Roman Kochanowski (1857-1945) - ostatni polski „monachijczyk"

Roman Kochanowski z synem Romanem, jr w swojej pracowni w Monachium, ok. 1900 r.
Roman Kochanowski z synem Romanem, jr w swojej pracowni w Monachium, ok. 1900 r.

Na obrazach: „Wierzby, błotniste drogi, zagajniki, chaty ze słomianymi strzechami, dziewczęta z gęsiami, babule z naręczami uzbieranego chrustu. Lasy, zagajniki, mgły poranne i zachody słońca”[2]. Oprócz nich, pośród stert zatęchłych czasopism z końca XIX wieku i stosów książek, skrzynie ze skarbami. A były to: „krakowskie sukmany, dobrze szarpnięte zębem czasu, białe niegdyś i brązowe, z barwnymi, wyblakłymi kołnierzami i wyszyciami, pasy krakowskie, nabijane wszelkiego rodzaju mosiądzem, mosiężnymi guzikami dawnych polskich pułków, Księstwa Warszawskiego, Królestwa, a może jeszcze schyłku Rzeczypospolitej, czerwone rogatywki krakowskie podbijane barankiem – bez pawich piór, bo się pewnie już osypały; i kobiece, lepiej przechowywane, barwne spódnice, bogato wyszywane bluzki, o świeżych niemal wczorajszych kolorach chusty krakowskie”[3]. I jeszcze listy, zdjęcia, szkicowniki, których długo nikt nie chciał.

Roman Kochanowski urodził się 28 lutego 1857 roku w Krakowie. Był synem rzemieślnika i właściciela kamienicy. Ojciec chciał, aby zdobył wykształcenie. Nie protestował, gdy dorastający chłopak wybrał los artysty. Pierwsze lekcje rysunku pobierał w gimnazjum u Maksymiliana Cerchy[4], zapalonego dokumentalisty starego Krakowa. Następnie uczył się w Szkole Sztuk Pięknych u Władysława Łuszczkiewicza i Henryka Grabińskiego. Przyjacielskie kontakty z pierwszym z nich i wspólnota zainteresowań z drugim, pejzażystą wykształconym w Wiedniu, Monachium i Paryżu, wywarły korzystny wpływ na ucznia. Utwierdzony w dokonanym wyborze Roman Kochanowski postanowił kontynuować naukę na Akademii Sztuk Pięknych w Wiedniu[5]

 

[2] Wiktor Trościanko, Roman Kochanowski, Monachium 1872, s. 6.

[3] Ibidem.

[4] Maksymilian Cercha (1818–1907), malarz i złotnik, nauczyciel rysunku w krakowskich szkołach.

[5] Kraków znajdował się w zaborze austriackim. Wyjazd nie wymagał przekraczania granic państwowych, więc  Wiedeń, mimo że był stolicą państwa zaborczego, chętnie był wybierany jako miejsce nauki.  

Mediathek
  • Roman Kochanowski z synem Romanem, jr w swojej pracowni w Monachium, ok. 1903

    Roman Kochanowski z synem Romanem, jr

    Roman Kochanowski z synem Romanem, jr w swojej pracowni w Monachium, ok. 1903, 13 x 18 cm
  • Roman Kochanowski, Krajobraz, 1879, olej, płótno, 115 x 156 cm

    Roman Kochanowski, Krajobraz

    Roman Kochanowski, Krajobraz, 1879, olej, płótno, 115 x 156 cm
  • Roman Kochanowski, Wieczór, 1879, olej, płótno, 62 x 100 cm

    Roman Kochanowski, Wieczór

    Roman Kochanowski, Wieczór, 1879, olej, płótno, 62 x 100 cm
  • Roman Kochanowski, Aus der Gegend von Krakau, 1886, oil on canvas, 211 x 117 cm

    Roman Kochanowski, Aus der Gegend von Krakau

    Roman Kochanowski, Aus der Gegend von Krakau, 1886, oil on canvas, 211 x 117 cm
  • Roman Kochanowski, Krajobraz zimowy, 1886, 74 x 119 cm

    Roman Kochanowski, Krajobraz zimowy

    Roman Kochanowski, Krajobraz zimowy, 1886, 74 x 119 cm
  • Roman Kochanowski, Pejzaż podkrakowski, 1886, olej, płótno, 33 x 54,7 cm

    Roman Kochanowski, Pejzaż podkrakowski

    Roman Kochanowski, Pejzaż podkrakowski, 1886, olej, płótno, 33 x 54,7 cm
  • Roman Kochanowski, Pejzaż wiejski, 1896, olej, papier, 102 x 29 cm

    Roman Kochanowski, Pejzaż wiejski

    Roman Kochanowski, Pejzaż wiejski, 1896, olej, papier, 102 x 29 cm
  • Roman Kochanowski, Pejzaż wiejski, 1896, olej, papier, 17,7 x 23 cm

    Roman Kochanowski, Pejzaż wiejski

    Roman Kochanowski, Pejzaż wiejski, 1896, olej, papier, 17,7 x 23 cm
  • Roman Kochanowski, Stogi, 1896, olej, papier, 15 x 23 cm

    Roman Kochanowski, Stogi

    Roman Kochanowski, Stogi, 1896, olej, papier, 15 x 23 cm
  • Roman Kochanowski, Pejzaż wiejski z gęśmi, 1896, fotografia archiwalna

    Roman Kochanowski, Pejzaż wiejski z gęśmi

    Roman Kochanowski, Pejzaż wiejski z gęśmi, 1896, fotografia archiwalna
  • Roman Kochanowski, Pejzaż z krowami, 1899, olej, płótno, 20 x 30,5 cm

    Roman Kochanowski, Pejzaż z krowami

    Roman Kochanowski, Pejzaż z krowami, 1899, olej, płótno, 20 x 30,5 cm
  • Roman Kochanowski, Portret ojca, ok. 1920, olej, papier,  23 x 15,5 cm

    Roman Kochanowski, Portret ojca

    Roman Kochanowski, Portret ojca, ok. 1920, olej, papier, 23 x 15,5 cm
  • Roman Kochanowski, Trembowla, 1890-1900, rysunek, papier, ołówek, 14 x 22 cm

    Roman Kochanowski, Trembowla

    Roman Kochanowski, Trembowla, 1890-1900, rysunek, papier, ołówek, 14 x 22 cm
  • Atelier Gebrüder Lützel, Roman Kochanowski, jr, przed 1910, fotografia gabinetowa, 17,8 x 18 cm, Monachium

    Atelier Gebrüder Lützel, Roman Kochanowski, jr

    Atelier Gebrüder Lützel, Roman Kochanowski, jr, przed 1910, fotografia gabinetowa, 17,8 x 18 cm, Monachium
  • Franz Hanfstaengl, Roman Kochanowski, ok. 1890, fotografia gabinetowa, Monachium, 10,8 x 6,5 cm

    Franz Hanfstaengl, Roman Kochanowski

    Franz Hanfstaengl, Roman Kochanowski, ok. 1890, fotografia gabinetowa, Monachium, 10,8 x 6,5 cm
  • Pismo Romana Kochanowskiego do urzędu miejskiego we Freising`u, 5.09.1896 rok w sprawie syna Romana, ur. w 1894 roku, pierwsza i czwarta strona, z podpisem malarza, 18 x 22,6 cm

    Pismo Romana Kochanowskiego do urzędu miejskiego we Freising`u

    Pismo Romana Kochanowskiego do urzędu miejskiego we Freising`u, 5.09.1896 rok w sprawie syna Romana, ur. w 1894 roku, pierwsza i czwarta strona, z podpisem malarza, 18 x 22,6 cm
  • Roman Kochanowski, Kartka ze szkicownika - zaprzęg z wołem, leżący wół i wół u wozu, papier, ołówek, 7,3 x 23 cm

    Roman Kochanowski, Kartka ze szkicownika

    Roman Kochanowski, Kartka ze szkicownika - zaprzęg z wołem, leżący wół i wół u wozu, papier, ołówek, 7,3 x 23 cm
  • Roman Kochanowski, Kartka ze szkicownika - cztery postacie, papier, ołówek, 8,4 x 15,7 cm

    Roman Kochanowski, Kartka ze szkicownika

    Roman Kochanowski, Kartka ze szkicownika - cztery postacie, papier, ołówek, 8,4 x 15,7 cm
  • Roman Kochanowski, Kartka ze szkicownika - odjeżdżający chłopski zaprzęg, papier, ołówek, 15 x 11 cm

    Roman Kochanowski, Kartka ze szkicownika

    Roman Kochanowski, Kartka ze szkicownika - odjeżdżający chłopski zaprzęg, papier, ołówek, 15 x 11 cm
  • Roman Kochanowski, Kartka ze szkicownika - dwie kobiety, grajek na fujarce i chłopski zaprzęg, papier, ołówek, 14,3 x 18,7 cm

    Roman Kochanowski, Kartka ze szkicownika

    Roman Kochanowski, Kartka ze szkicownika - dwie kobiety, grajek na fujarce i chłopski zaprzęg, papier, ołówek, 14,3 x 18,7 cm
  • Roman Kochanowski, Panoram Engelsberg (Bawaria), fotografia, papier fotograficzny naklejony na tekturkę, 14,5 x 19,5 cm

    Roman Kochanowski, Panoram Engelsberg (Bawaria)

    Roman Kochanowski, Panoram Engelsberg (Bawaria), fotografia, papier fotograficzny naklejony na tekturkę, 14,5 x 19,5 cm
  • Roman Kochanowski, Panoram Wieliczki, fotografia, papier fotograficzny naklejony na tekturkę, 14,5 x 19,5 cm

    Roman Kochanowski, Panoram Wieliczki

    Roman Kochanowski, Panoram Wieliczki, fotografia, papier fotograficzny naklejony na tekturkę, 14,5 x 19,5 cm
  • Roman Kochanowski, Zamek w Trembowli, fotografia, papier fotograficzny naklejony na tekturkę, 14,5 x 19,5 cm

    Roman Kochanowski, Zamek w Trembowli

    Roman Kochanowski, Zamek w Trembowli, fotografia, papier fotograficzny naklejony na tekturkę, 14,5 x 19,5 cm
  • Roman Kochanowski, Pejzaż - drzewa nad wodą, fotografia, papier fotograficzny naklejony na tekturkę, 23,5 x 17,3 cm

    Roman Kochanowski, Pejzaż - drzewa nad wodą

    Roman Kochanowski, Pejzaż - drzewa nad wodą, fotografia, papier fotograficzny naklejony na tekturkę, 23,5 x 17,3 cm
  • Roman Kochanowski, Dziewczyna - pióro wachlarza, olej, deska mahoniowa, 27 x 8,5 cm

    Roman Kochanowski, Dziewczyna - pióro wachlarza

    Roman Kochanowski, Dziewczyna - pióro wachlarza, olej, deska mahoniowa, 27 x 8,5 cm
  • Koperta zaadresowana do Romana Kochanowskiego, nadawca Alfred Wierusz-Kowalski, 12.08.1913 r., 11 x 13,7 cm

    Koperta zaadresowana do Romana Kochanowskiego

    Koperta zaadresowana do Romana Kochanowskiego, nadawca Alfred Wierusz-Kowalski, 12.08.1913 r., 11 x 13,7 cm
  • Roman Kochanowski, Pejzaż z wieśniaczką, 1887, miedzioryt, papier, odbitka miedziorytnicza, 23 x 15 cm

    Roman Kochanowski, Pejzaż z wieśniaczką

    Roman Kochanowski, Pejzaż z wieśniaczką, 1887, miedzioryt, papier, odbitka miedziorytnicza, 23 x 15 cm
  • Roman Kochanowski, Projekt dwóch piór wachlarza, olej, papier, 28,7 x 26,4 cm

    Roman Kochanowski, Projekt dwóch piór wachlarza

    Roman Kochanowski, Projekt dwóch piór wachlarza, olej, papier, 28,7 x 26,4 cm
  • Roman Kochanowski, Projekty ilustracji i liternictwa oraz szkic postaci, papier, piórko, tusz, 20,8 x 22 cm

    Roman Kochanowski, Projekty ilustracji i liternictwa oraz szkic postaci

    Roman Kochanowski, Projekty ilustracji i liternictwa oraz szkic postaci, papier, piórko, tusz, 20,8 x 22 cm
  • Roman Kochanowski, Projekty - ilustracje i sylwetka myśliwego z psem oraz męska głowa, papier, piórko, tusz, 20,6 x 29,5 cm

    Roman Kochanowski, Projekty - ilustracje i sylwetka myśliwego z psem oraz męska głowa

    Roman Kochanowski, Projekty - ilustracje i sylwetka myśliwego z psem oraz męska głowa, papier, piórko, tusz, 20,6 x 29,5 cm
  • Roman Kochanowski, Projekt ilustracji, karton, piórko, tusz, 30 x 23 cm

    Roman Kochanowski, Projekt ilustracji

    Roman Kochanowski, Projekt ilustracji, karton, piórko, tusz, 30 x 23 cm
  • Roman Kochanowski, Dziewczyna nad brzegiem jeziora, projekt okładki, karton, czarna kredka, 32 x 23,6 cm

    Roman Kochanowski, Dziewczyna nad brzegiem jeziora

    Roman Kochanowski, Dziewczyna nad brzegiem jeziora, projekt okładki, karton, czarna kredka, 32 x 23,6 cm
  • Roman Kochanowski, Kobiety w pejzażu, 1887, karton, technika własna, 25,6 x 24 cm

    Roman Kochanowski, Kobiety w pejzażu

    Roman Kochanowski, Kobiety w pejzażu, 1887, karton, technika własna, 25,6 x 24 cm
  • Roman Kochanowski, Pejzaż morski z żaglowcem na redzie, fotografia, papier fotograficzny naklejony na karton, 28,5 x 42,3 cm

    Roman Kochanowski, Pejzaż morski z żaglowcem na redzie

    Roman Kochanowski, Pejzaż morski z żaglowcem na redzie, fotografia, papier fotograficzny naklejony na karton, 28,5 x 42,3 cm
  • Roman Kochanowski, Projekt wazy, olej, papier, 19,5 x 26,5 cm

    Roman Kochanowski, Projekt wazy

    Roman Kochanowski, Projekt wazy, olej, papier, 19,5 x 26,5 cm
  • Roman Kochanowski, Scena historyczna - ilustracja, papier, czarna kredka, 28 x 35,5 cm

    Roman Kochanowski, Scena historyczna

    Roman Kochanowski, Scena historyczna - ilustracja, papier, czarna kredka, 28 x 35,5 cm
  • Roman Kochanowski, Projekt okładki krakowskiego pisma „Świat”, papier, czarna kredka, 32 x 23,2 cm

    Roman Kochanowski, Projekt okładki krakowskiego pisma „Świat”

    Roman Kochanowski, Projekt okładki krakowskiego pisma „Świat”, papier, czarna kredka, 32 x 23,2 cm
  • NN, Roman Kochanowski w pracowni przed sztalugą, fotografia, 20,6 x 13,5 cm

    NN, Roman Kochanowski w pracowni

    NN, Roman Kochanowski w pracowni przed sztalugą, fotografia, 20,6 x 13,5 cm
  • NN, Roman Kochanowski przy pracy - szkice z natury, fotografia, 12,8 x 17,8 cm

    NN, Roman Kochanowski przy pracy

    NN, Roman Kochanowski przy pracy - szkice z natury, fotografia, 12,8 x 17,8 cm
  • Roman Kochanowski, Pejzaż, fotografia, 8,2 x 32,2 cm (kadr do wykorzystania w kompozycji malarskiej)

    Roman Kochanowski, Pejzaż

    Roman Kochanowski, Pejzaż, fotografia, 8,2 x 32,2 cm (kadr do wykorzystania w kompozycji malarskiej)
  • Zapiski dzienne z notesu Romana Kochanowskiego, 14 x 8,3 cm

    Zapiski dzienne

    Zapiski dzienne z notesu Romana Kochanowskiego, 14 x 8,3 cm
  • Szkicownik Romana Kochanowskiego, 20,4 x 16,3 cm

    Szkicownik

    Szkicownik Romana Kochanowskiego, 20,4 x 16,3 cm
  • Grób Romana Kochanowskiego na Cmentarzu Leśnym w Monachium, 2015

    Grób Romana Kochanowskiego

    Grób Romana Kochanowskiego na Cmentarzu Leśnym w Monachium, 2015