Teilen:

Bodo Hombach: „Jeszcze Polska nie zginęła“, 1982

Klaus Staeck „Noch ist Polen nicht verloren“, plakat tytułowy teczki o tym samym tytule, 1982 r.
Klaus Staeck „Noch ist Polen nicht verloren“, plakat tytułowy teczki o tym samym tytule, 1982 r.

9 marca 1982 roku, jako przewodniczący krajowej organizacji Socjaldemokratycznej Partii Niemiec (SPD) w Nadrenii Północnej-Westfalii, wystosowałem do wszystkich samorządowców i osób pełniących ważne funkcje w Nadrenii Północnej-Westfalii pismo, informując, że 12 marca 1982 roku w pomieszczeniach biura krajowego SPD zostanie otwarta wystawa zatytułowana „Spuren des Freiheitswillens“ (Ślady pragnienia wolności). Wystawa prezentowała plakaty, ulotki, publikacje drugiego obiegu, fotografie i inne materiały związane z polskim ruchem solidarnościowym. Tego samego dnia przedstawiłem publiczności teczkę z reprodukcjami plakatów pod tytułem „Noch ist Polen nicht verloren“ (Jeszcze Polska nie zginęła), którą wydałem wraz z heidelberskim grafikiem, Klausem Staeckem. We wspomnianym piśmie poinformowałem również o spotkaniu w dniach 13 i 14 marca 1982 roku w Düsseldorfie z działaczkami i działaczami Solidarności. Spotkanie to zorganizowałem razem z Federacją Niemieckich Związków Zawodowych (Deutscher Gewerkschaftsbund).

Następnego dnia po spotkaniu, w pomieszczeniach wystawowych przeprowadziłem konferencję prasową z przedstawicielkami i przedstawicielami Solidarności. Niemiecka agencja prasowa DPA w swojej relacji z konferencji pisała: „W swoim piśmie przewodnim przewodniczący krajowej organizacji SPD w Nadrenii Północnej-Westfalii Bodo Hombach zaapelował do działaczy partyjnych: »Pokażcie te plakaty, udostępnijcie je szerokiej publiczności, zróbcie z tego demonstrację polityczną.« Poza tym, podczas otwarcia wystawy w Düsseldorfie poinformował, że krajowa SPD zebrała podpisy członków 250 polskich rodzin, których ojcowie zostali internowani, i które pilnie potrzebują pomocy. SPD zajmie się organizacją patronatów dla tych rodzin. Rada Zakładowa firmy Mannesmann Röhrenwerke objęła opieką już 50 rodzin.“

 

Kolekcja plakatów

 

Po publicznej prezentacji w Düsseldorfie, kolekcja plakatów została udostępniona wszystkim lokalnym oddziałom SPD w Północnej Nadrenii-Westfalii. Zadaniem SPD było przeprowadzenie kampanii w formie lokalnych akcji i wystaw, mającej na celu wyrażenie solidarności z działaczkami i działaczami Solidarności. Poniższe cytaty pochodzą z pisma okólnego, które skierowałem do samorządowców i osób funkcyjnych:

„(…) Niemiecka socjaldemokracja zawsze stoi po stronie wolności. Dokumentuje to wystawa polskich plakatów związkowych, ulotek, publikacji drugiego obiegu, fotografii i innych »śladów pragnienia wolności« zaprezentowana przez krajową SPD w Północnej Nadrenii- Westfalii. Wystawa ma oddziaływać na cały kraj. Temu celowi służy też zbiór najważniejszych plakatów Solidarności. Ich reprodukcje są autentyczne, aż po jakość papieru: na przykład reprodukcję jednego z pierwszych plakatów Solidarności wydrukowano również na papierze pakowym.

Proszę Was: Pokażcie te plakaty, udostępnijcie je szerokiej publiczności, zróbcie z tego demonstrację polityczną, sprzedajcie jak najwięcej teczek. Dochód z ich sprzedaży w całości zostanie przeznaczony na pomoc Solidarności. (…)

Dziękujemy tym, którzy umożliwili powstanie teczki z plakatami: przede wszystkim grafikowi Klausowi Staeckowi i jego przyjacielowi Gerhardowi Steidlowi. To oni są odpowiedzialni za projekt graficzny i druk teczki oraz obaj zrzekli się wynagrodzenia. (…)“

 

Sprowadzenie plakatów

 

Większość plakatów wykorzystanych we wspomnianej teczce przywiozłem osobiście z moich podróży po Polsce, podczas których mogłem zapoznać się z działalnością Solidarności oraz rozmawiać z działaczkami i działaczami ruchu, dzięki pomocy pewnego niemieckiego dyplomaty. Działania krajowej organizacji SPD w Północnej Nadrenii-Westfalii w tym zakresie, które w pełni popierał Johannes Rau [czołowy polityk SPD, premier Północnej Nadrenii-Westfalii, prezydent Republiki Federalnej Niemiec - przyp. tłum.], były krytycznie postrzegane i komentowane przez przedstawicieli polityki realnej z ramienia federalnej SPD. Mimo to krajowa SPD w Północnej Nadrenii-Westfalii przeprowadziła zapowiedzianą akcję w wielu miejscowościach i zmobilizowała znaczne środki na wsparcie polskiego ruchu solidarnościowego i udzielenia pomocy rodzinom aresztowanych osób w formie darowizn rzeczowych i pieniężnych.

 

Bodo Hombach, marzec 2021 roku

 

Noch ist Polen nicht verloren, zbiór 41 reprodukcji polskich plakatów z lat 1980-1981 + jednego plakatu Klausa Staecka, wydany przez Klausa Staecka i Bodo Hombacha oraz opatrzony przedmową Johannesa Raua. Reprodukcja i druk: Gerhard Steidl, Göttingen. Wydawnictwo: Edition Staeck we współpracy z krajową organizacją SPD w Nadrenii Północnej-Westfalii.

 

Dzięki uprzejmości Brost-Stiftung

Mediathek Sorted

Mediathek
  • Klaus Staeck „Noch ist Polen nicht verloren“

    Plakat tytułowy teczki o tym samym tytule, 1982.
  • Treść przedmowy Johannesa Raua

    Treść przedmowy Johannesa Raua, ówczesnego przewodniczącego krajowej organizacji SPD w Północnej Nadrenii-Westfalii.
  • Zestawienie z opisem wszystkich plakatów

    Zestawienie z opisem wszystkich plakatów zawartych w teczce „Noch ist Polen nicht verloren“.
  • Pomnik ku czci poległych stoczniowców

    Pomnik ku czci poległych stoczniowców z 1970 r., odsłonięty w Gdańsku w grudniu 1980 r.
  • Dokumentacja

    Dokumentacja, Dramatyczne półtora roku. Najważniejsze wydarzenia w Polsce od strajków w lipcu 1980 r., karta w teczce „Noch ist Polen nicht verloren“.
  • Maciej Pietrzyk, Solidarność, plakat, 1981.

    Maciej Pietrzyk, Solidarność, Wydawnictwo im. Konstytucji 3-maja, Warszawa 1981, plakat, 1981.
  • Paweł Udorowiecki, Poznań, czerwiec 1956

    Paweł Udorowiecki, Poznań czerwiec 1956, plakat, 1981.
  • , plakat, 1980.

    Copyright: Edition Staeck i SPD-Landesverband NRW'>

    Michał Więckowski, Robotnicy żądają we wszystkich kinach filmu „Robotnicy '80“

    Michał Więckowski, Robotnicy żądają we wszystkich kinach filmu „Robotnicy '80“, plakat, 1980.
  • Od sierpnia do sierpnia, plakat wystawy fotografii

    Solidarność. Od sierpnia do sierpnia, plakat wystawy fotografii w Galerii ZPAF w Krakowie w 1981 r.
  • Wezwanie do udziału w proteście

    Wezwanie do udziału w proteście przeciwko aparatowi władzy dnia 29.10.1981 r., plakat łódzkiej „Solidarności“, 1980.
  • Pierwsza rocznica Sierpnia 80

    Pierwsza rocznica Sierpnia 80, plakat „Solidarności“ regionu opolskiego, 1981.
  • Chleba!

    Chleba!, plakat łódzkiej „Solidarności“, ok. 1981 r.
  • Rolnicy - Robotnikom

    Rolnicy - Robotnikom, plakat „Solidarności“ z okazji Święta Ludowego 6 i 7 czerwca 1981 r. w Jastrzębiu (na Górnym Śląsku), 1981.
  • Odezwa i plakat

    Odezwa nawołująca do uwolnienia więźniów politycznych we Wrocławiu (u góry) oraz plakat „Solidarności Wiejskiej“ w Rzeszowie, 1981.
  • Odezwa i plakat

    Odezwa nawołująca do przystąpienia do Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Rolników w Warszawie (z lewej) oraz Plakat „Solidarności Wiejskiej“, ok. 1980 r.
  • Obwieszczenie i plakat

    Obwieszczenie o zawieszeniu strajku 3 lutego 1981 r. wraz z odezwą nawołującą do rejestracji „Solidarności Wiejskiej“ (u góry), plakat, 1981; Wolność dla więźniów politycznych, plakat, 1981.
  • Jan Michał Fabich, plakat

    Jan Michał Fabich, plakat „Solidarności“ regionu słupskiego, 1981.
  • Michał Więckowski, plakat

    Michał Więckowski, plakat „Solidarności“ upamiętniający rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego 1944, 1981.
  • H. Furkowski, plakat

    H. Furkowski, plakat „Solidarności“, ok. 1981.
  • Solidarność-Plakat 10.000.000 [członków]

    10 000 000 [członków], Gdańsk 31 sierpnia 1980 r. - Polska 31 sierpnia 1981 r., plakat „Solidarności“, 1981.
  • Plakat „Solidarności“

    Mięso 200 gram, plakat „Solidarności“, ok. 1981 r.
  • Plakat „Solidarności“

    Solidarność wciąż czeka na ukaranie winnych zajść z 19 marca w WRN w Bydgoszczy, plakat „Solidarności“, 1981.
  • 4 małoformatowe plakaty „Solidarności“

    4 małoformatowe plakaty „Solidarności“ (u góry z prawej: D. Gomper, Proletariusze wszystkich krajów wybaczcie mi, Karol Marx), 1981.
  • Plakat „Solidarności“

    Plakat „Solidarności“ informujący o maratonie z Gdańska do Gdynia w dniu 15 sierpnia 1981 r., 1981.
  • Plakat „Solidarności“

    Plakat „Solidarności“ z żądaniem rejestracji NSZZ Solidarność bez żadnych zmian w statucie, ok. 1981 r.
  • Plakat „Solidarności“

    Plakat „Solidarności“ (sporządzony ręcznie) dotyczący ogólnopolskiego strajku w dniu 27 marca 1981.
  • Plakat „Solidarności“

    Plakat „Solidarności“ z okazji Święta 1 Maja, ok. 1981.
  • Plakat „Solidarności“

    Ty decydujesz, plakat „Solidarności“ do wyborów regionalnych w 1981 r.
  • Eugeniusz Get-Stankiewicz, plakat „Solidarności“

    Eugeniusz Get-Stankiewicz, plakat Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Rolników Indywidualnych „Solidarność“, 1981.
  • Plakat „Solidarności“

    Plakat wyborczy dotyczący Wyborów „Solidarności“ Ziemi Łódzkiej w kwietniu i maju 1981 r., 1981.
  • Plakat „Solidarności“

    Pierwsza rocznica Sierpnia 80, plakat „Solidarności“, 1981.
  • Wiesław Gołuch, plakat „Solidarności“

    Wiesław Gołuch, Prosty efekt potakiwania, plakat „Solidarności“, Wrocław 1981.
  • Plakat „Solidarności“

    Plakat „Solidarności“ dotyczący strajku Polskich Linii Lotniczych LOT w dniu 24 lipca 1981 r.
  • Plakat „Solidarności“

    Plakat „Solidarności“ (sygnatura nieczytelna), 1981.
  • Bodo Hombach, 2018

    Bodo Hombach, przewodniczący zarządu Fundacji Brost