Menu toggle
Navigation

Solidarni zza Muru – Für Solidarność. Hinter der Mauer

Mur Berlinski.

Mediathek Sorted

Mediateka
  •  Przyjechałem do Berlina Zachodniego by kupić lampę błyskową ... 13. grudnia miałem wracać do Torunia. Do dziś nie powróciłem ...
  • Mur Berlinski.
  • Brama Raju. Dworzec ZOO. Berlin Zachodni grudzień 1982.
  • Brytyjski helikopter na granicy z NRD.
  • Coroczna parada Aliantów na Ulicy 17 Czerwca. Dzień Święta Sojuszniczych Sił Zbrojnych.
  • A sześć lat później...?
  • Napisy informują, iż Szprewa (droga wodna) należy do wschodniego sektora Berlina.
  • Sommer In The City (West).
  • Dzielnica Mitte / Śródmieście, styczeń 1990
  • Reklama we wschodnim Berlinie. Dzielnica Mitte / Śródmieście, styczeń 1990.
  • Poranek ...
  • Widok od strony Zachodniego Berlina
  • Teatrolog. Pedagog. Do 1981 roku pracownik naukowy Uniwersytetu Łódzkiego.  Współinicjatorka (obok Krzysztofa Kasprzyka) pierwszej w RFN prosolidarnościowej organizacji – Grupy Roboczej Solidarność
  • Artysta. Pedagog. Organizowała wysyłkę „małej poligrafii”, produktów żywnościowych oraz lekarstw do Polski. Odznaczona Krzyżem Oficerskim Orderu Polonia Restituta.
  • Waltraut Kerber-Ganse – pedagog społeczny. Wykładowca na Uniwersytecie Technicznym w Berlinie. Zorganizowała i dostarczyła do Polski – razem z ówczesnym przyjacielem Wanją Ronge – ponad 20 transportów z żywnością  i artykułami pierwszej potrzeby dla rodzin internowanych.
  • Dziennikarz. Wraz z ekipą stacji telewizyjnej SFB towarzyszył ruchowi pomocy Polsce w najgorętszych miesiącach lat 1981-1983.
  • Rusycysta i anglista. Wydawca. Wykładowca na Wolnym Uniwersytecie w Berlinie Zachodnim. Założyciel Komitetu Obrony Solidarności / Towarzystwa Solidarność. Czynnie wspierał „Solidarność Walczącą”.
  • Matematyk. Działacz na rzecz praw obywatelskich w NRD. Od końca lat 70 utrzymywał kontakty z polskim środowiskiem katolickim oraz osobami zgrupowanymi wokół KOR-u. W latach 80 był jednym z organizatorów tzw. „Seminarium Polskiego” działającego w Berlinie wschodnim.
  • Trener. Współpracował w Berlinie Zachodnim z Grupą Roboczą Solidarność     oraz Komitetem Obrony Solidarności. Zaprzyjaźniony z właścicielem  legendarnego klubu jazzowego „Quasimodo” Giorgio Carotim. Współorganizował (styczeń 1982) 48-godzinny koncert na rzecz pomocy dla „Solidarności“.
  • Chirurg, fotograf, podróżnik, żeglarz, autor. W latach 1982 - 83 na własną rękę zorganizował i dostarczył do Polski 17 transportów lekarstw i urządzeń medycznych na sumę 1,5 miliona marek zachodnioniemieckich.
  • Bookstore i coś więcej ... Pierwsza – po wojnie – w RFN Polska Księgarnia (1978 - 1990). Była miejscem przerzutu bibuły – w obie strony. Ze sprzedaży niezależnej podziemnej prasy i wolnych wydawnictw współfinansowała patronaty w Polsce - od roku 1985 nad oficyną Pusty Obłok/Przedświt.
  • Oni - Solidarni
  • Oni - Solidarni
  • Haus am Checkpoint Charlie; przejście graniczne do wschodniego Berlina przy Friedrichstraße.
  • Haus am Checkpoint Charlie; przejście graniczne do wschodniego Berlina przy Friedrichstraße.
  • Wywiad dla stacji telewizyjnej Sender Freies Berlin. Od lewej: Wojtek Drozdek, Joachim Trenkner.
  • Kalendarz poświęcony Polsce lat osiemdziesiątych. Wydawca: Dirk Nishen. Dirk popierał czynnie Grupę Roboczą Solidarność w początkowej fazie jej działalności. Między innymi  przekazał część dochodów ze sprzedaży kalendarza na fundusz pomocy Polsce.
  • Artysta-grafik. Współpracował z emigracyjnym wydawnictwem Niny Karsov „Kontra” (Londyn). Wystawa jego politycznych rysunków w galerii Grupy Roboczej Solidarność (listopad 1982) była próbą przybliżenia berlińczykom aktualnej sytuacji w Polsce.
  • Komitet Obrony Solidarności / Towarzystwo Solidarność​​​​​​​ ​​​​​​​przeprowadzało wielokrotnie akcje ulotkowe informujące mieszkańców Berlina Zachodniego – w tym także Polaków – o stanie wojennym i represjach wobec opozycji demokratycznej.
  • Jedna z demonstracji zorganizowanych przez Towarzystwo Solidarność w rocznicę wprowadzenia stanu wojennego
  • Pikieta Towarzystwa Solidarność przed budynkiem Polskiej MisjiWojskowej. Październik 1984.
  • Klub Ludowej Solidarności. Wschodni Berlin, Bernauerstraße.
  • Wystawa Dwa lata Solidarności. Grupa Robocza Solidarność, sierpień 1982. Lista skazanych za „próbę życia w prawdzie ...”
  • Lepiej (być) czerwonym niż Solidarność!
  • Współpracował z berlińskim Towarzystwem Solidarność. Projektował okładki do książek wydawnictwa „Pogląd”.
  • Grafik. Malarz. Jest autorem koncepcji graficznej polskojęzycznego wydawnictwa Veto Verlag Berlin. Ilustrował większość wydanych tam książek. Współpracował z Grupą Roboczą Solidarność oraz miesięcznikiem „Przekazy“.
  • Wykorzystywane do przemytu „małej poligrafii”.
  • Geograf. Poeta. Podróżnik. Pedagog. Od 1984 roku mieszka w Toronto. Współzałożyciel grupy Roboczej Solidarność w Berlinie Zachodnim.
  • Wnętrze Księgarni Polskiej w Berlinie Zachodnim
  • Festyn z okazji 3 Maja 1986. W PRL święto skazane na zapomnienie.
  • Przemawia Edward Klimczak (Towarzystwo Solidarność). Berlin Zachodni, październik (?) 1984.
  • Festyn uliczny zorganizowany na rzecz Polski przez Maltańską Służbę Medyczną.
  • Dwa lata Solidarności – wystawa Grupy Roboczej Solidarność
  • W bibliotece, biurze i galerii Grupy Roboczej Solidarność. Od lewej: Krzysio Kasprzyk, Basia Nowakowska-Drozdek, Wojtek Drozdek oraz Marian Stefanowski (Czarek).
  • Stoisko informacyjne Grupy Roboczej Solidarność Zachodni Berlin, 1982
  • Stoisko informacyjne KOS.
  • Graffiti na Murze: Tu kończy się wolność
  • ...a tu się zaczyna!
  • Berlin Zachodni. Polska Misja Wojskowa. Pierwsze w powojennej historii Polski częściowo wolne wybory parlamentarne. Organizatorzy dziękują wszystkim, którzy wówczas głosowali na wolną i demokratyczną Polskę ...
  • 25.11.1990 Pierwsza tura wolnych wyborów prezydenckich Berlin.
  • Lecha Wałęsa w Instytucie Kultury Polskiej w Berlinie (1992)
  • Historyk i polityk. Minister spraw zagranicznych RP w latach 1997-2000. Poseł do Parlamentu Europejskiego
  • Krzysztof Skubiszewski (1926-2010). Prawnik. Minister spraw zagranicznych RP 1989-1993. Sędzia ad hoc Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w Hadze.
  • Berlin podglądany
  • To była granica!
  • Mur Berlinski, styczeń/luty 1990
Mur Berlinski.
Mur Berlinski.

„Usiłuj żyć w prawdzie 
Versuch in der Wahrheit zu leben“

(Vaclav Havel – czeski pisarz, opozycjonista, polityk)

 

Jednym z bohaterów wystawy Mariana Stefanowskiego[*] jest Ludwig Mehlhorn (1950 - 2011). Matematyk, działacz na rzecz praw człowieka w NRD. Był jednym z pomysłodawców Fundacji Krzyżowej; przyjaciel Polski i „Solidarności”.

Dlaczego zaczynam od niego? Bo ta ekspozycja mogłaby się nazywać: „Solidarni po OBYDWU stronach Muru”.

Solidarni zza Muru jest więc wyłącznie migawkowym, często niedoświetlonym, nieostrym i niepełnym obrazem tego, co działo się w podzielonym Berlinie. Kadrem filmu zaledwie, który zapewnie już nigdy nie powstanie ... „Ludzi dobrej woli było dużo więcej. Każdy z nich wyjmował mniejszą lub większą cegłę z tego Muru. Potrzebnych byłoby tysiąc pomieszczeń, żeby zmieścić fotografie wszystkich” - zacytowała Gazeta Wyborcza Stefanowskiego przed łódzką edycją „Solidarnych”. Pięćdziesiąt osiem biało-czarnych fotogramów to zaledwie cząstka olbrzymiego puzzle, którego ułożeniem zajmują się od pewnego czasu historycy. Konfrontowani z tą wystawą świadkowie ówczesnych wydarzeń dopełniać jedynie mogą ten obraz o własne przeżycia i historie, a co najważniejsze, „inne” niż Autora, współtworzących i kuratora wystawy, doświadczenia. O inną głębię ostrości. I taki przyświecał nam cel od samego początku, od chwili, gdy narodził się pomysł wystawy. Także z przejrzanych tysięcy negatywów, których zbyt wiele i bezpowrotnie zniszczyły wilgotne mieszkania, kolejne przeprowadzki, czy niedoskonałość materiału filmowego.

Mówiłem w jednym z wywiadów, że Autor przypomnieć nam chciał – innym przybliżyć – atmosferę lat 80-tych Zachodniego Berlina. A co najważniejsze, wpisać w ramy tego Miasta wszystkich tych, którzy tam żyli po obydwu stronach Muru, którzy solidarnie opowiedzieli się po stronie prawdy. Jest to więc ukłon podziękowania osobom prywatnym, jak i instytucjom czy organizacjom, które niosły pomoc, które w tej pomocy uczestniczyły. Od samego początku lub sporadycznie; w miarę możliwości, ale zawsze kierując się odruchem międzyludzkiej solidarności lub po prostu z sympatii do Polski. Niezależnie od przekonań politycznych, wyznania i koloru skóry ... 

„Solidarni zza Muru” to trzy bloki tematyczne oraz epilog zatytułowany Up @ Down. Rozdział pierwszy: Berlin Zachodni - zachodni Berlin / Berlin (West) - Westberlin opowiada o podzielonym mieście, jego specyficznej atmosferze i granicy dwóch obcych i wrogich sobie światów.  Także o Murze i o tym, jak mieszkańcy Berlina dopasowali się do specyficznych warunków. Jedni w „złotej klatce” – inni w stolicy robotniczego raju ... 

Solidarni Für Solidarność (część druga) to dziesięć – prezentowanych alfabetycznie – portretów osób, które towarzyszyły autorowi w jego solidarnościowej wędrówce po Berlinie od grudnia 1981 roku po czas przełomu. Postaci pozornie różne, o skrajnie odmiennych zawodach – często przekonaniach politycznych. Filolog, lekarz, grafik, trener lub księgarz – ich wszystkich łączył wspólny cel pomocy Polsce i podziemnej Solidarności.  

 

[*] Marian Stefanowski: Solidarni zza Muru. Für Solidarność. Hinter der Mauer. Fotografie – Fotografien. Berlin – Warszawa 2014. Organizator: Związek Dziennikarzy Polskich w Niemczech T.z. Patronat Honorowy Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego. Współpraca / Koordynacja Projektu: Alexander Zając, Ewa Maria Slaska, Krystyna Koziewicz, Joanna Trümner. Kurator wystawy: Wojciech Drozdek. Wernisaż: 25.06.2014,  Galeria IG Metall w Berlinie. Edycje poza Berlinem: WarszawaDom Polonii, 22.08.2014. ToruńGaleria Wejściówka, 12.12.2014. ŁódźDom Literatury, 25.04.2015. DarłowoZamek Książąt Pomorskich, 13.12.2016. Projekt został sfinansowany ze środków Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej oraz Ministerstwa Spraw Zagranicznych Rzeczypospoliotej Polskiej, a powstał we współpracy z Biurem Polonia w Berlinie, Europejskim Centrum Solidarności, IG Metall Berlin-Brandenburg-Sachsen, Stowarzyszeniem Wolnego Słowa w Warszawie, Zrzeszeniem Federalnym Polska Rada w Niemczech T.z., oraz Stowarzyszeniem Wspólnota Polska.