salzufer – Tadeusz Różewicz Bühne w Berlinie

Janina Szarek
Janina Szarek
Kariera zawodowa w Polsce


W 1964 roku Janina Szarek zdaje maturę w liceum im. Bartosza Głowackiego w Tomaszowie Lubelskim, a następnie egzaminy wstępne na polonistykę na Wydziale Filologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. W Krakowie cierpi na kompleks „dziecka prowincji“ i zmaga się z ogromną nieśmiałością[2]. Nie porzuca jednak myśli o teatrze i stopniowo wchodzi w środowisko studenckiej bohemy. Gra m.in. w Grupie Styx, wystawiającej „Proces“ Kafki czy „Wariata i zakonnicę“ Witkacego. Jeszcze na studiach polonistycznych Janina Szarek nawiązuje kontakty z powstałym w 1966 roku Teatrem STU, będącym sceną studentów Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Krakowie. Teatr akurat szuka nowych aktorów. Janina Szarek pomyślnie przechodzi egzamin i wchodzi w skład zespołu, do którego należą już m.in. Olgierd Łukaszewicz, Jerzy Trela, Wojciech Pszoniak, Jan Łukowski, Jerzy Szejbal, Jerzy Stuhr, Krzysztof Jasiński. Wkrótce otrzymuje rolę w „Kabale“ Bolesława Leśmiana, następnie gra w „Oratorium rewolucyjnym“, opartym m.in. na tekstach Krzysztofa Kamila Baczyńskiego. Bierze też udział jako aktorka Teatru STU w licznych festiwalach teatralnych. Wkrótce, w Krakowie, Krzysztof Jasiński zakłada namiastkę szkoły teatralnej - Studio Aktorskie Teatru STU, do którego Janina Szarek zostaje przyjęta, i gdzie rozwija swój kunszt artystyczny. 

Wydarzenia marca 1968 roku stanowią w życiorysie Janiny Szarek ważną cezurę. Aktorka jest na czwartym roku polonistyki, ma właśnie wyjeżdżać z Teatrem STU na festiwal do Francji. Powody polityczne sprawiają, że wyjazd zostaje odwołany. Janina Szarek z rozgoryczeniem stwierdza, że sytuacja w kraju i protesty, do których przyłączają się studenci w całej Polsce, mało interesują kolegów z krakowskiej PWST. Na skutek konfliktu aktorka zostaje wyrzucona bez wyjaśnień z teatru i ze studia. 

Kilka miesięcy później Szarek zdaje z powodzeniem egzaminy do Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Krakowie. Studiuje wspólnie z Anną Dymną, Krystyną Tkacz, Marzeną Trybałą, Andrzejem Malcem czy Ewą Dałkowską. Podczas studiów Janina Szarek aktywnie włącza się w życie artystyczne:  współtworzy teatr studencki, śpiewa m.in. w Klubie pod Jaszczurami, występuje w kabarecie politycznym Janusza Rewińskiego. Studia w krakowskiej PWST Szarek kończy udziałem w trzech spektaklach dyplomowych: „Wiśniowym sadzie” Antoniego Czechowa w reżyserii Bronisława Dąbrowskiego, „Fantazym” Juliusza Słowackiego w reżyserii Jerzego Merunowicza i „Gyubalu Wahazarze" Stanisława Ignacego Witkiewicza – w reżyserii Bogdana Hussakowskiego.

Tuż po zakończeniu studiów, w 1972 roku, Janina Szarek otrzymuje propozycję angażu w Teatrze Współczesnym we Wrocławiu. To jedna z najciekawszych wówczas scen w Polsce, której spektakle często ocierają się o artystyczny eksperyment. Młoda absolwentka szkoły aktorskiej od razu trafia do obsady „Dam i huzarów“ Aleksandra Fredry, gra też komunistkę Tamarę w „Młodej gwardii“ Aleksandra Fiediejewa, Młodą Kobietę w „Lizystracie“ Arystofanesa, Izabelę Łęcką w „Panu Wokulskim“ według „Lalki“ Bolesława Prusa, Pallas Atenę w „Orestei“ Ajschylosa czy Tatianę w „Mieszczanach“ Maksyma Gorkiego. Coraz częściej występuje też w spektaklach Teatru Telewizji. Wciela się tu m.in. w postać Białej Dziewczyny w „Medei“ Eurypidesa/Dygata. W słynnej realizacji Kazimierza Brauna sztuki Tadeusza Różewicza „Stara kobieta wysiaduje“ otrzymuje zaś rolę Pięknej Dziewczyny. Ta jedna z najbardziej wieloznacznych sztuk w dorobku Różewicza, odczytywana najczęściej jako rozrachunek autora ze współczesną cywilizacją, stanie się w przyszłości dla aktorki, podobnie zresztą jak sama postać Różewicza, niezwykle ważna[3].

Mediathek
  • Janina Szarek (z lewej) jako Izabela Łęcka

    Janina Szarek (z lewej) jako Izabela Łęcka w "Panu Wokulskim"

    Janina Szarek (z lewej) jako Izabela Łęcka w "Panu Wokulskim", z prawej Asja Łamtiugina. Teatr Współczesny we Wroclawiu.
  • Janina Szarek i Krystian Lupa w czasie warsztatów teatralnych w Krakowie, 1996 r.

    Janina Szarek w czasie warsztatów teatralnych

    Janina Szarek i Krystian Lupa w czasie warsztatów teatralnych w Krakowie, 1996 r.
  • Janina Szarek i Olav Münzberg po spektaklu "Białe małżenstwo", 2005 r.

    Janina Szarek i Olav Münzberg

    Janina Szarek i Olav Münzberg po spektaklu "Białe małżenstwo", 2005 r.
  • Janina Szarek i Olav Münzberg

    Janina Szarek i Olav Münzberg

    Janina Szarek i Olav Münzberg
  • Janina Szarek i Tadeusz Różewicz

    Janina Szarek i Tadeusz Różewicz

    Janina Szarek i Tadeusz Różewicz
  • Janina Szarek jako Lavinia w "Androklesie i Lwie" w reżyserii Henryka Tomaszewskiego, Teatr w Jeleniej Górze.

    Janina Szarek jako Lavinia w "Androklesie i Lwie"

    Janina Szarek jako Lavinia w "Androklesie i Lwie" w reżyserii Henryka Tomaszewskiego, Teatr w Jeleniej Górze.
  • Janina Szarek jako Lidia w "Małżeństwie Kreczyńskiego"

    Janina Szarek jako Lidia w "Małżeństwie Kreczyńskiego"

    Janina Szarek jako Lidia w "Małżeństwie Kreczyńskiego" A. Suchowo-Kobylina reż. Juliusz Burski, Teatr Telewizji
  • Janina Szarek jako Lidia w sztuce "Małżeństwo Kreczyńskiego", Teatr Telewizji

    Janina Szarek jako Lidia w sztuce "Małżeństwo Kreczyńskiego"

    Janina Szarek jako Lidia w sztuce "Małżeństwo Kreczyńskiego", Teatr Telewizji
  • Janina Szarek jako stara kobieta w sztuce T. Różewicza "Stara kobieta wysiaduje"

    Janina Szarek jako stara kobieta w "Stara kobieta wysiaduje"

    Janina Szarek jako stara kobieta w sztuce T. Różewicza "Stara kobieta wysiaduje"
  • Janina Szarek, lata 70-te

    Janina Szarek, lata 70-te

    Janina Szarek, lata 70-te
  • Janina Szarek, lata 80-te

    Janina Szarek, lata 80-te

    Janina Szarek, lata 80-te
  • Janina Szarek, lata 90-te

    Janina Szarek, lata 90-te

    Janina Szarek, lata 90-te
  • Janina Szarek, lata 90-te

    Janina Szarek, lata 90-te

    Janina Szarek, lata 90-te
  • Janina Szarek początek lat 80-tych

    Janina Szarek początek lat 80-tych

    Janina Szarek początek lat 80-tych
  • Janina Szarek podczas dyskusji po monodramie "Czerwcami gorące" według erotyków Bolesława Leśmiana, 1973 r.

    Janina Szarek, 1973 r.

    Janina Szarek podczas dyskusji po monodramie "Czerwcami gorące" według erotyków Bolesława Leśmiana, 1973 r.
  • Janina Szarek podczas pracy ze studentami Szkoły Aktorskiej TRANSform

    Janina Szarek podczas pracy ze studentami

    Janina Szarek podczas pracy ze studentami Szkoły Aktorskiej TRANSform
  • Janina Szarek, portret zimowy

    Janina Szarek, portret zimowy

    Janina Szarek, portret zimowy
  • Janina Szarek

    Janina Szarek

    Janina Szarek
  • Janina Szarek prywatnie podczas pobytu w Grecji, 1978 r.

    Janina Szarek w Grecji, 1978 r.

    Janina Szarek prywatnie podczas pobytu w Grecji, 1978 r.
  • Janina Szarek prywatnie, 1983 r.

    Janina Szarek, 1983 r.

    Janina Szarek prywatnie, 1983 r.
  • Janina Szarek w "Androklesie i lwie" w scenie z Bogdanem Słomińskim, Teatr Cypriana K. Norwida w Jeleniej Górze, 1977 r.

    Janina Szarek w "Androklesie i lwie", 1977 r.

    Janina Szarek w "Androklesie i lwie" w scenie z Bogdanem Słomińskim, Teatr Cypriana K. Norwida w Jeleniej Górze, 1977 r.
  • Janina Szarek w akademiku PWST w Krakowie, lata 70-te

    Janina Szarek w akademiku PWST w Krakowie

    Janina Szarek w akademiku PWST w Krakowie, lata 70-te
  • Janina Szarek w Berlinie, 1982 r.

    Janina Szarek w Berlinie, 1982 r.

    Janina Szarek w Berlinie, 1982 r.
  • Janina Szarek w mieszkaniu w Berlinie Neukölln, lata 80-te

    Janina Szarek w mieszkaniu w Berlinie Neukölln

    Janina Szarek w mieszkaniu w Berlinie Neukölln, lata 80-te
  • Janina Szarek w Studio 44

    Janina Szarek w Studio 44

    Janina Szarek w Studio 44
  • Janina Szarek w Studiu-Grupie 44, początek lat 80-tych

    Janina Szarek w Studiu-Grupie 44

    Janina Szarek w Studiu-Grupie 44, początek lat 80-tych
  • Janina Szarek w sztuce "Wariat i zakonnica" w reż. Krystiana Lupy, Teatr Telewizji, 1978 r.

    Janina Szarek w sztuce "Wariat i zakonnica", 1978 r.

    Janina Szarek w sztuce "Wariat i zakonnica" w reż. Krystiana Lupy, Teatr Telewizji, 1978 r.
  • Janina Szarek we Wrocławiu, lata 70-te

    Janina Szarek we Wrocławiu, lata 70-te

    Janina Szarek we Wrocławiu, lata 70-te
  • Janina Szarek z poetą Bolesławem Taborskim po premierze spektaklu "Dobranoc bezsensie"

    Janina Szarek z poetą Bolesławem Taborskim

    Janina Szarek z poetą Bolesławem Taborskim po premierze spektaklu "Dobranoc bezsensie"
  • Film "Narr und Nonne" - St. Ignacy Witkiewicz, Filmstudio Transform, reż Janina Szarek

    Film "Narr und Nonne" - St. Ignacy Witkiewicz, Filmstudio Transform, reż Janina Szarek