Polskie groby na cmentarzu Am Perlacher Forst w Monachium

Cmentarz Am Perlacher Forst, Monachium
Cmentarz Am Perlacher Forst, Monachium, 2018.
Cmentarz i jego historia


Z związku ze stałym wzrostem ludności Monachium pod koniec lat 20. XX wieku zaczęło brakować miejsc na istniejących cmentarzach. Jeden z nich, cmentarz wschodni już w 1929 roku był przepełniony. Na nową nekropolię wybrano działkę przy ulicy Schwanseestrasse o powierzchni 100 ha. Miała pomieścić do 100 tys. grobów. W pobliżu leżało więzienie Stadelheim. Jednak między należącymi do niego budynkami a terenem nowego cmentarza istniał wtedy szeroki pas ziemi, co przekonało ostatecznie planistów do tej właśnie lokalizacji. Realizację projektu powierzono miejskiemu radcy budowlanemu Hermanowi Leitenstorferowi. Cmentarz miał być w założeniu największym i najładniejszym w Monachium. W centrum cmentarza wybudowano kaplicę. Od niej odchodziły promieniście alejki, obramowane żywopłotami. Na obrzeżach posadzono także drzewa. Integrowały one założenie z pobliskim lasem, od którego zaczerpnięto nazwę nowej nekropolii.

Cmentarz otwarto 1 lutego 1931 roku, choć założenie nie było jeszcze w pełni zrealizowane. Kaplica miała powstać dopiero dwa lata później. Początkowo chowano na cmentarzu robotników i biedotę miejską. Otwarcie cmentarza zbiegło się z przejęciem władzy przez nazistów i rozpoczęciem politycznych represji. W sąsiednim więzieniu Stadelheim do 1945 r. wykonano wyroki śmierci na ponad 1200 osobach (do dzisiaj dokładna liczba nie jest znana). Część straconych osób pochowano w anonimowych masowych grobach. Nic nie miało przypominać o nich. Ciała części ofiar przekazywano do instytutów anatomicznych.

 

Stadelheim


Więzienie Stadelheim powstało jeszcze pod koniec XIX wieku. Od 1942 roku było jednym z centralnych miejsc straceń Trybunału Ludowego (wyroki wykonywano dotąd w Berlinie Ploetzensee, jednak z powodu wzrostu liczby skazanych na najwyższy wymiar kary, jej wykonywanie postanowiono zdecentralizować). Więzienie Stadelheim obejmowało południowo-wschodnie Niemcy oraz część terenów okupowanych. Pod koniec II wojny na cmentarz trafiło ponad 4 tys. urn z prochami, głównie ofiar obozu koncentracyjnego w Dachau. Na początku stycznia cmentarz uległ częściowemu zniszczeniu wskutek nalotu bombowego na miasto. Pierwotny promienisty układ został zmieniony także przez rozbudowę więzienia w latach 50. XX w. 

 

Gaje honorowe i miejsca pamięci 


Po II wojnie światowej postanowiono odbudować cmentarz, a w miejscach pochówku ofiar III Rzeszy stworzyć gaje honorowe (Ehrenhain) oraz miejsca pamięci. Dla nadania nowego znaczenia nekropolii ważnym okazało się sąsiedztwo więzienia Stadelheim. Wśród straconych w nim byli także członkowie antynazistowskiej grupy opozycyjnej „Biała Róża“, których także pochowano na tym cmentarzu.

 

Ofiary obozu koncentracyjnego Dachau


W pierwszym gaju honorowym (Ehrenhain) utworzonym w 1950 roku decyzją rady miejskiej złożono urny ofiar obozu koncentracyjnego Dachau. Po spaleniu ciał w krematorium obozowym, urny grzebano na różnych cmentarzach monachijskich. Wśród zmarłych więźniów byli Niemcy, Austriacy, Czesi, Polacy, a także obywatele ZSRR, Francji i Holandii. Stworzono 44 pola, w których umieszczono po 96 urn. Każde pole oznaczono pamiątkowym kamieniem. W centrum zbudowano fontannę, ozdobioną mozaikami i kamieniem nadziei. Gaj obsadzono lipami, które symbolizują praworządność, miłość, pokój i ojczyznę. Na umieszczonym przy wejściu kamieniu podano liczbę 4092 ofiar. 

 

Mediathek
  • Cmentarz Am Perlacher Forst, Monachium

    Cmentarz Am Perlacher Forst, Monachium

    Cmentarz widok ogólny, Cmentarz Am Perlacher Forst, Monachium
  • Groby rodzeństwa Scholl na Cmentarzu Am Perlacher Forst

    Groby rodzeństwa Scholl na Cmentarzu Am Perlacher Forst

    Groby rodzeństwa Scholl, Sophie i Hansa, Cmentarz Am Perlacher Forst, Monachium
  • Miejsce pochówku ofiar obozu KL Dachau na Cmentarzu Am Perlacher Forst

    Miejsce pochówku ofiar obozu KL Dachau na Cmentarzu Am Perlacher Forst

    Miejsce pochówku ofiar obozu KL Dachau, Cmentarz Am Perlacher Forst, Monachium
  • Kamień pamiątkowy informujący o pochowanych ofiarach KL Dachau

    Kamień pamiątkowy informujący o pochowanych ofiarach KL Dachau

    Kamień pamiątkowy informujący o pochowanych ofiarach KL Dachau na Cmentarzu Am Perlacher Forst, Monachium
  • Pomnik upamiętniający zmarłych robotników przymusowych, jeńców wojennych oraz byłych więźniów obozów koncentracyjnych („Displaced Persons“)

    Pomnik na Cmentarzu Am Perlacher Forst, Monachium

    Pomnik upamiętniający zmarłych robotników przymusowych, jeńców wojennych oraz byłych więźniów obozów koncentracyjnych („Displaced Persons“)
  • Granitowa płyta upamiętniająca pochowanych polskich żołnierzy zwieńczona orłem, Cmentarz Am Perlacher Forst, Monachium

    Pomnik polskich żołnierzy zwieńczona orłem, Cmentarz Am Perlacher Forst, Monachium

    Granitowa płyta upamiętniająca pochowanych polskich żołnierzy zwieńczona orłem, Cmentarz Am Perlacher Forst, Monachium
  • Widok na więzienie Stadelheim przy Cmentarzu Perlacher Forst

    Widok na więzienie Stadelheim

    Widok na więzienie Stadelheim przy Cmentarzu Perlacher Forst
  • Miejsce pochówku ofiar obozu KL Dachau na cmentarzu Am Perlacher Forst, Monachium

    Miejsce pochówku ofiar obozu KL Dachau na cmentarzu Am Perlacher Forst, Monachium

    Miejsce pochówku ofiar obozu KL Dachau na cmentarzu Am Perlacher Forst, Monachium
  • Widok ogólny, po prawej stronie kaplica. Cmentarz Am Perlacher Forst, Monachium

    Widok ogólny, po prawej stronie kaplica

    Widok ogólny, po prawej stronie kaplica. Cmentarz Am Perlacher Forst, Monachium
  • Widok na kaplicę. Cmentarz Am Perlacher Forst, Monachium

    Widok na kaplicę

    Widok na kaplicę. Cmentarz Am Perlacher Forst, Monachium
  • Wolnostojący pomnik. Cmentarz Am Perlacher Forst, Monachium

    Wolnostojący pomnik

    Wolnostojący pomnik. Cmentarz Am Perlacher Forst, Monachium
  • Widok na kaplicę. Cmentarz Am Perlacher Forst, Monachium

    Widok na kaplicę

    Widok na kaplicę. Cmentarz Am Perlacher Forst, Monachium
  • Groby członków Weisse Rose, rodzeństwa Scholl, Sophie i Hansa oraz Christopha Propbsta na cmentarzu Am Perlacher Forst, Monachium

    Groby członków Weisse Rose

    Groby członków Weisse Rose, rodzeństwa Scholl, Sophie i Hansa oraz Christopha Propbsta na cmentarzu Am Perlacher Forst, Monachium
  • Miejsce pochówku 96 osób zabitych w więzieniu Stadelheim. Na kamieniu odsłoniętym w 1996 roku umieszczono nazwiska wszystkich ofiar. Cmentarz Am Perlacher Forst, Monachium

    Miejsce pochówku 96 osób zabitych w więzieniu Stadelheim

    Miejsce pochówku 96 osób zabitych w więzieniu Stadelheim. Na kamieniu odsłoniętym w 1996 roku umieszczono nazwiska wszystkich ofiar. Cmentarz Am Perlacher Forst, Monachium
  • Nazwiska 96 osób zabitych w więzieniu Stadelheim. Cmentarz Am Perlacher Forst, Monachium

    Nazwiska 96 osób zabitych w więzieniu Stadelheim

    Nazwiska 96 osób zabitych w więzieniu Stadelheim. Cmentarz Am Perlacher Forst, Monachium
  • Miejsce pochówku ofiar obozu KL Dachau na cmentarzu Am Perlacher Forst, Monachium

    Miejsce pochówku ofiar obozu KL Dachau na cmentarzu Am Perlacher Forst

    Miejsce pochówku ofiar obozu KL Dachau na cmentarz Am Perlacher Forst, Monachium
  • Miejsce pochówku ofiar obozu KL Dachau. Kamień pamiątkowy. Cmentarz Am Perlacher Forst, Monachium

    Miejsce pochówku ofiar obozu KL Dachau

    Miejsce pochówku ofiar obozu KL Dachau. Kamień pamiątkowy. Cmentarz Am Perlacher Forst, Monachium
  • Imienna płyta jednego ze zmarłych w pobliżu pomnika robotników przymusowych, jeńcow wojennych oraz byłych obozów koncentracyjnych („Displaced Persons“). Cmentarz Am Perlacher Forst, Monachium

    Imienna płyta jednego ze zmarłych w pobliżu pomnika robotników przymusowych, jeńcow wojennych oraz byłych obozów koncentracyjnych („Displaced Persons“)

    Imienna płyta jednego ze zmarłych w pobliżu pomnika robotników przymusowych, jeńcow wojennych oraz byłych obozów koncentracyjnych („Displaced Persons“). Cmentarz Am Perlacher Forst, Monachium
  • Memorial for Forced Laborers, Prisoners of War and former Displaced Persons. Cemetery Am Perlacher Forst, Munich.

    Memorial for the murdered

    Memorial for Forced Laborers, Prisoners of War and former Displaced Persons. Cemetery Am Perlacher Forst, Munich.
  • Pomnik robotników przymusowych, jeńcow wojennych oraz byłych obozów koncentracyjnych („Displaced Persons“) na cmentarzu Am Perlacher Forst, Monachium

    Pomnik robotników przymusowych, jeńcow wojennych oraz byłych obozów koncentracyjnych („Displaced Persons“)

    Pomnik robotników przymusowych, jeńcow wojennych oraz byłych obozów koncentracyjnych („Displaced Persons“) na cmentarzu Am Perlacher Forst, Monachium
  • Granitowa płyta upamiętniająca polskich żołnierzy zwieńczona orłem. Cmentarz Am Perlacher Forst, Monachium

    Granitowa płyta upamiętniająca polskich żołnierzy zwieńczona orłem

    Granitowa płyta upamiętniająca polskich żołnierzy zwieńczona orłem. Cmentarz Am Perlacher Forst, Monachium
  • Granitowa płyta upamiętniająca polskich żołnierzy. W tle ich groby. Cmentarz Am Perlacher Forst, Monachium

    Granitowa płyta upamiętniająca polskich żołnierzy

    Granitowa płyta upamiętniająca polskich żołnierzy. W tle ich groby. Cmentarz Am Perlacher Forst, Monachium
  • Miejsce pochówku polskich żołnierzy. Cmentarz Am Perlacher Forst, Monachium

    Miejsce pochówku polskich żołnierzy

    Miejsce pochówku polskich żołnierzy. Cmentarz Am Perlacher Forst, Monachium
  • Miejsce pochówku 96 osób zabitych w więzieniu Stadelheim. Widok ogólny. Cmentarz Am Perlacher Forst, Monachium

    Miejsce pochówku 96 osób zabitych w więzieniu Stadelheim

    Miejsce pochówku 96 osób zabitych w więzieniu Stadelheim. Widok ogólny. Cmentarz Am Perlacher Forst, Monachium
  •  Widok na kaplicę, Cmentarz Am Perlacher Forst, Monachium

    Widok na kaplicę

    Widok na kaplicę, Cmentarz Am Perlacher Forst, Monachium