Zjednoczenie Polskich Uchodźców

Dawna siedziba ZPU w Velbert
Dawna siedziba ZPU w Velbert, tu mieściło się biuro zarządu głównego ZPU, mieszkał Kazimierz Odrobny i Witold Szwabowicz. Siedzibę miał również Związek Ukraińskich Uchodźców.

Powstanie i cele organizacji

W 1949 r. na forum Zjednoczenia Polskiego Uchodźstwa Wojennego w Paryżu  (ZPUW) powstała inicjatywa utworzenia na gruzach Zjednoczenia w Niemczech nowej centralnej struktury na terenie Republiki Federalnej Nniemiec, która byłaby wyrazem kompromisu pomiędzy polskimi działaczami i delegaturami stronnictw politycznych (Stronnictwa Narodowego, Stronnictwa Pracy, PPS, Stronnictwa Ludoweego „Wolność”, Piłsudczyków b. ONR i kombatantów). Przede wszystkim miała opierać się na członkostwie indywidualnym a nie jak dotąd organizacyjnym. Aby zrealizować ten pomysł, Komitet Wykonawczy ZPUW powołał Komitet Organizacyjny Zjednoczenia Polskich Uchodźców, którego zadaniem było przede wszystkim zorganizowanie terenowych struktur nowej organizacji, ustalenie podziału terytorialnego i doprowadzenie do wyborów władz naczelnych. Nowa inicjatywa organizacyjna miała charakter oddolny. W skład Komisji weszli Edmund Hemmerling, Władysław Jaroszewski, mgr Jerzy Knothe, Stanisław Mikiciuk, inż. J. Skiba, dr inż. Bolesław Janusz Zawalicz-Mowiński, dr Tadeusz Zgaiński i dr Stefan Zimmer. Przyjęto podczas jej prac, że najniższą strukturą nowej organizacji będzie Ognisko, a podział terytorialny miał opierać się na czterech Okręgach: południowo-wschodnim dla Bawarii z siedzibą w Monachium, południowo-zachodnim dla Wirtembergii, Badenii, Reno-Palatynatu i Wielkiej Hesji z siedzibą w Herrenalb, północno-wschodnim z siedzibą w Hanowerze oraz północno-zachodnim z siedzibą w Essen. Komisja zapraszała wszystkie istniejące organizacje i ich członków do wstępowania w szeregi nowego stowarzyszenia. Spotkania promujące nową organizację odbyły się w Monachium, Hanowerze, Karlsruhe oraz Essen.

Lato 1951 r. było czasem pełnym nadziei dla polskich uchodźców znajdujących się w Republice Federalnej Niemiec po II wojnie światowej. Działo się tak m.in. za sprawą przyjęcia przez Republikę FederalnąFN Konwencji Genewskiej, która definiowała termin uchodźcy, regulowała prawa i obowiązki uchodźców, ichregulowała status prawny (w tym m.in. prawo do stowarzyszania się), warunki bytowe i zarobkowe, opiekę społeczną oraz rodzaje dokumentów i zasady poruszania się uchodźców po Europie. Tą nadzieję budziło również tworzenie centralnej organizacji, która miała wpłynąć na polepszenie statusu i codziennego bytu znaczącej liczby Polaków.

Z początkiem lipca 1951 r. Komisja Organizacyjna zgodnie z przewidywaniami zorganizowała Walne Zebrania Delegatów Okręgów na terenie całego RFN, których celem było wyłonienie przedstawicieli Okręgów do Rady ZPU. Ostatecznie po wielu zabiegach  ogłosiła zjazd delegatów Okręgów na 28-30 lipca 1951 r. w Höxter. Była to pierwsza Rada Stowarzyszenia. Dokonano na niej wyboru pierwszego zarządu głównego. Była onao także ostatnim posiedzeniem Komisji Organizacyjnej ZPU powołanej przez paryską organizację. Nowej organizacji podlegało w chwili powstania łącznie 117 Ognisk w czterech Okręgach rozsianych po Zachodnich Niemczech. W sumie w pierwszych miesiącach działalności organizacja liczyła ok. 6 tys. członków, w maju 1953 r. ten stan zwiększył się do 6649 osób. Jednak w późniejszych latach liczba ta stale malała. Pierwszym prezesem nowej organizacji został mjr dr inż. Bolesław Zawalicz-Mowiński, wiceprezesami byli Stanisław Mikiciuk, Edmund Hemmerling, Kazimierz Odrobny a sekretarzem Witold Szwabowicz.

Mediathek
  • Ehemaliger Sitz des ZPU in Velbert

    Ehemaliger Sitz des ZPU in Velbert

    Ehemaliger Sitz des ZPU in Velbert, Höferstr. 58 mit dem Büro des zentralen ZPU-Vorstands. Hier wohnten Kazimierz Odrobny und Witold Szwabowicz. Außerdem befand sich hier auch der Sitz des Verbands Uk...
  • Satzung des Verbands „Zjednoczenie Polskich Uchodźców w Niemczech”

    Satzung Seite 1

    Satzung des Verbands „Zjednoczenie Polskich Uchodźców w Niemczech”. Zbiory Pracowni Badań nad Polską Emigracją w Niemczech po 1945 r. w Instytucie Historycznym Uniwersytetu Wrocławskiego
  • Satzung des Verbands „Zjednoczenie Polskich Uchodźców w Niemczech”

    Satzung Seite 2

    Satzung des Verbands „Zjednoczenie Polskich Uchodźców w Niemczech”. Zbiory Pracowni Badań nad Polską Emigracją w Niemczech po 1945 r. w Instytucie Historycznym Uniwersytetu Wrocławskiego
  • Satzung des Verbands „Zjednoczenie Polskich Uchodźców w Niemczech”

    Satzung Seite 3

    Satzung des Verbands „Zjednoczenie Polskich Uchodźców w Niemczech”. Zbiory Pracowni Badań nad Polską Emigracją w Niemczech po 1945 r. w Instytucie Historycznym Uniwersytetu Wrocławskiego
  • Satzung des Verbands „Zjednoczenie Polskich Uchodźców w Niemczech”

    Satzung Seite 4

    Satzung des Verbands „Zjednoczenie Polskich Uchodźców w Niemczech”. Zbiory Pracowni Badań nad Polską Emigracją w Niemczech po 1945 r. w Instytucie Historycznym Uniwersytetu Wrocławskiego
  • Satzung des Verbands „Zjednoczenie Polskich Uchodźców w Niemczech”

    Satzung Seite 5

    Satzung des Verbands „Zjednoczenie Polskich Uchodźców w Niemczech”. Zbiory Pracowni Badań nad Polską Emigracją w Niemczech po 1945 r. w Instytucie Historycznym Uniwersytetu Wrocławskiego
  • Satzung des Verbands „Zjednoczenie Polskich Uchodźców w Niemczech”

    Satzung Seite 6

    Satzung des Verbands „Zjednoczenie Polskich Uchodźców w Niemczech”. Zbiory Pracowni Badań nad Polską Emigracją w Niemczech po 1945 r. w Instytucie Historycznym Uniwersytetu Wrocławskiego
  • Sommerferienlager des ZPU (Tischtennisgruppe)

    Sommerferienlager des ZPU (Tischtennisgruppe)

    Sommerferienlager des ZPU (Tischtennisgruppe), Düsseldorf, ohne Datum.
  • Sommerferienlager des ZPU

    Sommerferienlager des ZPU

    Sommerferienlager des ZPU, Zofia Odrobna im Hintergrund, 50-er Jahre.
  • Kulturzentrum des ZPU in Witten

    Kulturzentrum des ZPU in Witten

    Kulturzentrum des ZPU in Witten, anlässlich der Feier zum 3. Mai, ohne Datum.
  • Territoriale Gliederung des ZPU

    Territoriale Gliederung des ZPU

    Aus den Beständen der Abteilung für Studien zu polnischen Emigranten in Deutschland nach 1945 beim Historischen Institut der Universität Wrocław (Pracownia Badań nad Polską Emigracją w Niemczech po 19...
  • Beerdigung von Zofia Odrobna in Düsseldorf-Wersten, 1960

    Beerdigung von Zofia Odrobna in Düsseldorf-Wersten, 1960

    Beerdigung von Zofia Odrobna in Düsseldorf-Wersten, 1960