Stefan Szczygieł. Prace fotograficzne i filmowe.

Warschau_Urban-Panorama_01
Fotografie dokumentalne z cyklu „Urban Panorama“ zainstalowane przy stacji warszawskiego metra „Centrum“ przed Pałacem Kultury i Nauki.

Zeitflug

W kontekście fotografii z cyklu Urban Spaces i pozostałych prac poświęconych przestrzeni miejskiej powstają pierwsze filmy artystyczne Szczygła, które artysta tworzy od 2008 roku do swojej śmierci w roku 2011, posługując się przy tym cyfrową kamerą filmową. Wszystkim filmom nadaje tytuł, zawsze zawierający niemieckie słowo ZEITFLUG (Lot w czasie) oraz nazwę danego miasta – na przykład: ZEITFLUG – Warschau (Warszawa). Kręcone w różnych europejskich metropoliach filmy pokazują ponownie, poza architektonicznym i urbanistycznym otoczeniem, sposoby wykorzystania przestrzeni publicznych. Sam nazywa je celnie „portretami pomiędzy podobieństwem a różnicą“.

Filmy[18] Stefana Szczygła wykazują bardzo specyficzne cechy artystyczne: Poprzez ich nagrywanie ze zwolnioną prędkością i wynikający z tego niemalże efekt zwolnionego tempa, krajobraz zostaje spowolniony i w wyniku tego poddany istotnej abstrakcji. Miasto w filmie - tym bardziej, że kręconym w formacie czarno-białym - wydaje się być całkiem innym miastem niż tym, które istnieje w rzeczywistości, tym z pulsującymi prędkościami i częstotliwościami. Mimo tego, jego prace filmowe nie są anachroniczne lub okradzione z czasu, tak jak w przypadku wcześniejszego cyklu Blow Ups. Dzięki wspomnianemu spowolnieniu, czarno-białemu formatowi i wynikającemu z tego stopnia abstrakcji, artyście udaje się raczej wyraźnie oddzielić czas przeżyć od czasu realnego. Z kolei my - jako odbiorcy - możemy przeżyć to miasto gdzieś na pograniczu dwóch jego stanów. Jest to coś nowego, coś dotąd niewidzianego, coś bardzo innowacyjnego. Uważamy, że rzeczywiste miasto zamienia się miejscem ze swoim filmowym sobowtórem lub co najmniej miesza się z nim. Poza tym, wybór formatu czarno-białego sugeruje czynnik historyczny; wizualizację przekazu wiadomości za pomocą tej nieskomplikowanej technologicznie metody znamy z „Kronik tygodniowych“, które pokazywano w wielu kinach na całym świecie do połowy XX w.

Nie dziwi więc, lecz zdaje się znamiennym fakt, że premiera filmów ZEITFLUG – Hamburg oraz ZEITFLUG – Warschau odbyła się w 2009 roku w kinie „Savoy“[19], w ramach 17. Święta Filmu (Filmfest) hamburskiego kina „Metropolis“.
Warto wspomnieć również o innej cesze tejże serii filmów: Szczygieł kręci je z niskiej perspektywy, tak jak gdyby kamerę prowadziło dziecko. Dzięki temu optycznemu efektowi wszystko wydaje się większe. Również ludzie są więksi niż w rzeczywistości a przesunięcie perspektywy przywodzi widzowi na myśl słowo ‚odkrycie‘ – tak jak dziecko odkrywa swoje otoczenie. Faktem jest, że ta spowolniona i pozbawiona barw przestrzeń w filmach z serii ZEITFLUG może być odkrywana przez wszystkie pokolenia.

 

[18] Por. FRIEDE, Claus, My Landscape is Your Landscape, Westwendischer Kunstverein, Gartow/Elbe 2015, s. 9 oraz materiał video z dwiema pracami Stefana Szczygła dostępny w Internecie na stronie: https://www.youtube.com/watch?v=xFWVx4N5fNo&t=15s

[19] Por. Programmagazin zum 17. Filmfest Hamburg [Program 17. Święta Filmu w Hamburgu], 2009, s. 11.

 

Mediathek
  • Stefan Szczygieł

    Stefan Szczygieł

    Stefan Szczygieł, 2009 w Hamburgu. Foto: Hinrich Franck
  • Coin

    Coin

    Z cyklu „Blow Ups“ (Powiększenia), 2001-2005, „Coin“ (Moneta, 5-centowa), fotogram, 200 x 200 cm.
  • Silberdose

    Silberdose

    Z cyklu „Blow Ups“ (Powiększenia), 2001-2005, „Silberdose“ (Srebrna papierośnica), fotogram, 200 x 260 cm.
  • Blatt

    Blatt

    Z cyklu „Blow Ups“ (Powiększenia), 2001-2005, „Blatt“ (Liść, broszka), fotogram, 350 x 200 cm.
  • Buch

    Buch

    Z cyklu „Blow Ups“ (Powiększenia), 2001-2005, „Buch“ (Książka, zbiór rozporządzeń ustawowych), fotogram, 230 x 200 cm.
  • Latarka-Elekrodyn

    Latarka-Elekrodyn

    Z cyklu „Blow Ups“ (Powiększenia), 2001-2005, „Latarka-Elektrodyn“, fotogram, 250 x 200 cm.
  • Feuerzeug

    Feuerzeug

    Z cyklu „Blow Ups“ (Powiększenia), 2001-2005, „Feuerzeug“ (Zapalniczka), fotogram, 200 x 300 cm.
  • Guzik

    Guzik

    Z cyklu „Blow Ups“ (Powiększenia), 2001-2005, „Guzik“, fotogram, 200 x 200 cm.
  • Telefon

    Telefon

    Z cyklu „Blow Ups“ (Powiększenia), 2001-2005, „Telefon“, fotogram, 200 x 260 cm.
  • Taschenuhr

    Taschenuhr

    Z cyklu „Blow Ups“ (Powiększenia), 2001-2005, „Taschenuhr“ (Zegarek kieszonkowy, otwarty), fotogram, 250 x 200 cm.
  • Zorki

    Zorki

    Z cyklu „Blow Ups“ (Powiększenia), 2001-2005, „Zorki“, fotogram, 200 x 300 cm.
  • Warschau, Brücke

    Warschau, Brücke

    Z cyklu „Urban Spaces“ (Przestrzenie miejskie), 2005-2009, „Warschau, Brücke“ (Warszawa, Most), Inkjet Photo Print, 60 x 170 cm (nakład: 10 egz.).
  • Warschau, Hala Mirowska

    Warschau, Hala Mirowska

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Warschau, Hala Mirowska“ (Warszawa, Hala Mirowska), Inkjet Photo Print, 60 x 170 cm (nakład: 10 egz.).
  • Warschau, Złote Tarasy

    Warschau, Złote Tarasy

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Warschau, Zlote Tarasy“ (Warszawa, Złote Tarasy), Inkjet Photo Print, 80 x 170 cm (nakład: 10 egz.).
  • Warschau, Klostermauer

    Warschau, Klostermauer

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Warschau, Klostermauer“ (Warszawa, Powiśle), Inkjet Photo Print, 60 x 144 cm (nakład: 10 egz.).
  • Warschau, Stadion

    Warschau, Stadion

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Warschau, Stadion“ (Warszawa, Stadion), Inkjet Photo Print, 60 x 200 cm.
  • Warschau, Dach

    Warschau, Dach

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Warschau, Dach“ (Warszawa, Dach), Inkjet Photo Print, 110 x 100 cm.
  • Warschau, Saski Park

    Warschau, Saski Park

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Warschau, Saski Park“ (Warszawa, Park Saski), Inkjet Photo Print, 60 x 170 cm (nakład: 10 egz.).
  • Warschau, Ursynów

    Warschau, Ursynów

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Warschau, Ursynòw“ (Warszawa, Ursynów), Inkjet Photo Print, 108 x 60 cm (nakład: 10 egz.).
  • Warschau, Park

    Warschau, Park

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Warschau, Park“ (Warszawa, Park), Inkjet Photo Print, 60 x 100 cm.
  • Warschau, Łazienkowska

    Warschau, Łazienkowska

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Warschau, Łazienkowska“ (Warszawa, Trasa Łazienkowska), Inkjet Photo Print, 60 x 170 cm.
  • Warschau, Przystanek tramwajowy

    Warschau, Przystanek tramwajowy

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Warschau, Przystanek tramwajowy“ (Warszawa, Przystanek tramwajowy), Inkjet Photo Print, 100 x 240 cm.
  • Köln, Hohenzollernbrücke

    Köln, Hohenzollernbrücke

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Köln, Hohenzollernbrücke“ (Kolonia, Most Hohenzollernów), Inkjet Photo Print, 85 x 240 cm.
  • Köln, Hauptbahnhof

    Köln, Hauptbahnhof

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Köln, Hauptbahnhof“ (Kolonia, Dworzec Główny), Inkjet Photo Print, 100 x 230 cm.
  • Köln, Museum Ludwig

    Köln, Museum Ludwig

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Köln, Museum Ludwig“ (Kolonia, Muzeum Ludwig), Inkjet Photo Print, 150 x 240 cm.
  • Paris, Notre Dame

    Paris, Notre Dame

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Paris, Notre Dame“ (Paryż, Katedra Notre Dame), Inkjet Photo Print, 95 x 240 cm.
  • Paris, Louvre

    Paris, Louvre

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Paris, Louvre“ (Paryż, Luwr), Inkjet Photo Print, 95 x 240 cm.
  • Paris, Seine-Ufer

    Paris, Seine-Ufer

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Paris, Seine-Ufer“ (Paryż, Brzeg Sekwany), Inkjet Photo Print, 80 x 240 cm.
  • Warschau, Urban Panorama I

    Warschau, Urban Panorama I

    Fotografie dokumentalne z cyklu „Urban Panorama“ zainstalowane przy stacji warszawskiego metra „Centrum“ przed Pałacem Kultury i Nauki. Urban Panorama I, 2007/2008, 500 x 1800 cm.
  • Warschau, Urban Panorama II

    Warschau, Urban Panorama II

    Fotografie dokumentalne z cyklu „Urban Panorama“ zainstalowane przy stacji warszawskiego metra „Centrum“ przed Pałacem Kultury i Nauki. Urban Panorama II, 2007/2008, 500 x 1800 cm.
  • Domek 08

    Domek 08

    Z serii „Domek“, 2007-2009, „Domek 08“, Inkjet Photo Print, 60 x 90 cm (nakład: 5 egz. + 3 egz. autorskie nie na sprzedaż).
  • Domek 09

    Domek 09

    Z serii „Domek“, 2007-2009, „Domek 09“, Inkjet Photo Print, 60 x 90 cm (nakład: 5 egz. + 3 egz. autorskie nie na sprzedaż).
  • Domek 10

    Domek 10

    Z serii „Domek“, 2007-2009, „Domek 10“, Inkjet Photo Print, 60 x 90 cm (nakład: 5 egz. + 3 egz. autorskie nie na sprzedaż).
  • Domek 23

    Domek 23

    Z serii „Domek“, 2007-2009, „Domek 23“, Inkjet Photo Print, 60 x 90 cm (nakład: 5 egz. + 3 egz. autorskie nie na sprzedaż).
  • ZEITFLUG - Hamburg

    Wszystkie filmy: © Stefan Szczygieł. Dzięki uprzejmości agencji Claus Friede*Contemporary Art, Hamburg.
  • ZEITFLUG - Warschau

    Wszystkie filmy: © Stefan Szczygieł. Dzięki uprzejmości agencji Claus Friede*Contemporary Art, Hamburg.