Teilen:

Błażej Stolarski (1880-1939)

Błażej Stolarski (1880-1939)
Błażej Stolarski (1880-1939)

Tajemnicą do dziś pozostaje fakt, co robił Stolarski w ten dzień na autostradzie Berlin - Breslau (Wrocław)? Wracał z kolejnego przesłuchania do Opola, a może zamordowano go w drodze do Berlina? Skoro nie powstał obóz koncentracyjny dla polskiej inteligencji w okolicach Opola, to może podjęto decyzję o umieszczeniu więźnia w Sachsenhausen, w strefie specjalnej – tzw. „Zellenbau”?[10] A jeżeli tak, to dlaczego zamordowano go wcześniej? Czy też był ofiarą próby ucieczki,[11] które kończyły się z reguły strzałem w plecy? Tu mamy jednak do czynienia z wyraźną egzekucją. „Wypadek przy pracy” urzędników Gestapo czy też świadome morderstwo? Jeżeli tak, to na czyje zlecenie?

Na część tych pytań odpowiedzieć może wizyta w Archiwum Okręgowym Luckau. Być może zachował się tam protokół znalezienia zwłok, z którego cytuje wspomniany wyżej akt zgonu. Obydwa dokumenty pomogłyby wyjaśnić zagadkę ostatniej drogi Marszałka Stolarskiego.

Z prezentowanych poniżej dokumentów[12] wiemy, że zwłoki Senatora przewieziono do Berlina, gdzie dokonano obdukcji, a prochy po kremacji złożono w urnie (kwatera U-1) na cmentarzu Parkfriedhof dzielnicy Marzahn.

 

Niekoniecznie na marginesie...

 

Mówi się, że łańcuch jest tak silny, jak ogniwa, które go tworzą.

Łańcuch ludzi dobrej woli, którzy przyczynili się do wyjaśnienia losów Błażeja Stolarskiego po jego aresztowaniu w Polsce stanowią cztery osoby. Panie: Rima Gutte z berlińskiego Senatu, która udostępniła spis nazwisk Polaków pochowanych na cmentarzu Marzahn, a tym samym miejsce spoczynku Błażeja Stolarskiego oraz Cordula Liepack z Archiwum Okręgowego w Luckau. Dzięki niej otrzymaliśmy wgląd do dokumentów wyjaśniających w dużej mierze tajemnicę śmierci senatora Stolarskiego. Panowie: dr Paweł Perzyna, autor biografii B. Stolarskiego z łódzkiego IPN, który zebrał powyższe informacje i udostępnił w Polsce oraz naturalnie - kto wie czy nie najsilniejsze ogniwo tego łańcucha – Klaus Leutner, który od lat pracuje na rzecz pojednania polsko-niemieckiego. Jego detektywistycznej pracy zawdzięczamy częściowe choć rozwiązanie kolejnej tragicznej zagadki lat wojny.

 

Wojciech Drozdek, luty 2019

Od autora: W 80. rocznicę śmierci Błażeja Stolarskiego (22.09.2019), w Będkowie rodzinnej wsi Senatora, dokonano odsłonięcia tablicy pamiątkowej. Jednym z rządowych gości był poseł IX kadencji Sejmu Antonii Macierewicz. Rechot historii czy też Ubu Roi ou les Polonais?

 

 

[10] Zellenbau – nazywany także „Bunkier”. Budynek w kształcie litery „T” był odizolowany od pozostałej części obozu i podlegał bezpośrednio berlińskiej centrali Gestapo. Do dziś zachowane jest wyłącznie zachodnie skrzydło [...]Można powiedzieć, że „Zellenbau” był więzieniem szczególnym. Przebywali tu działacze polityczni i oficerowie różnych narodowości [z Polaków przywódca Armii Krajowej general Grot-Rowecki ]. Także zdekonspirowani agenci obcych wywiadów. Byli tu: przywódca komunistów niemieckich Ernst Thälmann obok pastora „Kościoła Wyznającego” Martina Niemöllera, Georg Elser – uczestnik zamachu na Hitlera w dniu 8 listopada 1939 r., Stefan Bandera z grupą nacjonalistów ukraińskich i wnuk Mołotowa Wasilij Kokorin oraz syn Stalina Jakow, który tu właśnie odebrał sobie życie. [w:] https://www.porta-polonica.de/pl/atlas-miejsc-pami%C4%99ci/ostatni-rok-…
[11] Drugi z synów Błażeja Stolarskiego przebywający w Anglii miał otrzymać informację z Niemieckiego Czerwonego Krzyża (via Szwajcaria), że senator Stolarski „został zastrzelony podczas ucieczki” [w:] Paweł Perzyna, Błażej Stolarski 1880–1939. Biografia społecznika, działacza gospodarczego i polityka, Łódź–Warszawa 2017.

[12] Rejestr cmentarny z grudnia 1939 r. Wpis o pochówku nr 336 z zaznaczonym dniem (04.12.1939) oraz kwaterą, gdzie, po kremacji, złożono urnę (3 U).

 

Mediathek Sorted

Mediathek
  • Błażej Stolarski

    Błażej Stolarski

  • Kamień informacyjny "Parkfriedhof Marzahn" (Cmentarz Parkowy Marzahn)

    Kamień informacyjny "Parkfriedhof Marzahn" (Cmentarz Parkowy Marzahn)

    Kamień informacyjny "Parkfriedhof Marzahn" (Cmentarz Parkowy Marzahn)
  • Tablica informująca o grobach wojennych na terenie Cmentarza Parkowego Marzahn

    Tablica informująca o grobach wojennych

    Tablica informująca o grobach wojennych na terenie Cmentarza Parkowego Marzahn
  • Cmentarz Parkowy Marzahn: Widok ogólny pola urnowego 1, 2 i 3.

    Cmentarz Parkowy Marzahn: Widok ogólny pola urnowego 1, 2 i 3.

    Cmentarz Parkowy Marzahn: Widok ogólny pola urnowego 1, 2 i 3.
  • Cmentarz Parkowy Marzahn: Pole urnowe 3U z grobem Błażeja Stolarskiego

    Cmentarz Parkowy Marzahn: Pole urnowe 3U

    Cmentarz Parkowy Marzahn: Pole urnowe 3U z grobem Błażeja Stolarskiego
  • Cmentarz Parkowy Marzahn: Grób Błażeja Stolarskiego

    Cmentarz Parkowy Marzahn: Grób Błażeja Stolarskiego

    Cmentarz Parkowy Marzahn: Grób Błażeja Stolarskiego
  • Wypis z akt Głównego Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy (RSHA), sygnatura: R58/1082

    Wypis z akt Głównego Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy (RSHA)

    Wypis z akt Głównego Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy (RSHA), sygnatura: R58/1082 o fakcie przeniesienia Stolarskiego do dyspozycji Gestapo w Opolu.
  • Cmentarz Parkowy Marzan: Rejestr cmentarny z wpisem o pochówku Błażeja Stolarskiego

    Cmentarz Parkowy Marzan: Rejestr cmentarny

    Cmentarz Parkowy Marzan: Rejestr cmentarny z wpisem o pochówku Błażeja Stolarskiego nr 336.
  • Akt zgonu Błażeja Stolarskiego, wystawiony w Groß Köris

    Akt zgonu Błażeja Stolarskiego, wystawiony w Groß Köris

    Akt zgonu Błażeja Stolarskiego, wystawiony w Groß Köris na nazwisko Blasius Stolarski, Kreisarchiv Luckau, sygnatura: S 10 (21/1939).
  • Fragment księgi zwłok Medycyny Sądowej Uniwersytetu Humboldta w Berlinie

    Fragment księgi zwłok Medycyny Sądowej Uniwersytetu Humboldta w Berlinie

    Fragment księgi zwłok Medycyny Sądowej Uniwersytetu Humboldta w Berlinie z wpisem 3424. W ostatniej rubryce zapis o miejscu i czasie znalezienia zwłok oraz o przyczynie śmierci: Kopfschuss (strzał w g...