Die Übersetzung in diese Sprache ist derzeit leider noch nicht verfügbar.
Teilen:

Błażej Stolarski (1880-1939)

Błażej Stolarski (1880-1939)
Błażej Stolarski (1880-1939)

Tajemnicą do dziś pozostaje fakt, co robił Stolarski w ten dzień na autostradzie Berlin - Breslau (Wrocław)? Wracał z kolejnego przesłuchania do Opola, a może zamordowano go w drodze do Berlina? Skoro nie powstał obóz koncentracyjny dla polskiej inteligencji w okolicach Opola, to może podjęto decyzję o umieszczeniu więźnia w Sachsenhausen, w strefie specjalnej – tzw. „Zellenbau”?[10] A jeżeli tak, to dlaczego zamordowano go wcześniej? Czy też był ofiarą próby ucieczki,[11] które kończyły się z reguły strzałem w plecy? Tu mamy jednak do czynienia z wyraźną egzekucją. „Wypadek przy pracy” urzędników Gestapo czy też świadome morderstwo? Jeżeli tak, to na czyje zlecenie?

Na część tych pytań odpowiedzieć może wizyta w Archiwum Okręgowym Luckau. Być może zachował się tam protokół znalezienia zwłok, z którego cytuje wspomniany wyżej akt zgonu. Obydwa dokumenty pomogłyby wyjaśnić zagadkę ostatniej drogi Marszałka Stolarskiego.

Z prezentowanych poniżej dokumentów[12] wiemy, że zwłoki Senatora przewieziono do Berlina, gdzie dokonano obdukcji, a prochy po kremacji złożono w urnie (kwatera U-1) na cmentarzu Parkfriedhof dzielnicy Marzahn.

 

Niekoniecznie na marginesie...

 

Mówi się, że łańcuch jest tak silny, jak ogniwa, które go tworzą.

Łańcuch ludzi dobrej woli, którzy przyczynili się do wyjaśnienia losów Błażeja Stolarskiego po jego aresztowaniu w Polsce stanowią cztery osoby. Panie: Rima Gutte z berlińskiego Senatu, która udostępniła spis nazwisk Polaków pochowanych na cmentarzu Marzahn, a tym samym miejsce spoczynku Błażeja Stolarskiego oraz Cordula Liepack z Archiwum Okręgowego w Luckau. Dzięki niej otrzymaliśmy wgląd do dokumentów wyjaśniających w dużej mierze tajemnicę śmierci senatora Stolarskiego. Panowie: dr Paweł Perzyna, autor biografii B. Stolarskiego z łódzkiego IPN, który zebrał powyższe informacje i udostępnił w Polsce oraz naturalnie - kto wie czy nie najsilniejsze ogniwo tego łańcucha – Klaus Leutner, który od lat pracuje na rzecz pojednania polsko-niemieckiego. Jego detektywistycznej pracy zawdzięczamy częściowe choć rozwiązanie kolejnej tragicznej zagadki lat wojny.

 

Wojciech Drozdek, luty 2019

Od autora: W 80. rocznicę śmierci Błażeja Stolarskiego (22.09.2019), w Będkowie rodzinnej wsi Senatora, dokonano odsłonięcia tablicy pamiątkowej. Jednym z rządowych gości był poseł IX kadencji Sejmu Antonii Maciarewicz. Rechot historii czy też Ubu Roi ou les Polonais?

 

 

[10] Zellenbau – nazywany także „Bunkier”. Budynek w kształcie litery „T” był odizolowany od pozostałej części obozu i podlegał bezpośrednio berlińskiej centrali Gestapo. Do dziś zachowane jest wyłącznie zachodnie skrzydło [...]Można powiedzieć, że „Zellenbau” był więzieniem szczególnym. Przebywali tu działacze polityczni i oficerowie różnych narodowości [z Polaków przywódca Armii Krajowej general Grot-Rowecki ]. Także zdekonspirowani agenci obcych wywiadów. Byli tu: przywódca komunistów niemieckich Ernst Thälmann obok pastora „Kościoła Wyznającego” Martina Niemöllera, Georg Elser – uczestnik zamachu na Hitlera w dniu 8 listopada 1939 r., Stefan Bandera z grupą nacjonalistów ukraińskich i wnuk Mołotowa Wasilij Kokorin oraz syn Stalina Jakow, który tu właśnie odebrał sobie życie. [w:] https://www.porta-polonica.de/pl/atlas-miejsc-pami%C4%99ci/ostatni-rok-…
[11] Drugi z synów Błażeja Stolarskiego przebywający w Anglii miał otrzymać informację z Niemieckiego Czerwonego Krzyża (via Szwajcaria), że senator Stolarski „został zastrzelony podczas ucieczki” [w:] Paweł Perzyna, Błażej Stolarski 1880–1939. Biografia społecznika, działacza gospodarczego i polityka, Łódź–Warszawa 2017.

[12] Rejestr cmentarny z grudnia 1939 r. Wpis o pochówku nr 336 z zaznaczonym dniem (04.12.1939) oraz kwaterą, gdzie, po kremacji, złożono urnę (3 U).

 

Mediathek Sorted

Mediathek
  • Błażej Stolarski

    Błażej Stolarski

  • Stein mit der Aufschrift "Parkfriedhof Marzahn"

    Stein mit der Aufschrift "Parkfriedhof Marzahn"

    Stein mit der Aufschrift "Parkfriedhof Marzahn"
  • Infotafel über die Kriegsgräber auf dem Parkfriedhof Marzahn

    Infotafel über die Kriegsgräber

    Infotafel über die Kriegsgräber auf dem Parkfriedhof Marzahn
  • Parkfriedhof Marzahn: Felder 1, 2 und 3 mit Urnengräbern

    Parkfriedhof Marzahn: Felder 1, 2 und 3

    Parkfriedhof Marzahn: Felder 1, 2 und 3 mit Urnengräbern
  • Parkfriedhof Marzahn: Urnenfeld 3U mit dem Grab von Błażej Stolarski

    Parkfriedhof Marzahn: Urnenfeld 3U

    Parkfriedhof Marzahn: Urnenfeld 3U mit dem Grab von Błażej Stolarski
  • Parkfriedhof Marzahn: Grab von Błażej Stolarski

    Parkfriedhof Marzahn: Grab von Błażej Stolarski

    Parkfriedhof Marzahn: Grab von Błażej Stolarski
  • Aktenvermerk des Reichssicherheitshauptamtes

    Aktenvermerk des Reichssicherheitshauptamtes

    Aktenvermerk des Reichssicherheitshauptamtes, Signatur: R58/1082
  • Parkfriedhof Marzahn: Eintrag im Friedhofsregister 336 über die Beisetzung der Urne

    Parkfriedhof Marzahn: Eintrag im Friedhofsregister

    Parkfriedhof Marzahn: Eintrag im Friedhofsregister 336 über die Beisetzung der Urne
  • Sterbeurkunde von Błażej Stolarski, ausgestellt in Groß Köris bei Berlin

    Sterbeurkunde von Błażej Stolarski, ausgestellt in Groß Köris bei Berlin

    Sterbeurkunde von Błażej Stolarski, ausgestellt in Groß Köris bei Berlin auf den Namen Blasius Stolarski, Kreisarchiv Luckau, Signatur S 10 (21/1939).
  • Ausschnitt aus dem Leichenbuch der Gerichtsmedizin der Humboldt-Universität zu Berlin

    Ausschnitt aus dem Leichenbuch der Gerichtsmedizin der Humboldt-Universität zu Berlin

    Ausschnitt aus dem Leichenbuch der Gerichtsmedizin der Humboldt-Universität zu Berlin, Eintragung 3424 mit Angabe der Todesursache im letzten Feld: Kopfschuss; Archiv der Humboldt-Universität zu Berli...