Stefan Szczygieł. Prace fotograficzne i filmowe.

Warschau_Urban-Panorama_01
Fotografie dokumentalne z cyklu „Urban Panorama“ zainstalowane przy stacji warszawskiego metra „Centrum“ przed Pałacem Kultury i Nauki.

Urban Panorama

Ostatecznie projekt Urban Spaces prowadzi do powstania dodatkowej podgrupy prac - do fotografii wielkoformatowych określanych przez Szczygła jako Urban Panoramas[12] (Panoramy miast). Są one prezentowane w przestrzeni zewnętrznej, nierzadko w pobliżu miejsca, w którym powstały lub dokładnie w tym samym miejscu.

Koncepcja tych prac przewiduje wymianę w regularnych odstępach czasu fotograficznych scen z życia miast. Artysta zamierza rozpocząć od jednego zdjęcia, zrobionego w jednym miejscu swojego miasta, a po kilku tygodniach na jego miejscu zainstalować nową, nieprzemakalną fotografię innego miasta w tym samym formacie, co pozwoli mu odtworzyć nie tylko jedno miasto w pewnym minionym momencie, lecz także inne miasto, w jakimś innym kraju – niejako miasto w mieście. Za pomocą tych ponadwymiarowych fotografii konstruuje początkowo przeciwstawienie ich więzi czasowej, przestrzennej i urbanistycznej z własnym miastem, by krótko potem osiągnąć przeciwieństwo. Podobnie jak w cyklu Powiększenia (Blow Ups), Szczygieł również w tym przypadku prowokuje do przemyśleń nad stanem faktycznym, do analizy wzajemnych relacji między postrzeganiem i użytkowaniem. Konfrontacje w cyklu Urban Panoramas są jeszcze bardziej wyraźne, gdy do gry wkracza inne miasto. Odpowiednio wyważone proporcje wymiarów gigantycznych panoram w stosunku do miasta i przechodniów nie pozwalają ich postrzegać jako modeli lub pomniejszonych odsłon.

Dzięki temu mamy możliwość identyfikowania wcześniej poznanych treści: Już w XVII w. europejskie malarstwo pejzażowe, a także filmowe krajobrazy w formacie SCOPE z XX w. przywoływały tego rodzaju i nieco inne asocjacje ikonograficzne, dlatego jako odbiorcy jesteśmy w stanie całkiem sami przenieść się w uchwycony krajobraz – mówiąc dokładniej w „krajobraz miasta“, z własnej perspektywy i odpowiednio do swojej wielkości. W ten sposób łączymy się sami z siebie z miastem i z każdym najdrobniejszym szczegółem fotografii, tyle, że nie przemieszczamy się w nim pieszo czy jakimś pojazdem, lecz przemierzamy je oczyma. Stefanowi Szczygłowi zależało jednak również na wskazaniu (a udało mu się to szczególnie dobrze dzięki doborowi fotografowanych fragmentów miasta i wymianie ujęć na fotografie innych miast, na przykład Paryża), że malarstwo i fotografia pejzażowe jako formy sztuki oraz fotograficzno-dokumentalne odzwierciedlenia przestrzeni miejskich muszą być rozumiane jako odkrywanie manipulacji. Geometria miasta jest w jego oczach zawsze manipulacją i nie dotyczy to tylko stosowania form wyrazu natury: od kamieniołomu poprzez secesję aż po czasy współczesne, gdy w fasadach szklanych pałaców odbijają się sąsiednie budynki, parki, niebo i chmury a symulacja materiałów mami nam oczy naturalnym tworem. Szczygłowi chodzi o manipulację w komunikacji. Jego prace wymuszają na odbiorcy pytania: Który budynek jest najwyższy, kto go wybudował, w którym kierunku biegną ulice i jakie obiekty przy nich powstały, w których miejscach mosty przecinają rzekę oraz co lub kogo upamiętniają pomniki? Jaką wielkość, szerokość powinna mieć ulica, aleja czy bulwar, jakie funkcje spełniały one w przeszłości i które z tych funkcji zmieniły się na przestrzeni wieków? Jakie znaczenie miała indywidualizacja stylów architektonicznych oraz monolitycznych budynków? Jaki wpływ na miasto i na nas mają banery reklamowe, miejskie oświetlenie i zanieczyszczenia świetlne?

Ponadto, Szczygieł przedstawia pojęcie przestrzeni nie tylko w sposób analogowy, lecz także za pomocą techniki cyfrowej i wirtualnej imaginacji a tym samym kreuje wszystko, co jest wyobrażalne – także nie (natychmiast) rozpoznawalną manipulację. Dobrym przykładem takiej surrealnej, ale także społeczno-politycznej irytacji jest fotografia Warszawa, Przystanek tramwajowy, bo przedstawia ona plac z przystankiem tramwajowym w nocnej scenerii i pomarańczowo-brązowym świetle, na którym dominują plakaty, reklamy, firmowe logo i napisy, sprawiające wrażenie wkopiowanych obcych elementów i prawie doszczętnie burzących przestrzeń architektoniczną. Plac sugeruje niejako, że centrum polskiej stolicy zamieniło się w potężną przestrzeń konsumpcyjną. Wszystkie znaki, plakaty i transparenty są w dużej mierze zauważalne i unoszą się ponad architekturą. Jak w amerykańskich bibliotekach (uniwersyteckich), w których nad regałami wiszą portrety prezydentów Stanów Zjednoczonych, by utwierdzić nas w przekonaniu, że ci Panowie są stróżami wiedzy, tak ta fotografia przywodzi na myśl przekonanie, że firmy i ich kosztowna reklama są stróżami i panami miasta.

[12] Formaty prac Szczygła prezentowanych w pomieszczeniach wystawowych najczęściej sięgają wymiaru 80 x 120 cm (wówczas ograniczenia techniczne dopuszczały wymiary 120 x X cm), natomiast fotografie panoramiczne o wysokiej rozdzielczości 3 miliardów pikseli miały format 5000 x 18000 cm.

 

Mediathek
  • Stefan Szczygieł

    Stefan Szczygieł

    Stefan Szczygieł, 2009 w Hamburgu. Foto: Hinrich Franck
  • Coin

    Coin

    Z cyklu „Blow Ups“ (Powiększenia), 2001-2005, „Coin“ (Moneta, 5-centowa), fotogram, 200 x 200 cm.
  • Silberdose

    Silberdose

    Z cyklu „Blow Ups“ (Powiększenia), 2001-2005, „Silberdose“ (Srebrna papierośnica), fotogram, 200 x 260 cm.
  • Blatt

    Blatt

    Z cyklu „Blow Ups“ (Powiększenia), 2001-2005, „Blatt“ (Liść, broszka), fotogram, 350 x 200 cm.
  • Buch

    Buch

    Z cyklu „Blow Ups“ (Powiększenia), 2001-2005, „Buch“ (Książka, zbiór rozporządzeń ustawowych), fotogram, 230 x 200 cm.
  • Latarka-Elekrodyn

    Latarka-Elekrodyn

    Z cyklu „Blow Ups“ (Powiększenia), 2001-2005, „Latarka-Elektrodyn“, fotogram, 250 x 200 cm.
  • Feuerzeug

    Feuerzeug

    Z cyklu „Blow Ups“ (Powiększenia), 2001-2005, „Feuerzeug“ (Zapalniczka), fotogram, 200 x 300 cm.
  • Guzik

    Guzik

    Z cyklu „Blow Ups“ (Powiększenia), 2001-2005, „Guzik“, fotogram, 200 x 200 cm.
  • Telefon

    Telefon

    Z cyklu „Blow Ups“ (Powiększenia), 2001-2005, „Telefon“, fotogram, 200 x 260 cm.
  • Taschenuhr

    Taschenuhr

    Z cyklu „Blow Ups“ (Powiększenia), 2001-2005, „Taschenuhr“ (Zegarek kieszonkowy, otwarty), fotogram, 250 x 200 cm.
  • Zorki

    Zorki

    Z cyklu „Blow Ups“ (Powiększenia), 2001-2005, „Zorki“, fotogram, 200 x 300 cm.
  • Warschau, Brücke

    Warschau, Brücke

    Z cyklu „Urban Spaces“ (Przestrzenie miejskie), 2005-2009, „Warschau, Brücke“ (Warszawa, Most), Inkjet Photo Print, 60 x 170 cm (nakład: 10 egz.).
  • Warschau, Hala Mirowska

    Warschau, Hala Mirowska

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Warschau, Hala Mirowska“ (Warszawa, Hala Mirowska), Inkjet Photo Print, 60 x 170 cm (nakład: 10 egz.).
  • Warschau, Złote Tarasy

    Warschau, Złote Tarasy

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Warschau, Zlote Tarasy“ (Warszawa, Złote Tarasy), Inkjet Photo Print, 80 x 170 cm (nakład: 10 egz.).
  • Warschau, Klostermauer

    Warschau, Klostermauer

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Warschau, Klostermauer“ (Warszawa, Powiśle), Inkjet Photo Print, 60 x 144 cm (nakład: 10 egz.).
  • Warschau, Stadion

    Warschau, Stadion

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Warschau, Stadion“ (Warszawa, Stadion), Inkjet Photo Print, 60 x 200 cm.
  • Warschau, Dach

    Warschau, Dach

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Warschau, Dach“ (Warszawa, Dach), Inkjet Photo Print, 110 x 100 cm.
  • Warschau, Saski Park

    Warschau, Saski Park

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Warschau, Saski Park“ (Warszawa, Park Saski), Inkjet Photo Print, 60 x 170 cm (nakład: 10 egz.).
  • Warschau, Ursynów

    Warschau, Ursynów

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Warschau, Ursynòw“ (Warszawa, Ursynów), Inkjet Photo Print, 108 x 60 cm (nakład: 10 egz.).
  • Warschau, Park

    Warschau, Park

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Warschau, Park“ (Warszawa, Park), Inkjet Photo Print, 60 x 100 cm.
  • Warschau, Łazienkowska

    Warschau, Łazienkowska

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Warschau, Łazienkowska“ (Warszawa, Trasa Łazienkowska), Inkjet Photo Print, 60 x 170 cm.
  • Warschau, Przystanek tramwajowy

    Warschau, Przystanek tramwajowy

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Warschau, Przystanek tramwajowy“ (Warszawa, Przystanek tramwajowy), Inkjet Photo Print, 100 x 240 cm.
  • Köln, Hohenzollernbrücke

    Köln, Hohenzollernbrücke

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Köln, Hohenzollernbrücke“ (Kolonia, Most Hohenzollernów), Inkjet Photo Print, 85 x 240 cm.
  • Köln, Hauptbahnhof

    Köln, Hauptbahnhof

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Köln, Hauptbahnhof“ (Kolonia, Dworzec Główny), Inkjet Photo Print, 100 x 230 cm.
  • Köln, Museum Ludwig

    Köln, Museum Ludwig

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Köln, Museum Ludwig“ (Kolonia, Muzeum Ludwig), Inkjet Photo Print, 150 x 240 cm.
  • Paris, Notre Dame

    Paris, Notre Dame

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Paris, Notre Dame“ (Paryż, Katedra Notre Dame), Inkjet Photo Print, 95 x 240 cm.
  • Paris, Louvre

    Paris, Louvre

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Paris, Louvre“ (Paryż, Luwr), Inkjet Photo Print, 95 x 240 cm.
  • Paris, Seine-Ufer

    Paris, Seine-Ufer

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Paris, Seine-Ufer“ (Paryż, Brzeg Sekwany), Inkjet Photo Print, 80 x 240 cm.
  • Warschau, Urban Panorama I

    Warschau, Urban Panorama I

    Fotografie dokumentalne z cyklu „Urban Panorama“ zainstalowane przy stacji warszawskiego metra „Centrum“ przed Pałacem Kultury i Nauki. Urban Panorama I, 2007/2008, 500 x 1800 cm.
  • Warschau, Urban Panorama II

    Warschau, Urban Panorama II

    Fotografie dokumentalne z cyklu „Urban Panorama“ zainstalowane przy stacji warszawskiego metra „Centrum“ przed Pałacem Kultury i Nauki. Urban Panorama II, 2007/2008, 500 x 1800 cm.
  • Domek 08

    Domek 08

    Z serii „Domek“, 2007-2009, „Domek 08“, Inkjet Photo Print, 60 x 90 cm (nakład: 5 egz. + 3 egz. autorskie nie na sprzedaż).
  • Domek 09

    Domek 09

    Z serii „Domek“, 2007-2009, „Domek 09“, Inkjet Photo Print, 60 x 90 cm (nakład: 5 egz. + 3 egz. autorskie nie na sprzedaż).
  • Domek 10

    Domek 10

    Z serii „Domek“, 2007-2009, „Domek 10“, Inkjet Photo Print, 60 x 90 cm (nakład: 5 egz. + 3 egz. autorskie nie na sprzedaż).
  • Domek 23

    Domek 23

    Z serii „Domek“, 2007-2009, „Domek 23“, Inkjet Photo Print, 60 x 90 cm (nakład: 5 egz. + 3 egz. autorskie nie na sprzedaż).
  • ZEITFLUG - Hamburg

    Wszystkie filmy: © Stefan Szczygieł. Dzięki uprzejmości agencji Claus Friede*Contemporary Art, Hamburg.
  • ZEITFLUG - Warschau

    Wszystkie filmy: © Stefan Szczygieł. Dzięki uprzejmości agencji Claus Friede*Contemporary Art, Hamburg.