Polacy w Breslau (do 1939 roku)

Polacy przez wieki byli częścią dziejów Wrocławia, stolicy ziem śląskich.
Polacy przez wieki byli częścią dziejów Wrocławia, stolicy ziem śląskich.
Sklepikarze, rzemieślnicy, służba domowa


W XIX w. do Wrocławia zaczęli przybywać Polacy z przeludnionych terenów Wielkopolski i Górnego Śląska. Początkowo chwytali się różnych prac, byle tylko zarobić na utrzymanie. Pracowali w przemyśle, rzemiośle, usługach. 

„Służba w oberżach i kupczyki po magazynach – zanotował w dzienniku z podróży z1847 roku Wincenty Pol – na pierwszy rzut oka i wszędzie znajdzie się przynajmniej jeden człowiek w domowym lub handlowym składzie, co mówi dobrze po polsku. Wszystkie napisy na sklepach są w dwóch językach pisane. Nawet Niemcy, właściciele majątków wiejskich, posiadający dobra w okolicach, gdzie ludność miejscowa mów po polsku, uczą się tutaj z potrzeby języka ludu“ (Wincenty Pol, Działa wierszem…, s. 179).

Także niektóre zarządzenia władz, np. przeciwpożarowe ukazywały się po polsku i niemiecku. 

„W ogólnym obrazie miasta – jak zauważa znawczyni dziejów Śląska, Teresa Kulak – dominowały jednak język i kultura niemiecka, do których w coraz większym stopniu asymilowała się ludność żydowska“ (Kulak, Historia Wrocławia, s. 47). 

We Wrocławiu mieszkało też wielu przedstawicieli inteligencji polskiej, zwłaszcza lekarze, prawnicy, oraz członkowie rodzin ziemiańskich z Wielkopolski i Pomorza. 

Z biegiem czasu obecność polska zauważalna stała się także w szeregach zamożniejszego mieszczaństwa. Polacy otwierali sklepy, zakłady rzemieślnicze, hotele, apteki i drogerie, paru posiadało nawet małe fabryki. Szacuje się, że na przełomie XIX i XX wieku mieszkało we Wrocławiu ok. 20 tys. Polaków (oficjalne statystyki niemieckie podawały liczbę 7-8 tys. osób).

Wspólnotowe życie polskie toczyło się w różnych wynajmowanych salach widowiskowych. Organizowano rocznice świąt narodowych, przypominano ważne postacie z historii i kultury polskiej. Dużym zainteresowaniem cieszyły się imprezy charytatywne (przekazywanie podarunków dla ubogich dzieci przed świętami Bożego Narodzenia). Popularne wieczorki taneczne odbywały się w Vinzenzhaus / Domu św. Wincentego (obecnie ul. Frycza-Modrzewskiego). Brali w nich udział także Niemcy. 

Mediathek
  • Tablica pamiątkowa we Wrocławiu upamiętniająca 55. rocznicę zakończenia II wojny światowej.

    Tablica pamiątkowa we Wrocławiu

    Tablica pamiątkowa we Wrocławiu upamiętniająca 55. rocznicę zakończenia II wojny światowej.
  • Tablica pamiątkowa we Wrocławiu upamiętniająca 55. rocznicę zakończenia II wojny światowej.

    Tablica pamiątkowa we Wrocławiu

    Tablica pamiątkowa we Wrocławiu upamiętniająca 55. rocznicę zakończenia II wojny światowej.
  • Wystawa plenerowa o Polonii w Breslau zorganizowana przez Ośrodek Pamięć i Przyszłość we Wrocławiu. Tablica I / XV.

    Wystawa plenerowa o Polonii w Breslau

    Wystawa plenerowa o Polonii w Breslau zorganizowana przez Ośrodek Pamięć i Przyszłość we Wrocławiu. Tablica I / XV.
  • Wystawa plenerowa o Polonii w Breslau zorganizowana przez Ośrodek Pamięć i Przyszłość we Wrocławiu. Tablica V / XV.

    Wystawa plenerowa o Polonii w Breslau

    Wystawa plenerowa o Polonii w Breslau zorganizowana przez Ośrodek Pamięć i Przyszłość we Wrocławiu. Tablica IX / XV.
  • Wystawa plenerowa o Polonii w Breslau zorganizowana przez Ośrodek Pamięć i Przyszłość we Wrocławiu. Tablica VII / XV.

    Wystawa plenerowa o Polonii w Breslau

    Wystawa plenerowa o Polonii w Breslau zorganizowana przez Ośrodek Pamięć i Przyszłość we Wrocławiu. Tablica VII / XV.
  • Wystawa plenerowa o Polonii w Breslau zorganizowana przez Ośrodek Pamięć i Przyszłość we Wrocławiu. Tablica VIII / XV.

    Wystawa plenerowa o Polonii w Breslau

    Wystawa plenerowa o Polonii w Breslau zorganizowana przez Ośrodek Pamięć i Przyszłość we Wrocławiu. Tablica VIII / XV.
  • Wystawa plenerowa o Polonii w Breslau zorganizowana przez Ośrodek Pamięć i Przyszłość we Wrocławiu. Tablica IX / XV.

    Wystawa plenerowa o Polonii w Breslau

    Wystawa plenerowa o Polonii w Breslau zorganizowana przez Ośrodek Pamięć i Przyszłość we Wrocławiu. Tablica IX / XV.
  • Wystawa plenerowa o Polonii w Breslau zorganizowana przez Ośrodek Pamięć i Przyszłość we Wrocławiu. Tablica XI / XV.

    Wystawa plenerowa o Polonii w Breslau

    Wystawa plenerowa o Polonii w Breslau zorganizowana przez Ośrodek Pamięć i Przyszłość we Wrocławiu. Tablica XI / XV.
  • Wystawa plenerowa o Polonii w Breslau zorganizowana przez Ośrodek Pamięć i Przyszłość we Wrocławiu. Tablica XIII / XV.

    Wystawa plenerowa o Polonii w Breslau

    Wystawa plenerowa o Polonii w Breslau zorganizowana przez Ośrodek Pamięć i Przyszłość we Wrocławiu. Tablica XIII / XV.
  • Wystawa plenerowa o Polonii w Breslau zorganizowana przez Ośrodek Pamięć i Przyszłość we Wrocławiu. Tablica XIV / XV.

    Wystawa plenerowa o Polonii w Breslau

    Wystawa plenerowa o Polonii w Breslau zorganizowana przez Ośrodek Pamięć i Przyszłość we Wrocławiu. Tablica XIV / XV.
  • Wystawa plenerowa o Polonii w Breslau zorganizowana przez Ośrodek Pamięć i Przyszłość we Wrocławiu. Tablica XV / XV.

    Wystawa plenerowa o Polonii w Breslau

    Wystawa plenerowa o Polonii w Breslau zorganizowana przez Ośrodek Pamięć i Przyszłość we Wrocławiu. Tablica XV / XV.
  • Wystawa plenerowa o Polonii w Breslau zorganizowana przez Ośrodek Pamięć i Przyszłość we Wrocławiu.

    Wystawa plenerowa o Polonii w Breslau

    Wystawa plenerowa o Polonii w Breslau zorganizowana przez Ośrodek Pamięć i Przyszłość we Wrocławiu.
  • Wystawa plenerowa o Polonii w Breslau zorganizowana przez Ośrodek Pamięć i Przyszłość we Wrocławiu.

    Wystawa plenerowa o Polonii w Breslau

    Wystawa plenerowa o Polonii w Breslau zorganizowana przez Ośrodek Pamięć i Przyszłość we Wrocławiu.
  • Wystawa plenerowa o Polonii w Breslau zorganizowana przez Ośrodek Pamięć i Przyszłość we Wrocławiu.

    Wystawa plenerowa o Polonii w Breslau

    Wystawa plenerowa o Polonii w Breslau zorganizowana przez Ośrodek Pamięć i Przyszłość we Wrocławiu.
  • Gmach główny Uniwersytetu Wrocławskiego.

    Gmach główny Uniwersytetu Wrocławskiego

    Gmach główny Uniwersytetu Wrocławskiego.
  • Gmach główny Uniwersytetu Wrocławskiego,

    Gmach główny Uniwersytetu Wrocławskiego

    Gmach główny Uniwersytetu Wrocławskiego.
  • Kościół św. Marcina we Wrocławiu.

    Kościół św. Marcina we Wrocławiu

    Kościół św. Marcina we Wrocławiu.
  • Kościół św. Marcina we Wrocławiu z pomnikiem Jana XXIII.

    Kościół św. Marcina we Wrocławiu z pomnikiem Jana XXIII

    Kościół św. Marcina we Wrocławiu z pomnikiem Jana XXIII.
  • Kościół św. Marcina we Wrocławiu.

    Kościół św. Marcina we Wrocławiu

    Kościół św. Marcina we Wrocławiu.
  • Tablica z Prawdami Polaków spod Znaku Rodła (Kościół św. Marcina we Wrocławiu).

    Tablica z Prawdami Polaków spod Znaku Rodła

    Tablica z Prawdami Polaków spod Znaku Rodła (Kościół św. Marcina we Wrocławiu).
  • Tablica pamiątkowa ufundowana w 1983 r. przez Towarzystwo Miłośników Wrocławia.

    Tablica pamiątkowa ufundowana w 1983 r. przez Towarzystwo Miłośników Wrocławia

    Tablica pamiątkowa ufundowana w 1983 r. przez Towarzystwo Miłośników Wrocławia.
  • Kościół św. Marcina we Wrocławiu.

    Kościół św. Marcina we Wrocławiu

    Kościół św. Marcina we Wrocławiu.
  • Kościół św. Marcina we Wrocławiu.

    Kościół św. Marcina we Wrocławiu

    Kościół św. Marcina we Wrocławiu.
  • Tablica pamiątkowa poświęcona Edmundowi Bojanowskiemu.

    Tablica pamiątkowa poświęcona Edmundowi Bojanowskiemu

    Tablica pamiątkowa poświęcona Edmundowi Bojanowskiemu.
  • Tablica na katedrze upamiętniająca koncert Fryderyka Chopina we Wrocławiu.

    Tablica upamiętniająca koncert Fryderyka Chopina

    Tablica na katedrze upamiętniająca koncert Fryderyka Chopina we Wrocławiu.
  • Tablica na katedrze upamiętniająca koncert Fryderyka Chopina we Wrocławiu.

    Tablica upamiętniająca koncert Fryderyka Chopina

    Tablica na katedrze upamiętniająca koncert Fryderyka Chopina we Wrocławiu.
  • Tablica pamiątkowa poświęcona Wojciechowi Korfantemu umieszczona na budynku Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii UWr.

    Tablica pamiątkowa poświęcona Wojciechowi Korfantemu

    Tablica pamiątkowa poświęcona Wojciechowi Korfantemu umieszczona na budynku Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii UWr.
  • Tablica pamiątkowa poświęcona Wojciechowi Korfantemu umieszczona na budynku Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii UWr.

    Tablica pamiątkowa poświęcona Wojciechowi Korfantemu

    Tablica pamiątkowa poświęcona Wojciechowi Korfantemu umieszczona na budynku Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii UWr.
  • Tablica upamiętniającą polskich studentów walczących w powstaniu styczniowym umieszczona na Gmachu  Głównym Uniwersytetu Wrocławskiego.

    Tablica upamiętniającą polskich studentów walczących w powstaniu styczniowym

    Tablica upamiętniającą polskich studentów walczących w powstaniu styczniowym umieszczona na Gmachu Głównym Uniwersytetu Wrocławskiego.
  • Tablica upamiętniającą polskich studentów walczących w powstaniu styczniowym umieszczona na Gmachu  Głównym Uniwersytetu Wrocławskiego.

    Tablica upamiętniającą polskich studentów walczących w powstaniu styczniowym

    Tablica upamiętniającą polskich studentów walczących w powstaniu styczniowym umieszczona na Gmachu Głównym Uniwersytetu Wrocławskiego.