KZ Mauthausen

Wejście do byłego obozu koncentracyjnego
Wejście do byłego obozu koncentracyjnego

Był to jedyny na terenie III Rzeszy obóz kategorii 3, co oznaczało zagładę przez pracę. Więźniowie byli zmuszani do pracy m.in. w kamieniołomach utworzonego po przyłączeniu Austrii do Niemiec Deutsche Erd- und Steinwerke GmbH. Zakład należał do SS i zajmował się wydobyciem materiałów budowlanych. Z robót przymusowych korzystały również inne zakłady, np. Bayer, Messerschmitt i Steyr-Daimler-Puch AG. Praca trwała od dziewięciu do jedenastu godzin dziennie oprócz niedziel. Wyżywienie było niewystarczające, a kary za najdrobniejsze przewinienia wyjątkowo brutalne. Do najokrutniejszych należała praca w karnym komandzie, gdzie przenoszono z kamieniołomu do obozu na plecach ważące do 50 kilogramów kamienie. Mordowano też więźniów, spychając ich w dół z wysokości 50 metrów. W ten sposób zginęli przede wszystkim holenderscy Żydzi. Od marca 1942 r. mordowano także przy użyciu gazu, którym uśmiercono ok. 35.000 ludzi. W lutym 1945 r. 500 osadzonym udało  się zbiec, zostali jednak szybko złapani, w czym pomogli również okoliczni mieszkańcy. Prawdopodobnie udało się przeżyć 11 uciekinierom, którzy mieli szczęście natrafić na życzliwych miejscowych.

Amerykanie wyzwolili obóz 5 maja 1945 r. przy pomocy delegata Czerwonego Krzyża Louisa Häfligera. Udało się uratować od 40 000 do 50 000 uwięzionych. Wśród ofiar KZ Mauthausen i jego podobozów było wielu uczestników powstania warszawskiego:

 

ANTOLAK JÓZEF ps. „Szczur”

* 15.7.1927 Błonie

† 24.4.1945

 

BARAN WACŁAW ps. „Grześ”

† 30.4.1945

 

BIBRICH STEFAN ps. „Szymański”

* 8.2.1907 Warszawa

† 12.11.1944

 

BUCZYŃSKI KAZIMIERZ plut. pchor. ps. „Sowa”

* 16.1.1911 Cepcewicze Wielkie

† 21.11.1944

 

CHABOWSKI WIKTOR ps. „Wierzba”

* 6.3.1899 Płock

† 18.5.1945

 

DĄBROWSKI JÓZEF WIESŁAW podchorąży ps. „Dąbrowa”

* 10.4.1906 Charków

† 1945

 

DĄBROWSKI BOGUSŁAW strz.

* 12.1.1925

† 14.2.1945

 

EJERMAN TEODOR st. sierż. ps. „Kotlarz”

* 26.5.1903 Warszawa

† 30.1.1945

 

ELZANOWSKI HENRYK

* 4.12.1923 Leśno

† w powstaniu lub 17.4.1945

 

GAWOR ZBIGNIEW kpr. pchor. ps. „Kropka”

* 3.9.1921 Żyrardów

† 6.2.1945

 

GOŁUCHOWSKI RYSZARD

* 27.11.1927

† 1945

 

GWIAZDA KAZIMIERZ kpr.

* 20.1.1895 Warszawa

† 3.2.1945

 

HERUBIN JÓZEF sierż. ps. „Cynk”

* 4.3.1911 Warszawa

† 7.12.1944

 

HOLTZ GUSTAW

* 9.3.1911 Warszawa

† 22.1.1945

 

JACHOWSKI WŁADYSŁAW ps. „Skalski”, „Wacław”

* 26.11.1906 Dylew

† 2.3.1945

 

JANC ZYGMUNT ps. „Legun”

* 5.3.1911 Nasielsk

† 4.2.1945

 

KAMIŃSKI ZYGMUNT

* 20.0.1900 Warszawa

† 30.1.1945

 

KONARSKI GUSTAW

* 20.1.1925 Warszawa

† 19.2.1945

 

KONTRYM BOGDANN strz. ps. „Andy”

* 21.9.1924 Wilanów

† 17.04.1945

 

KROPIELNICKI STANISŁAW ps. „Kropla”

 

KRZESZOWSKI FRANCISZEK ps. „Krzesiwo”

* 15.9.1904

† 21.1.1945

 

KRZYŻAGÓRSKI ALOJZY kpr.

* 19.5.1911

† 16.1.1945

 

KUK WŁODZIMIERZ ps. „Staszek”

* 23.3.1924 Warszawa

† 24.04.1945

 

KULPIŃSKI WACŁAW strażak

* 21.1.1905

† 29.4.1945

 

KUPIEC EUGENIUSZ ps. „Szczepan”

† 19.4.1945

 

KUROWSKI JAN strażak

* 22.8.1892 Zglechów

† 15.4.1945

 

LIPOWSKI WŁADYSŁAW plut. ps. „Olek”

† 24.4.1945

 

LIZURAJ-POMIOTOWSKI ZYGMUNT strz. ps. „Wojtek”

 

LOREK HENRYK kpr. ps. „Pająk”

* 5.8.1915 Żelazna (?)

† 24.4.1945

 

ŁADKOWSKI ZDZISŁAW kpr. ps. „Miecz”

* 1914

† 16.1.1945

 

MACIAŁEK BRONISŁAW strz. ps. „Drucik”

* 1.10.1922 Szewsko

† 28.11.1944

 

MATUSZEWSKI CZESŁAW ps. „Szybki”

* 1.11.1912

† 17.1.1945

 

MAZGAJSKI JÓZEF st. sierż. ps. „Drut”

* 23.3.1900 Żyrardów

 

MĄCZYŃSKI JERZY kpr. ps. „Modrzew”

 

MERLAK LUCJAN podharcmistrz strz. ps. „Łabęda”

* 23.8.1913 Kamieńsk

† 30.11.1944

 

MIŁKOWSKI ZYGMUNT pułk. ps. „Denhoff” „Wrzos”

* 30.10.1894 Zofiówka

† 6.4.1945

 

MUSIAŁ NARCYZ

* 29.10.1897  Warszawa

† 18.5.1945

 

NOWAK RYSZARD st. strz. ps. „Murzyn”

* 2.5.1925 Warszawa

† 13.5.1945

 

OBIESŁO KAZIMIERZ strz. ps. „Wiech”, „Kazik”

* 2.3.1907  Warszawa

† 7.5.1945

 

OGÓŁA RYSZARD ps. „Pajac”

* 9.9.1918 Warszawa

† 4.5.1945

 

PATKOWSKI JERZY

* 30.10.1919 Warszawa

† 30.1.1945

 

PAWLONKA JAN ps. „Bartek”

† 23.1.1945

 

PIASECKI JAN strz.

* 15.2.1903 Warszawa

† 26.11.1944

 

PIELAK MIECZYSŁAW strz.

* 27.6.1901

† 20.4.1945

 

PIEKARNIAK LEON strz. ps. „Leoniak”

* 12.6.1913 Warszawa

† 14.3.1945

 

PLADYS EUGENIUSZ strz. ps. „K-7”

* 1.9.1927 Warszawa

 

PORĘBSKI LEOPOLD chorąży ps. „Walenty”

* 2.12.1894

† 15.1.1945

 

PRAWICZ WŁADYSŁAW strz. ps. „Delfin”

* 4.6.1928 Warszawa

† 21.10.1945 po wyzwoleniu

 

PYSZKOWSKI JÓZEF ps. „Ziuk”

* 25.5.1903

† 29.12.1944

 

SPLETSTÖSSER ANTONI ppor. ps. „Reguła”

* 4.6.1901 Rosko

† 29.12.1944

 

STASZEWSKI WŁADYSŁAW kpr. ps. „Szary”

* 18.12.1925 Pabianice

 

SZABELAK BRONISŁAW st. sierż.

* 1897

† 10.1944

 

SZARUCH ANTONI ps. „Janek”

* 10.5.1889

† 22.2.1945

 

SZYMAŃSKI MARIAN strz. ps. „Bambus”

* 2.2.1916 Warszawa

† 23.3.1945

 

SZYMCZAK MIECZYSŁAW strz.

* 26.9.1923 Warszawa

† 29.3.1945

 

TURKOWSKI MARIAN strz. ps. „Turek”

 

VELTZE JERZY strz.

* 12.2.1924 Lwów

† 9.2.1945

 

VELTZE ZBIGNIEW ppor. ps. „Maria”

* 19.7.1913 Lwów

† 15.1.1945

 

WARDZIŃSKI CZESŁAW strz. ps. „Topór”

* 24.12.1913 Warszawa

† 4.4.1945

 

WASYLUK MARCIN ppor., rezerwista ps. „Bielski Marcin”

* 7.10.1902 Mokrany Stare

 

WIELĄDEK WŁADYSŁAW ps. „Stary”

* 3.2.1893

† 16.4.1945

 

WITEŃSKI WŁADYSŁAW strz. ps. „Baigieł”

* 19.6.1929 Warszawa

† 15.5.1945

 

WŁODARCZYK JAN

* 26.8.1909 Morsk

† 22.12.1944

 

WOJCIECHOWSKI FRANCISZEK

* 28.9.1891 Warszawa

† 26.4.1945

 

ZIELIŃSKI JERZY strz. ps. „Kalina”

Mediathek
  • Impresje z miejsca pamięci

    Impresje z miejsca pamięci

  • Impresje z miejsca pamięci

    Impresje z miejsca pamięci

  • Impresje z miejsca pamięci

    Impresje z miejsca pamięci

  • Impresje z miejsca pamięci

    Impresje z miejsca pamięci

  • Impresje z miejsca pamięci

    Impresje z miejsca pamięci

  • Impresje z miejsca pamięci

    Impresje z miejsca pamięci

  • Impresje z miejsca pamięci

    Impresje z miejsca pamięci

  • Impresje z miejsca pamięci

    Impresje z miejsca pamięci