Janina Kłopocka

Janina Kłopocka na balkonie swojego mieszkania przy ulicy Chmielnej 12 w Warszawie, ok. 1958 r.
Janina Kłopocka na balkonie swojego mieszkania przy ulicy Chmielnej 12 w Warszawie, ok. 1958 r.

Janina Kłopocka – twórczyni znaku Rodła

 

Biografia wybitnej artystki Janiny Kłopockiej, twórczyni „Rodła”, znaku graficznego Związku Polaków w Niemczech, jest przykładem złożonych losów Polaków w XX wieku. Śledząc koleje jej życia poznajemy historię pełnej wysiłku drogi ku ambitnemu zawodowi i możliwości twórczej kreacji, dostrzegamy trud pokonywania granic kulturowych, głębokie zaangażowanie na rzecz rodaków i ojczystego kraju, ale też bolesne doświadczenie egzystencji w czasach ekstremalnych zagrożeń. W biografii Kłopockiej znajdziemy też momenty rozczarowania sytuacją polityczną Polski i ograniczeniem jej suwerenności po 1945 r. Jednak, mimo pobytu w więzieniu stalinowskim, nie opuściła swego kraju, po raz kolejny podjęła wysiłek powrotu do artystycznej twórczości. Jej spuścizna dzisiaj nieco zapomniana, zasługuje na przypomnienie i popularyzację.

Janina Kłopocka urodziła się 18 sierpnia 1904 r. w Koźminie, niewielkim mieście w Wielkopolsce leżącym w połowie drogi między Berlinem a Warszawą. W przyszłości te miasta będą dla niej stałym punktem odniesienia, będzie przebywać w nich przez wiele lat, stale do nich wracać myślami. Jej rodzicami byli Jan Kłopocki (1879-1914), piekarz oraz Marianna z domu Niedźwiedzińska (1875-1961). Janina miał dwójkę młodszego rodzeństwa, Łucję oraz Mariana. Rodzina żyła bardzo skromnie, wreszcie ojciec nie mogąc znaleźć stałego, dobrze płatnego zatrudnienia w zawodzie wyjechał w 1907 r. do Berlina. Po roku, gdy osiągnął stabilne zarobki, ściągnął do stolicy Niemiec resztę rodziny. 

Kilkuletnia Janina stosunkowo szybko aklimatyzuje się w nowym środowisku, nawiązuje pierwsze znajomości i przyjaźnie. W 1911 roku rozpoczyna naukę w katolickiej szkole dla dziewcząt, którą kończy w 1921 roku (Bischof Dr. Assmansche Katholische Höhere Hochschule, w 1912 nazwę zmieniono na Scherings’ches Lyzeum). Wkrótce w rodzinie Kłopockich następują duże zmiany, które podkopują tak niedawno uzyskany w miarę bezpieczny byt. Wybucha Wielka Wojna, a jedną z jej ofiar będzie Jan Kłopocki, który jako poddany Hohenzollernów ginie w szeregach cesarskiej armii. Utrzymanie domu spada na matkę. 

Urodziłam się w Wielkopolsce – mówiła Kłopocka w jednym z wywiadów. Młodość spędziłam w Berlinie. Ojciec zginął na I wojnie, a to co osiągnęłam, zawdzięczam uporowi biednej, wspaniałej matki i... sobie. 

W niemieckim liceum, do którego uczęszczała Janina, Polek było niewiele. Jedną z jej bliskich koleżanek została córka polskiego polityka z Górnego Śląska, Wojciecha Korfantego, Elżbieta. Janina już w liceum zaczęła interesować się sztuką, namalowała pierwsze akwarelki, sportretowała siostrę. Jednym z jej ulubionych artystów był Albrecht Dürer. W czasie pobytu u rodziny Lissowskich w Michałowicach na Górnym Śląsku wykonała także inscenizacje do pokazu „żywych obrazów“ z przeszłości Polski. Matka przykładała dużą wagę do narodowego wychowania dzieci, starając się niwelować wpływ niemieckiej szkoły i otoczenia. W 1914 r. zapisała Janinę i jej siostrę, Łucję do berlińskiego gniazda Sokołów Polskich, a w 1923 roku Janina wstępuje do powstałego rok wcześniej Związku Polaków w Niemczech. 

Tematy spokrewnione:

Mediathek
  • Janka Kłopocka druga z lewej w drugim rzędzie na wycieczce klasowej.

    Berlin 1915 r.

    Janka Kłopocka druga z lewej w drugim rzędzie na wycieczce klasowej.
  • Uczennice Schweringsches Lyzeum für Mädchen,  Janina Kłopocka druga od lewej w drugim rzędzie.

    Berlin 1916 r.

    Uczennice Schweringsches Lyzeum für Mädchen, Janina Kłopocka druga od lewej w drugim rzędzie.
  • Uczennice Schweringsches Lyzeum für Mädchen, Janina druga od prawej w pierwszym rzędzie.

    Berlin 1917 r.

    Uczennice Schweringsches Lyzeum für Mädchen, Janina druga od prawej w pierwszym rzędzie.
  • Pokaz „żywych obrazów” z historii Polski, do których 15 letnia Janina pisała patriotyczne scenariusze.

    Michałkowice ok.1919 r.

    Pokaz „żywych obrazów” z historii Polski, do których 15 letnia Janina pisała patriotyczne scenariusze.
  • Janina Kłopocka nastolatka.

    1920

    Janina Kłopocka nastolatka.
  • Janina Kłopocka w okresie maturalnym.

    1921

    Janina Kłopocka w okresie maturalnym.
  • Janina Kłopocka w czasach studenckich.

    Lata 20-te

    Janina Kłopocka w czasach studenckich.
  • Wycieczka Polskiego Towarzystwa Śpiewaczego „Harmonia” w Berlinie, Janinaka z siostrą Lucią po prawej w ciemnych płaszczach.

    Lata 20-ste

    Wycieczka Polskiego Towarzystwa Śpiewaczego „Harmonia” w Berlinie.
  • Janina Kłopocka

    początek lat 30-tych

    Janina Kłopocka
  • Janina Kłopocka: znak Rodła

    1933

    Janina Kłopocka: znak Rodła
  • Janina Kłopocka: znak Rodła z biegiem Wisły i z Prawdami Polaków.

    1933

    Janina Kłopocka: znak Rodła z biegiem Wisły i z Prawdami Polaków.
  • Okładka Młodego Polaka w Niemczech z 1934 r. z motywem Janiny Kłopockiej.

    1934

    Okładka Młodego Polaka w Niemczech z 1934 r. z motywem Janiny Kłopockiej.
  • Janina Kłopocka: projekt okładki do Młodego Polaka w Niemczech z 1935 r., nr 10

    1935

    Janina Kłopocka: projekt okładki do Młodego Polaka w Niemczech z 1935 r., nr 10
  • Janina Kłopocka: projekt okładki do Młodego Polaka w Niemczech z 1936 r., nr 5

    1936

    Janina Kłopocka: projekt okładki do Młodego Polaka w Niemczech z 1936 r., nr 5
  • Janina Kłopocka: projekt okładki do Młodego Polaka w Niemczech z 1937 r., nr 1.

    1937

    Janina Kłopocka: projekt okładki do Młodego Polaka w Niemczech z 1937 r., nr 1.
  • Janina Kłopocka: projekt okładki do Młodego Polaka w Niemczech z 1937 r., nr 3.

    1937

    Janina Kłopocka: projekt okładki do Młodego Polaka w Niemczech z 1937 r., nr 3.
  • Janina Kłopocka: projekt okładki do Młodego Polaka w Niemczech z 1937 r., nr 10 z fotografią Aleksandra Kraskiewicza (Polskie Gimnazjum w Kwidzynie).

    1937

    Janina Kłopocka: projekt okładki do Młodego Polaka w Niemczech z 1937 r., nr 10 z fotografią Aleksandra Kraskiewicza (Polskie Gimnazjum w Kwidzynie).
  • Janina Kłopocka: rysunek z Młodego Polaka w Niemczech z 1937 r., nr 6, strona 7.

    1937

    Janina Kłopocka: rysunek z Młodego Polaka w Niemczech z 1937 r., nr 6, strona 7.
  • Kongres Polaków w Niemczech. Dekoracja sceny zaprojektowana przez Janinę Kłopocką: Kapliczka Matki Boskiej Radosnej - Rodło znak Polaków w Niemczech - Liść Lipowy znak młodzieży polskiej w Niemczech.

    Berlin 6. marca 1938 r.

    Kongres Polaków w Niemczech.
  • Janina Kłopocka: projekt okładki do Młodego Polaka w Niemczech z 1939 r., nr 4.

    1939

    Janina Kłopocka: projekt okładki do Młodego Polaka w Niemczech z 1939 r., nr 4.
  • Janina Kłopocka po odzyskaniu wolności.

    Ok. 1954 r.

    Janina Kłopocka po odzyskaniu wolności.
  • Janina Kłopocka na balkonie swojego mieszkania przy ulicy Chmielnej 12 w Warszawie.

    Ok. 1958 r.

    Janina Kłopocka na balkonie swojego mieszkania przy ulicy Chmielnej 12 w Warszawie.
  • Janina Kłopocka na balkonie swojego mieszkania przy ulicy Chmielnej 12 w Warszawie ze swoją przyjaciółką Felicją Wacyk, żoną Antoniego Wacyka.

    Ok. 1958 r.

    Janina Kłopocka na balkonie swojego mieszkania przy ulicy Chmielnej 12 w Warszawie ze swoją przyjaciółką Felicją Wacyk, żoną Antoniego Wacyka.
  • Wystawa prac Janiny Kłopockiej, organizowanej w Opolu przy okazji obchodów 50-lecia powstania ZPwN, Maria Kłopocka bratanica Janiny i Janina Kłopocka.

    1972

    Wystawa prac Janiny Kłopockiej, organizowanej w Opolu przy okazji obchodów 50-lecia powstania ZPwN, Maria Kłopocka bratanica Janiny i Janina Kłopocka.
  • Wystawy prac Janiny Kłopockiej, organizowanej w Opolu przy okazji obchodów 50 lecia powstania ZPwN. Od lewej: Maria Kłopocka, Janina Kłopocka, brat Janiny Marian, Edmund Osmańczyk i siostra Lucia.

    1972

    Wystawy prac Janiny Kłopockiej, organizowanej w Opolu przy okazji obchodów 50 lecia powstania ZPwN.
  • Uroczyste odsłonięcie odrestaurowanych malowideł ściennych pt „ Polski Rok Obrzędowy”, wykonanych przez Janinę w latach 1936-37 w Domu Polskim w Zakrzewie.

    1972

    Uroczyste odsłonięcie odrestaurowanych malowideł ściennych pt „ Polski Rok Obrzędowy”, wykonanych przez Janinę w latach 1936-37 w Domu Polskim w Zakrzewie.
  • Uroczyste odsłonięcie odrestaurowanych malowideł ściennych pt „ Polski Rok Obrzędowy”, wykonanych przez Janinę w latach 1936-37 w Domu Polskim w Zakrzewie. Hinter Kłopocka Dominik Ochandal.

    1972

    Uroczyste odsłonięcie odrestaurowanych malowideł ściennych pt „ Polski Rok Obrzędowy”, wykonanych przez Janinę w latach 1936-37 w Domu Polskim w Zakrzewie. Hinter Kłopocka Dominik Ochandal.
  • Herb Gminy Zakrzewo ze znakiem Rodła.

    Zakrzewo

    Herb Gminy Zakrzewo ze znakiem Rodła.
  • Medal okolicznościowy autorstwa Janiny Kłopockiej wybity z okazji 50 lecia ZPwN.

    1972

    Medal okolicznościowy autorstwa Janiny Kłopockiej wybity z okazji 50 lecia ZPwN.
  • Kartka pocztowa autorstwa Janiny Kłopockiej wydana z okazji 50 lecia ZPwN.

    1972

    Kartka pocztowa autorstwa Janiny Kłopockiej wydana z okazji 50 lecia ZPwN.