Menu toggle
Navigation

Solidarni zza Muru – Für Solidarność. Hinter der Mauer

Mur Berlinski, 1984

Mediathek Sorted

Mediateka
  • Przyjechałem do Berlina Zachodniego by kupić lampę błyskową ...  -  13. grudnia 1981 miałem wracać do Torunia. Do dziś nie powróciłem ...
  • Mur Berlinski - 1984
  • Brama Raju - Dworzec ZOO. Berlin Zachodni grudzień 1982.
  • Berlin - Spandau. Dzielnica Staaken - Brytyjski helikopter na granicy z NRD, 1985
  • Berlin Tiergarten - Coroczna parada Aliantów na Ulicy 17 Czerwca 1982. Dzień Święta Sojuszniczych Sił Zbrojnych.
  • Mur berliński, 1983 - A sześć lat później...?
  • Kreuzberg. Okolice Oberbaumbrücke. Widok na wschodni Berlin - Napisy informują, iż Szprewa (droga wodna) należy do wschodniego sektora Berlina 1985
  • Berlin  Neukölln - Lato w mieście (Zachód), 1982
  • We wschodnim Berlinie - Dzielnica Mitte / Śródmieście, styczeń 1990
  • Сапожник – szewc  - Reklama we wschodnim Berlinie. Dzielnica Mitte / Śródmieście, styczeń 1990.
  • W Zachodnim Berlinie, 1983 - Poranek ...
  • Brama Brandenburska. 10 listopada 1989 - Widok od strony Zachodniego Berlina
  • Basia (Barbara Nowakowska-Drozdek), 1982 - Teatrolog. Pedagog. Do 1981 roku pracownik naukowy Uniwersytetu Łódzkiego.  Współinicjatorka (obok Krzysztofa Kasprzyka) pierwszej w RFN prosolidarnościowej organizacji – Grupy Roboczej Solidarność
  • Lilka (Helena Bohle-Szacki, 1928-2011), 1997 - Artysta. Pedagog. Organizowała wysyłkę „małej poligrafii”, produktów żywnościowych oraz lekarstw do Polski. Odznaczona Krzyżem Oficerskim Orderu Polonia Restituta.
  • Waltraut & Wanja, 1983 - Waltraut Kerber-Ganse – pedagog społeczny. Wykładowca na Uniwersytecie Technicznym w Berlinie. Zorganizowała i dostarczyła do Polski – razem z ówczesnym przyjacielem Wanją Ronge – ponad 20 transportów z żywnością  i artykułami pierwszej potrzeby dla rodzi
  • Achim (Joachim Trenkner) – Sender Freies Berlin, 1982 - Dziennikarz. Wraz z ekipą stacji telewizyjnej SFB towarzyszył ruchowi pomocy Polsce w najgorętszych miesiącach lat 1981-1983.
  • Edward (Edward Klimczak, 1944 - 2011), 1983 - Rusycysta i anglista. Wydawca. Wykładowca na Wolnym Uniwersytecie w Berlinie Zachodnim. Założyciel Komitetu Obrony Solidarności / Towarzystwa Solidarność. Czynnie wspierał „Solidarność Walczącą”.
  • Ludwik (Ludwig Mehlhorn, 1950-2011), 1985 - Matematyk. Działacz na rzecz praw obywatelskich w NRD. Od końca lat 70 utrzymywał kontakty z polskim środowiskiem katolickim oraz osobami zgrupowanymi wokół KOR-u. W latach 80 był jednym z organizatorów tzw. „Seminarium Polskiego” działającego w Berlinie
  • Maciek (Maciej Gebel), 1983 - Trener. Współpracował w Berlinie Zachodnim z Grupą Roboczą Solidarność     oraz Komitetem Obrony Solidarności. Zaprzyjaźniony z właścicielem  legendarnego klubu jazzowego „Quasimodo” Giorgio Carotim. Współorganizował (styczeń 1982) 48-godzinny koncert na
  • Michał (Michael Sielewicz), 1984 - Chirurg, fotograf, podróżnik, żeglarz, autor. W latach 1982 - 83 na własną rękę zorganizował i dostarczył do Polski 17 transportów lekarstw i urządzeń medycznych na sumę 1,5 miliona marek zachodnioniemieckich.
  • Thomas (Thomas Stodieck – Stodieck‘s Księgarnia), 1985 - Bookstore i coś więcej ... Pierwsza – po wojnie – w RFN Polska Księgarnia (1978 - 1990). Była miejscem przerzutu bibuły – w obie strony. Ze sprzedaży niezależnej podziemnej prasy i wolnych wydawnictw współfinansowała patronaty w Polsce - od roku 1985 nad
  • Oni - Solidarni - Oni - Solidarni
  • Oni - Solidarni - 1989
  • Reklama wystawy 2. lata Solidarności na ścianie muzeum, 1982 - Haus am Checkpoint Charlie; przejście graniczne do wschodniego Berlina przy Friedrichstraße.
  • Reklama wystawy 2. lata Solidarności na ścianie muzeum, 1982 - Haus am Checkpoint Charlie; przejście graniczne do wschodniego Berlina przy Friedrichstraße.
  • „Dwa lata Solidarności” – wystawa Grupy Roboczej Solidarność, 1982 - Wywiad dla stacji telewizyjnej Sender Freies Berlin. Od lewej: Wojtek Drozdek, Joachim Trenkner.
  • Najpierw moralność a potem żarcie, 1982 - Kalendarz poświęcony Polsce lat osiemdziesiątych. Wydawca: Dirk Nishen. Dirk popierał czynnie Grupę Roboczą Solidarność w początkowej fazie jej działalności. Między innymi  przekazał część dochodów ze sprzedaży kalendarza na fundusz pomocy Polsce.
  • Andrzej Krauze, 1983 - Artysta-grafik. Współpracował z emigracyjnym wydawnictwem Niny Karsov „Kontra” (Londyn). Wystawa jego politycznych rysunków w galerii Grupy Roboczej Solidarność (listopad 1982) była próbą przybliżenia berlińczykom aktualnej sytuacji w Polsce.
  • Komitet Obrony Solidarności / Towarzystwo Solidarność​​​​​​​, 1983 -  ​​​​​​​przeprowadzało wielokrotnie akcje ulotkowe informujące mieszkańców Berlina Zachodniego – w tym także Polaków – o stanie wojennym i represjach wobec opozycji demokratycznej.
  • Jedna z demonstracji zorganizowanych przez Towarzystwo Solidarność, 1982 - w rocznicę wprowadzenia stanu wojennego
  • Pikieta Towarzystwa Solidarność, 1984 - Pikieta Towarzystwa Solidarność przed budynkiem Polskiej Misji Wojskowej.
  • Solidarność  przed  Murem, 1982 - Klub Ludowej Solidarności. Wschodni Berlin, Bernauerstraße.
  • Lista skazanych za „próbę życia w prawdzie ”, 1982 - Wystawa Dwa lata Solidarności. Grupa Robocza Solidarność
  • „Lewackie” graffiti na biurze berlińskiej Solidarności, 1983 - Lepiej (być) czerwonym niż Solidarność!
  • Jacek Klonowski, 1986 - Współpracował z berlińskim Towarzystwem Solidarność. Projektował okładki do książek wydawnictwa „Pogląd”.
  • Maciej Dzendzel, 1984 - Grafik. Malarz. Jest autorem koncepcji graficznej polskojęzycznego wydawnictwa Veto Verlag Berlin. Ilustrował większość wydanych tam książek. Współpracował z Grupą Roboczą Solidarność oraz miesięcznikiem „Przekazy“.
  • Barki z Polski. Berlin-Spandau, 1984 - Wykorzystywane do przemytu „małej poligrafii”.
  • Krzysztof Kasprzyk, 1982 - Geograf. Poeta. Podróżnik. Pedagog. Od 1984 roku mieszka w Toronto. Współzałożyciel grupy Roboczej Solidarność w Berlinie Zachodnim.
  • Wnętrze Księgarni Polskiej w Berlinie Zachodnim, - 1983
  • Krzysztof Kramarz, Berlin-Wedding - Festyn z okazji 3 Maja 1986. W PRL święto skazane na zapomnienie.
  • Akcja protestacyjna potępiająca zamordowanie przez SB księdza Popiełuszki, 1984 - Przemawia Edward Klimczak (Towarzystwo Solidarność). Berlin Zachodni.
  • Berlin Charlottenburg, 1984 - Festyn uliczny zorganizowany na rzecz Polski przez Maltańską Służbę Medyczną.
  • Dwa lata Solidarności – wystawa Grupy Roboczej Solidarność, - 1982
  • Portret rodzinny we wnętrzu, 1982 - W bibliotece, biurze i galerii Grupy Roboczej Solidarność. Od lewej: Krzysio Kasprzyk, Basia Nowakowska-Drozdek, Wojtek Drozdek oraz Marian Stefanowski (Czarek).
  • Stoisko informacyjne Grupy Roboczej Solidarność Zachodni Berlin -  1982
  • Festyn z okazji 3 Maja, Berlin Wedding, Zachodni Berlin, 1986 - Stoisko informacyjne KOS.
  • … Berlin 1984 - Graffiti na Murze: Tu kończy się wolność
  • … Berlin 1989 - ...a tu się zaczyna!
  • 4 czerwca 1989 – Od łódzkiej edycji (2015) „Solidarnych zza Muru”  - „Sprawdź, czy głosowałeś za słuszną sprawą. Nie widzisz się? No cóż, jesteś postkomunistycznym wampirem” (lustro symbolizujące miliony wyborców Solidarności)
  • Berlin. Ambasada RP przy alei Unter den Linden - 25.11.1990 Pierwsza tura wolnych wyborów prezydenckich Berlin.
  • Wizyta Prezydenta RP Lecha Wałęsy, 1992 - Lecha Wałęsa w Instytucie Kultury Polskiej w Berlinie.
  • Bronisław Geremek (1932-2008). Berlin Wilmersdorf, 1993. - Historyk i polityk. Minister spraw zagranicznych RP w latach 1997-2000. Poseł do Parlamentu Europejskiego
  • Instytut Kultury Polskiej w Berlinie 1992 - Krzysztof Skubiszewski (1926-2010). Prawnik. Minister spraw zagranicznych RP 1989-1993. Sędzia ad hoc Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w Hadze.
  • Berlin podglądany - 1985
  • To była granica! - 1990
  • Mur Berlinski -  styczeń/luty 1990
Mur Berlinski, 1984
Mur Berlinski, 1984

„Usiłuj żyć w prawdzie 
Versuch in der Wahrheit zu leben“

(Vaclav Havel – czeski pisarz, opozycjonista, polityk)

 

Jednym z bohaterów wystawy Mariana Stefanowskiego[*] jest Ludwig Mehlhorn (1950 - 2011). Matematyk, działacz na rzecz praw człowieka w NRD. Był jednym z pomysłodawców Fundacji Krzyżowej; przyjaciel Polski i „Solidarności”.

Dlaczego zaczynam od niego? Bo ta ekspozycja mogłaby się nazywać: „Solidarni po OBYDWU stronach Muru”.

Solidarni zza Muru jest więc wyłącznie migawkowym, często niedoświetlonym, nieostrym i niepełnym obrazem tego, co działo się w podzielonym Berlinie. Kadrem filmu zaledwie, który zapewnie już nigdy nie powstanie ... „Ludzi dobrej woli było dużo więcej. Każdy z nich wyjmował mniejszą lub większą cegłę z tego Muru. Potrzebnych byłoby tysiąc pomieszczeń, żeby zmieścić fotografie wszystkich” - zacytowała Gazeta Wyborcza Stefanowskiego przed łódzką edycją „Solidarnych”. Pięćdziesiąt osiem biało-czarnych fotogramów to zaledwie cząstka olbrzymiego puzzle, którego ułożeniem zajmują się od pewnego czasu historycy. Konfrontowani z tą wystawą świadkowie ówczesnych wydarzeń dopełniać jedynie mogą ten obraz o własne przeżycia i historie, a co najważniejsze, „inne” niż Autora, współtworzących i kuratora wystawy, doświadczenia. O inną głębię ostrości. I taki przyświecał nam cel od samego początku, od chwili, gdy narodził się pomysł wystawy. Także z przejrzanych tysięcy negatywów, których zbyt wiele i bezpowrotnie zniszczyły wilgotne mieszkania, kolejne przeprowadzki, czy niedoskonałość materiału filmowego.

Mówiłem w jednym z wywiadów, że Autor przypomnieć nam chciał – innym przybliżyć – atmosferę lat 80-tych Zachodniego Berlina. A co najważniejsze, wpisać w ramy tego Miasta wszystkich tych, którzy tam żyli po obydwu stronach Muru, którzy solidarnie opowiedzieli się po stronie prawdy. Jest to więc ukłon podziękowania osobom prywatnym, jak i instytucjom czy organizacjom, które niosły pomoc, które w tej pomocy uczestniczyły. Od samego początku lub sporadycznie; w miarę możliwości, ale zawsze kierując się odruchem międzyludzkiej solidarności lub po prostu z sympatii do Polski. Niezależnie od przekonań politycznych, wyznania i koloru skóry ... 

„Solidarni zza Muru” to trzy bloki tematyczne oraz epilog zatytułowany Up @ Down. Rozdział pierwszy: Berlin Zachodni - zachodni Berlin / Berlin (West) - Westberlin opowiada o podzielonym mieście, jego specyficznej atmosferze i granicy dwóch obcych i wrogich sobie światów.  Także o Murze i o tym, jak mieszkańcy Berlina dopasowali się do specyficznych warunków. Jedni w „złotej klatce” – inni w stolicy robotniczego raju ... 

Solidarni Für Solidarność (część druga) to dziesięć – prezentowanych alfabetycznie – portretów osób, które towarzyszyły autorowi w jego solidarnościowej wędrówce po Berlinie od grudnia 1981 roku po czas przełomu. Postaci pozornie różne, o skrajnie odmiennych zawodach – często przekonaniach politycznych. Filolog, lekarz, grafik, trener lub księgarz – ich wszystkich łączył wspólny cel pomocy Polsce i podziemnej Solidarności.  

 

[*] Marian Stefanowski: Solidarni zza Muru. Für Solidarność. Hinter der Mauer. Fotografie – Fotografien. Berlin – Warszawa 2014. Organizator: Związek Dziennikarzy Polskich w Niemczech T.z. Patronat Honorowy Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego. Współpraca / Koordynacja Projektu: Alexander Zając, Ewa Maria Slaska, Krystyna Koziewicz, Joanna Trümner. Kurator wystawy: Wojciech Drozdek. Wernisaż: 25.06.2014,  Galeria IG Metall w Berlinie. Edycje poza Berlinem: WarszawaDom Polonii, 22.08.2014. ToruńGaleria Wejściówka, 12.12.2014. ŁódźDom Literatury, 25.04.2015. DarłowoZamek Książąt Pomorskich, 13.12.2016. Projekt został sfinansowany ze środków Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej oraz Ministerstwa Spraw Zagranicznych Rzeczypospoliotej Polskiej, a powstał we współpracy z Biurem Polonia w Berlinie, Europejskim Centrum Solidarności, IG Metall Berlin-Brandenburg-Sachsen, Stowarzyszeniem Wolnego Słowa w Warszawie, Zrzeszeniem Federalnym Polska Rada w Niemczech T.z., oraz Stowarzyszeniem Wspólnota Polska.