Adam Szymczyk i jego 14. documenta

Adam Szymczyk, dyrektor artystyczny 14. edycji wystawy documenta
Adam Szymczyk, dyrektor artystyczny 14. edycji wystawy documenta (w Atenach od 8 kwietnia - w Kassel do 17 września 2017 r.), podczas konferencji prasowej dnia 7 czerwca 2017 r. w Kongress Palais w Kassel.

„Program intelektualny“ w Bazylei

Pożegnanie Adama Szymczyka, odchodzącego ze stanowiska dyrektora Kunsthalle Basel z dniem 31 października 2014 r., odbyło się jedenaście miesięcy po powołaniu go na kuratora 14. edycji documenta. Podejmując w roku 2003 swoją pracę w Bazylei, Szymczyk był „tylko względnie znaną osobą“, pisał przy okazji jego pożegnania wychodzący w Bazylei dziennik TagesWoche. Okres swej pracy w Kunsthalle Basel oparł na „programie intelektualnym“ polegającym na: „odejściu od malarstwa, które tak kochał jego poprzednik Peter Pakesch, i skierowaniu się ku pustce, ku redukcji, ku pracom instalacyjnym, ku interwencjom. Nieliczni przedstawiani przez niego międzynarodowi artyści byli wcześniej znani w tym zakolu Renu. Jego wystawy zawsze były wyzwaniem, także dla ludzi oswojonych ze sztuką. Było to jednak wyzwanie, które chętnie podejmowano: Szymczyk dawał możliwość otwarcia się na współczesną sztukę, często polityczną oraz społecznie relewantną.“ Zarzut zbyt rzadkiego uwzględniania lokalnych twórców sztuki odparł, wprowadzając nową koncepcję „wystaw regionalnych“ i współpracując z Hochschule für Gestaltung und Kunst FHNW (Wyższa Szkoła Projektowania i Sztuki).[1]

Realizację bazylejskiego programu wystawowego Szymczyk rozpoczął w 2004 roku - a konkretnie od wystawy „Earth, Wind and Fire“ polskiego artysty multimedialnego Piotra Uklańskiego (*1968 w Warszawie), z którym współpracował już od 1999 roku; wówczas w warszawskiej Galerii Foksal.[2] Kolejne wschodnioeuropejskie wypowiedzi artystyczne zaprezentował na wystawie polskiego rzeźbiarza, autora instalacji i filmów oraz fotografa Artura Żmijewskiego (*1966 w Warszawie) w 2005 roku, jak i w 2007 roku, pokazując prace rumuńskiego artysty Dana Perjovschi, a także na wystawie Słowaka Jána Mančuški „only those wild species that appeal to people will survive“ w 2008 roku. Wypowiedzi artystyczne podejmujące krytykę systemu rynku sztuki zebrał na wystawie indywidualnej duńskiej grupy Superflex (2005) oraz na wystawach takich artystów jak: Gustav Metzger (2006), Peter Friedl (2008), Goshka Macuga i Danh Vo (obie w 2009 roku), Matthieu Kleyebe Abonnenc i Adrian Melis (2013), również na dwóch wystawach zbiorowych w roku 2011 - jednej pod tytułem „How to Work“ i drugiej „How to Work (More for) Less“. Na wystawach tematycznych skupił się na konstrukcji i rekonstrukcji wydarzeń, epizodów z historii i narracji historycznej, mających umożliwić inne spojrzenie na historiografię. Były nimi: „QUAUHNAHUAC. Die Gerade ist eine Utopie“ (2006), „Report on Probability“ (2009), „Strange Comfort (Afforded by the Profession)“ (2010) oraz wystawa szkockich artystów Rossa Birrella i Davida Hardinga „Winter Line“ (2014). Na wystawach retrospektywnych przedstawił twórczość nowojorskiej artystki Lee Lozano (1930-1999), holenderskiego artysty medialnego Basa Jana Adera (1942-1975) oraz indyjskiej malarki, graficzki i autorki fotografii Nasreen Mohamedi (1937-1990).[3] W 2011 roku, przy okazji wiedeńskiej wystawy rumuńsko-niemieckiego artysty konceptualnego Daniela Knorra, której był kuratorem, New York Times nazwał Szymczyka w tytule „Superstar among curators“ i dalej w tekście „something of a curatorial rock star“.[4] W chwili odejścia Szymczyka z Kunsthalle Basel reakcje artystów, kolegów i decydentów kulturalnych w Bazylei na jego ambitny program wystawowy wypadły „różnie“.[5] W 2014 roku, jak pisał TagesWoche, znalazł się on na 21. miejscu w rankingu stu wiodących na świecie kuratorów, publikowanym od 2002 roku przez tradycyjny londyński magazyn sztuki ArtReview pod nazwą „Power 100“. Od listopada 2016 roku znajduje się na 2. miejscu tej listy, sporządzanej przez grupę anonimowych, międzynarodowych specjalistów.[6]

 

[1] Karen N. Gerig, Bye bye, Adam!, „TagesWoche‟, Bazylea, 31.10.2014 r. Dostęp w Internecie: http://www.tageswoche.ch/de/2014_44/kultur/671978/

[2] W 1999 roku, zaproszony przez Fundację Galerii Foksal, Piotr Uklański wykonał przy wejściu Domu Towarowego Smyk w centrum Warszawy mozaikę z porcelitowych odpadów produkcyjnych z fabryk porcelany w Ćmielowie i Pruszkowie. W 2002 roku pokazał w Galerii Foksal dużego formatu pracę, w której wykorzystał portrety artystów i pracowników związanych z fundacją, między innymi również portret Szymczyka („Foksal Gallery“, 425 x 230 cm). Por.: Ewa Gorządek, Piotr Uklański, 2004. Dostęp w Internecie na stronie culture.pl: http://culture.pl/en/artist/piotr-uklanski

[3] Zestawienie wszystkich wystaw oraz artykuły do nich w archiwum Kunsthalle Basel. Dostęp w Internecie: http://www.kunsthallebasel.ch/exhibitions/past/

[4] Ginanne Brownell, Superstar Among Curators, „The New York Times‟, 13.6.2011 r. Dostęp w Internecie: http://www.nytimes.com/2011/06/14/arts/14iht-rartadam14.html

[5] Karen N. Gerig, Stimmen zu Adam Szymczyks Abschied, „TagesWoche‟, Bazylea, 31.10.2014 r. Dostęp w Internecie: http://www.tageswoche.ch/de/2014_44/kultur/671964/

Mediathek
  • Piotr Uklański (*1968 w Warszawie), Bez tytułu (Pięść), 2008, stalowa rurka, lakier, 1000 x 700 x 20 cm, 5. Biennale w Berlinie, 2008.

    Zdj. nr 1: Piotr Uklański

    Piotr Uklański (*1968 w Warszawie), Bez tytułu (Pięść), 2008, stalowa rurka, lakier, 1000 x 700 x 20 cm, 5. Biennale w Berlinie, 2008.
  • Ania Molska (*1983 w Prudniku), Bez tytułu, 2008, metal, drewno, 600 x 500 x 340 cm, 5. Biennale w Berlinie, 2008

    Zdj. nr 2: Ania Molska

    Ania Molska (*1983 w Prudniku), Bez tytułu, 2008, metal, drewno, 600 x 500 x 340 cm, 5. Biennale w Berlinie, 2008
  • Paulina Ołowska (*1976 w Gdańsku), widok wystawy „Collaged Stryjeńska“ w Schinkel-Pavillon, 5. Biennale w Berlinie, 13.-29.6.2008 r.

    Zdj. nr 3: Paulina Ołowska

    Paulina Ołowska (*1976 w Gdańsku), widok wystawy „Collaged Stryjeńska“ w Schinkel-Pavillon, 5. Biennale w Berlinie, 13.-29.6.2008 r.
  • Zespół kuratorski 14. edycji documenta podczas konferencji prasowej w dniu 7 czerwca 2017 r. w Kongress Palais w Kassel

    Zdj. nr 4: Kuratorzy 14. documenta

    Zespół kuratorski 14. edycji documenta podczas konferencji prasowej w dniu 7 czerwca 2017 r. w Kongress Palais w Kassel
  • Alina Szapocznikow (1926-1973): Grand tumeur II (Wielki Nowotwór II), 1969

    Zdj. nr 5a: Alina Szapocznikow

    Alina Szapocznikow (1926-1973): Grand tumeur II (Wielki Nowotwór II), 1969
  • Alina Szapocznikow (1926-1973), Souvenir I (Pamiątka I), 1971

    Zdj. nr 5b: Alina Szapocznikow

    Alina Szapocznikow (1926-1973), Souvenir I (Pamiątka I), 1971
  • Arin Rungjang (*1975 w Bangkoku), 246247596248914102516... And then there were none (Democracy Monument), 2017

    Zdj. nr 6: Arin Rungjang

    Arin Rungjang (*1975 w Bangkoku), 246247596248914102516... And then there were none (Democracy Monument), 2017
  • Marta Minujín (*1941 w Buenos Aires), The Parthenon of Books (Partenon zakazanych książek), 2017

    Zdj. nr 7: Marta Minujín

    Marta Minujín (*1941 w Buenos Aires), The Parthenon of Books (Partenon zakazanych książek), 2017
  • Banu Cennetoğlu (*1970 w Ankarze), BEINGSAFEISSCARY, 2017

    Zdj. nr 8: Banu Cennetoğlu

    Banu Cennetoğlu (*1970 w Ankarze), BEINGSAFEISSCARY, 2017
  • Stelios Faitakis (*1976 w Atenach), Fortunately absurdity is lost (but they haved hoped for much more), 2014

    Zdj. nr 9: Stelios Faitakis

    Stelios Faitakis (*1976 w Atenach), Fortunately absurdity is lost (but they haved hoped for much more), 2014
  • Nikos Alexiou (1960-2011): The End, 2007

    Zdj. nr 10: Nikos Alexiou

    Nikos Alexiou (1960-2011): The End, 2007
  • Lucas Samaras (*1936 w Kastorii), Hebraic Embrace, 1991-2005

    Zdj. nr 11: Lucas Samaras

    Lucas Samaras (*1936 w Kastorii), Hebraic Embrace, 1991-2005
  • Jannis Kounellis (1936-2017), Bez tytułu, 1993, węgiel, worki, stal

    Zdj. nr 12: Jannis Kounellis

    Jannis Kounellis (1936-2017), Bez tytułu, 1993, węgiel, worki, stal
  • Yiannis Bouteas (*1941 w Kalamacie), Bez tytułu, 1974-80

    Zdj. nr 13: Yiannis Bouteas

    Yiannis Bouteas (*1941 w Kalamacie), Bez tytułu, 1974-80
  • Costas Tsoclis (*1930 w Atenach): Harpooned Fish, 1985-2000

    Zdj. nr 14: Costas Tsoclis

    Costas Tsoclis (*1930 w Atenach): Harpooned Fish, 1985-2000
  • Dimitris Alithinos (*1945 w Atenach), A Happening, 1973

    Zdj. nr 15: Dimitris Alithinos

    Dimitris Alithinos (*1945 w Atenach), A Happening, 1973
  • Vlassis Caniaris (1928-2011): Hopscotch (Gra w klasy), 1974

    Zdj. nr 16: Vlassis Caniaris

    Vlassis Caniaris (1928-2011): Hopscotch (Gra w klasy), 1974
  • Köken Ergun (*1976 w Stambule), I, Soldier, 2005

    Zdj. nr 17: Köken Ergun

    Köken Ergun (*1976 w Stambule), I, Soldier, 2005
  • Kendell Geers (* 1968 w Johannesburgu), Acropolis Redux (The Director’s Cut), 2004

    Zdj. nr 18: Kendell Geers

    Kendell Geers (* 1968 w Johannesburgu), Acropolis Redux (The Director’s Cut), 2004
  • Danny Matthys (*1947 w Zottegem), Brabantdam 59, Gent, Downstairs-Upstairs, 1975

    Zdj. nr 19: Danny Matthys

    Danny Matthys (*1947 w Zottegem), Brabantdam 59, Gent, Downstairs-Upstairs, 1975
  • Piotr Kowalski (1927-2004), Perspective Dhuizon, 1970

    Zdj. nr 20: Piotr Kowalski

    Piotr Kowalski (1927-2004), Perspective Dhuizon, 1970
  • Andreas Angelidakis (*1968 w Atenach), Polemos, 2017

    Zdj. nr 21: Andreas Angelidakis

    Andreas Angelidakis (*1968 w Atenach), Polemos, 2017
  • Zafos Xagoraris (*1963 w Atenach), The Welcoming Gate, 2017

    Zdj. nr 22: Zafos Xagoraris

    Zafos Xagoraris (*1963 w Atenach), The Welcoming Gate, 2017
  • Marina Gioti (*1972 w Atenach), The Secret School, 2009

    Zdj. nr 23: Marina Gioti

    Marina Gioti (*1972 w Atenach), The Secret School, 2009
  • Piotr Uklański (*1968 w Warszawie), Real Nazis (Prawdziwi naziści), 2017

    Zdj. nr 24: Piotr Uklański

    Piotr Uklański (*1968 w Warszawie), Real Nazis (Prawdziwi naziści), 2017
  • Piotr Uklański (*1968 w Warszawie) oraz McDermott & McGough, The Greek Way, 2017

    Zdj. nr 25a: Piotr Uklański

    Piotr Uklański (*1968 w Warszawie) oraz McDermott & McGough, The Greek Way, 2017
  • Piotr Uklański (*1968 w Warszawie) oraz McDermott & McGough: The Greek Way, 2017

    Zdj. nr 25b: Piotr Uklański

    Piotr Uklański (*1968 w Warszawie) oraz McDermott & McGough: The Greek Way, 2017
  • Artur Żmijewski (*1966 w Warszawie), Realism, 2017

    Zdj. nr 26: Artur Żmijewski

    Artur Żmijewski (*1966 w Warszawie), Realism, 2017
  • Artur Żmijewski (*1966 w Warszawie), Glimpse, 2016-17

    Zdj. nr 27: Artur Żmijewski

    Artur Żmijewski (*1966 w Warszawie), Glimpse, 2016-17
  • Michel Auder (*1945 Soissons): The Course of Empire, 2017

    Zdj. nr 28a: Michel Auder

    Michel Auder (*1945 Soissons): The Course of Empire, 2017
  • Michel Auder (*1945 Soissons): The Course of Empire, 2017

    Zdj. nr 28b: Michel Auder

    Michel Auder (*1945 Soissons): The Course of Empire, 2017
  • Michel Auder (*1945 Soissons): The Course of Empire, 2017

    Zdj. nr 28b: Michel Auder

    Michel Auder (*1945 Soissons): The Course of Empire, 2017
  • Hiwa K (*1975 w As-Sulajmaniji), When We Were Exhaling Images, 2017

    Zdj. nr 29: Hiwa K

    Hiwa K (*1975 w As-Sulajmaniji), When We Were Exhaling Images, 2017
  • Igo Diarra (*1968 Bamako) oraz La Medina: Instalacja poświęcona muzykowi Ali Farka Touré, 2014-2017

    Zdj. nr 30a: Igo Diarra oraz La Medina

    Igo Diarra (*1968 Bamako) oraz La Medina: Instalacja poświęcona muzykowi Ali Farka Touré, 2014-2017
  • Igo Diarra (*1968 w Bamako) oraz La Medina: Instalacja poświęcona muzykowi Ali Farka Touré, 2014-2017

    Zdj. nr 30b: Igo Diarra oraz La Medina

    Igo Diarra (*1968 Bamako) oraz La Medina: Instalacja poświęcona muzykowi Ali Farka Touré, 2014-2017
  • Beau Dick (1955-2017), 21 masek z cyklu „Undersea Kingdom“ (2016/17)

    Zdj. nr 31: Beau Dick

    Beau Dick (1955-2017), 21 masek z cyklu „Undersea Kingdom“ (2016/17)
  • El Hadji Sy (*1954 Dakar): Disso – Concertation, 2016

    Zdj. nr 32a: El Hadji Sy

    El Hadji Sy (*1954 Dakar): Disso – Concertation, 2016
  • El Hadji Sy (*1954 Dakar): Disso – Concertation, 2016

    Zdj. nr 32b: Hadji Sy

    El Hadji Sy (*1954 Dakar): Disso – Concertation, 2016
  • Guillermo Galindo (*1960 w Meksyku City), Instrumenty z wraku łodzi uchodźców uciekających do Europy, 2017

    Zdj. nr 33a: Guillermo Galindo

    Guillermo Galindo (*1960 w Meksyku City), Instrumenty z wraku łodzi uchodźców uciekających do Europy, 2017
  • Guillermo Galindo (*1960 w Meksyku City), Instrument z wraku łodzi uchodźców uciekających do Europy, 2017

    Zdj. nr 33b: Guillermo Galindo

    Guillermo Galindo (*1960 w Meksyku City), Instrument z wraku łodzi uchodźców uciekających do Europy, 2017
  • Guillermo Galindo (*1960 w Meksyku City), Instrument z wraku łodzi uchodźców uciekających do Europy, 2017

    Zdj. nr 33c: Guillermo Galindo

    Guillermo Galindo (*1960 w Meksyku City), Instrument z wraku łodzi uchodźców uciekających do Europy, 2017
  • Cecilia Vicuña (*1948 Santiago de Chile): Quipu, 2017

    Zdj. nr 34: Cecilia Vicuña

    Cecilia Vicuña (*1948 Santiago de Chile): Quipu, 2017
  • Aboubakar Fofana (*1967 w Bamako), Fundi (Powstanie), 2017

    Zdj. nr 35: Aboubakar Fofana

    Aboubakar Fofana (*1967 w Bamako), Fundi (Powstanie), 2017
  • Miriam Cahn (*1949 w Bazylei), KOENNTEICHSEIN, 2015-2017

    Zdj. nr 36: Miriam Cahn

    Miriam Cahn (*1949 w Bazylei), KOENNTEICHSEIN, 2015-2017
  • Stanley Whitney (*1946 w Filadelfii), obrazy: „For Joy and Grief“, „Homa, Roma“ i inne, w jednym pomieszczeniu, 2017

    Zdj. nr 37: Stanley Whitney

    Stanley Whitney (*1946 w Filadelfii), obrazy: „For Joy and Grief“, „Homa, Roma“ i inne, w jednym pomieszczeniu, 2017
  • Marie Cool (*1961 w Valenciennes) oraz Fabio Balducci (*1964 w Ostrze), Bez tytułu 2003-2011

    Zdj. nr 38: Marie Cool oraz Fabio Balducci

    Marie Cool (*1961 w Valenciennes) oraz Fabio Balducci (*1964 w Ostrze), Bez tytułu 2003-2011
  • Maria Eichhorn (*1962 w Bambergu), Rose Valland Institut, 2017

    Zdj. nr 39a: Maria Eichhorn

    Maria Eichhorn (*1962 w Bambergu), Rose Valland Institut, 2017
  • Maria Eichhorn (*1962 w Bambergu), Rose Valland Institut, 2017

    Zdj. nr 39b: Maria Eichhorn

    Maria Eichhorn (*1962 w Bambergu), Rose Valland Institut, 2017
  • Pélagie Gbaguidi (*1965 w Dakarze), The Missing Link. Dicolonisation Education by Mrs Smiling Stone (2017)

    Zdj. nr 40a: Pélagie Gbaguidi

    Pélagie Gbaguidi (*1965 w Dakarze), The Missing Link. Dicolonisation Education by Mrs Smiling Stone (2017)
  • Pélagie Gbaguidi (*1965 w Dakarze), The Missing Link. Dicolonisation Education by Mrs Smiling Stone (2017)

    Zdj. nr 40b: Pélagie Gbaguidi

    Pélagie Gbaguidi (*1965 w Dakarze), The Missing Link. Dicolonisation Education by Mrs Smiling Stone (2017)
  • Yervant Gianikian (*1942 w Meranie) oraz Angela Ricci Lucchi (*1942 w Lugo di Romagna)

    Zdj. nr 41a: Y. Gianikian oraz A. Ricci Lucchi

    Yervant Gianikian (*1942 w Meranie) oraz Angela Ricci Lucchi (*1942 w Lugo di Romagna)
  • Yervant Gianikian (*1942 w Meranie) oraz Angela Ricci Lucchi (*1942 w Lugo di Romagna)

    Zdj. nr 41b: Y. Gianikian oraz A. R. Lucchi

    Yervant Gianikian (*1942 w Meranie) oraz Angela Ricci Lucchi (*1942 w Lugo di Romagna)
  • Nilima Sheikh (*1945 w Nowym Delhi), Terrain: Carrying Across, Leaving Behind, 2016-2017

    Zdj. nr 42: Nilima Sheikh

    Nilima Sheikh (*1945 w Nowym Delhi), Terrain: Carrying Across, Leaving Behind, 2016-2017
  • Annie Sprinkle (*1954 w Filadelfii) oraz Beth Stephens (*1960 w Montgomery, Wirginia Zachodnia), Free Sidewalk Sex Clinic, 2017

    Zdj. nr 43: A. Sprinkle oraz B. Stephens

    Annie Sprinkle (*1954 w Filadelfii) oraz Beth Stephens (*1960 w Montgomery, Wirginia Zachodnia), Free Sidewalk Sex Clinic, 2017
  • Sergio Zevallos (*1962 w Limie), A War Machine, 2017

    44a: Sergio Zevallos

    Sergio Zevallos (*1962 w Limie), A War Machine, 2017
  • Sergio Zevallos (*1962 w Limie), A War Machine, 2017

    44b: Sergio Zevallos

    Sergio Zevallos (*1962 w Limie), A War Machine, 2017
  • Elisabeth Wild (*1922 we Wiedniu), Fantasias, 2016-2017

    Zdj. nr 45: Elisabeth Wild

    Elisabeth Wild (*1922 we Wiedniu), Fantasias, 2016-2017
  • Manthia Diawara (*1953 w Bamako), An Opera of the World, 2017

    Zdj. nr 46: Manthia Diawara

    Manthia Diawara (*1953 w Bamako), An Opera of the World, 2017
  • Agnes Denes
(*1938 w Budapeszcie), The Living Pyramid, 2015/2017

    Zdj. nr 47: Agnes Denes

    Agnes Denes
(*1938 w Budapeszcie), The Living Pyramid, 2015/2017
  • Ibrahim Mahama (*1987 w Tamale), Check Point Sekondi Loco. 1901–2030, 2016/2017

    Zdj. nr 48: Ibrahim Mahama

    Ibrahim Mahama (*1987 w Tamale), Check Point Sekondi Loco. 1901–2030, 2016/2017
  • Audiodatei

    Adam Szymczyk - Hörspiel von "COSMO Radio po polsku" auf Deutsch

    In Zusammenarbeit mit "COSMO Radio po polsku" präsentieren wir Hörspiele zu ausgewählten Themen unseres Portals.