Dzieci z Bullenhuser Damm

„Wszystkie dzieci mówiły łamanym niemieckim z polskim akcentem. Po chwili wszedł Frahm i kazał się dzieciom rozebrać. Widziałem, że dzieci zawahały się nieco, więc powiedziałem im, że muszą się rozebrać, bo trzeba je jeszcze zaszczepić przeciwko tyfusowi. Wyszedłem z Frahmem za drzwi, aby dzieci nic nie słyszały, i zapytałem cicho, co ma się z nimi teraz stać? Frahm był także bardzo blady i powiedział, że mam dzieci powiesić.”[1]

Są to słowa wypowiedziane 24 kwietnia1946 roku w trakcie procesu w hamburskim Curiohaus [dom im. Johanna Karla Daniela Curia – przyp. tłum.] – stąd zwanym „procesem Curiohaus” (Curiohaus-Prozess) – przez SS-Hauptsturmführera i lekarza obozowego, dr. Alfreda Trzebinskiego, który w ostatnich dniach wojny wraz z pozostałymi sprawcami uczestniczył w zamordowaniu dzieci i który bardzo dobrze znał polski akcent swoich ofiar. Jakby nie było, urodził się w 1902 roku w miejscowości Jutroschin, w pruskiej Prowincji Poznańskiej (dziś Jutrosin, woj. wielkopolskie), która zgodnie z postanowieniami traktatu wersalskiego w 1919/1920 roku przypadła Polsce. Poza tym jego ojciec był Polakiem. Ale nie wszystkie dzieci powieszone w dawnej szkole przy Bullenhuser Damm w hamburskiej dzielnicy Rothenburgsort pochodziły z Polski – jedno pochodziło z Włoch, dwoje z Holandii, jedno ze Słowacji, dwoje z Francji i czternaścioro z Polski. Jesienią 1944 roku, w obozie koncentracyjnym Auschwitz, wszystkie dzieci zostały oddzielone od rodziców i wybrane do eksperymentów „medycznych”, po czym deportowane do obozu koncentracyjnego Neuengamme w Hamburgu. 

Drogi dzieci do obozu koncentracyjnego Auschwitz
 

Mania Altman urodziła się 7 kwietnia 1938 roku w polskim Radomiu jako córka szewca Szira Altmana i jego żony Poli. Wiosną 1941 roku wraz z rodziną trafiła do utworzonego przez niemieckiego okupanta getta w Radomiu. Jej rodzice, a także ciocie i wujkowie, którzy ze swoimi rodzinami mieszkali również w getcie, musieli pracować w różnych obozach. Latem 1944 roku Mania wraz z rodzicami została – przez obóz pracy przymusowej w Pionkach koło Radomia, do którego przynależały fabryki prochu i amunicji – deportowana do obozu koncentracyjnego Auschwitz. Ojciec Manii trafił do obozu koncentracyjnego Mauthausen, gdzie w ostatnich tygodniach wojny został zamordowany. W sierpniu 1944 roku w Auschwitz Manię oddzielono od matki. Dziewczynka miała wtedy sześć lat. W październiku Pola Altman została deportowana do podobozu obozu koncentracyjnego Groß-Rosen, skąd została uwolniona w 1945 roku; w 1951 roku wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych. Matka Manii do swojej śmierci w 1971 roku nie poznała losów córki.

Lelka Birnbaum, która przyszła na świat w Polsce około 1933 roku, pojawia się tylko na liście z nazwiskami, płcią i wiekiem dzieci więzionych w obozie koncentracyjnym Neuengamme opublikowanej w książce „Rapport fra Neuengamme” wydanej przez duńskiego lekarza i więźnia obozu Neuengamme dr. Henry’ego Meyera oraz szwedzkiego lekarza Gerharda Rundberga. Jej pełne imię i nazwisko widnieje poza tym na okładce zdjęcia rentgenowskiego oraz w opisie zdjęcia dokumentującego przeprowadzone na niej eksperymenty. Do Auschwitz Lelka Birnbaum trafiła mając prawdopodobnie jedenaście lat.

Sergio De Simone (zdj. nr 1 . ) urodził się 29 listopada 1937 roku w Neapolu. Jego matka Gisella, z domu Perlow, była Żydówką pochodzącą z Fiume (Rijeki). Jego ojciec, Edoardo De Simone, oficer marynarki wojennej, był katolikiem. Latem 1943 roku, z powodu alianckich nalotów na Neapol, rodzina Sergia przeniosła się do Fiume. Tam, w marcu 1944 roku aresztowano chłopca, jego matkę i siedmioro członków rodziny, w tym także jego kuzynki – Alessandrę i Tatianę, i przewieziono do przejściowego obozu koncentracyjnego Risiera di San Sabba koło Triestu, po czym 4 kwietnia 1944 roku deportowano ich do obozu koncentra­cyjnego Auschwitz. Sergio miał wtedy sześć lat. Jego ojca wywieziono na roboty przymu­sowe do Dortmundu. Matka chłopca została wyzwolona z obozu koncentracyjnego Ravens­brück; obie kuzynki też przeżyły wojnę. Rodzice Sergia spotkali się ponownie we Włoszech. Jego matka, która zmarła w 1984 roku, nigdy nie straciła nadziei, że jej syn żyje.