Stefan Szczygieł. Prace fotograficzne i filmowe.

Warschau_Urban-Panorama_01
Fotografie dokumentalne z cyklu „Urban Panorama“ zainstalowane przy stacji warszawskiego metra „Centrum“ przed Pałacem Kultury i Nauki.

Na szczególną uwagę zasługuje estetyzacja przedmiotów, które w wyniku stałego ich używania w codziennym życiu, bez zastanowienia i bez dbałości o nie, jakby nieco straciły swoją pierwotną duszę. Stefan Szczygieł dba o to, by te najczęściej masowo produkowane przedmioty – rzadko sięga po unikaty – pokazać w dosłownym tego słowa znaczeniu w nowym świetle i wydobyć je ze świata rzeczy powszednich jako coś indywidualnie wyjątkowego. Wybrane przez niego przedmioty nie służą archiwizacji czy inwentaryzacji, lecz mają kierować uwagę odbiorcy na ich percepcję: na oderwanie tych pojedynczych przedmiotów od naszego życia codziennego, na ich wydobyte z zapomnienia pierwotne lub świadome użycie czy też na ich historię opowiedzianą w sposób neutralny i niesprecyzowany. Szczygieł wyrywa te pojedyncze przedmioty, które częściowo (prawie) zanikły w życiu codziennym, ze swego kontekstu, nie okradając ich jednak z pochodzenia. Dzięki temu widzimy je inaczej niż dotychczas, zastanawiamy się raz jeszcze nad ich ogólnie obowiązującym znaczeniem a nawet definiujemy je w inny sposób. Gdy oglądamy te prace, zostajemy przez każdy przedmiot porwani w świat chromatycznego bogactwa poza wszelkimi dokumentacjami i zaczynamy bardziej cenić ich wygląd niż ich funkcję. Dzięki powiększeniu szczegółów postrzegamy je jako coś zupełnie nowego. Tę okoliczność opisuje w roku 2007, w artykule o Szczygle opublikowanym w angielskojęzycznym czasopiśmie „Artforum International Magazine New York“, krytyk sztuki Marek Bartelik w sposób nie pozbawiony liryzmu: „Odważnie udaje się do podziemnej krainy starych, przez nas już prawie niedostrzeganych przedmiotów i wskrzesza ostatnie iskierki ich piękna”[6].

I to właśnie ślady ich użytkowania wyznaczają piękno poszczególnych obiektów i pozwalają rozpoznać ich bezużyteczność, sprawiając tym samym, że prezentują się jak przedmioty znalezione (objets trouvés). W tym kontekście przytoczony zostaje zamysł Marcela Duchampa (1887-1968), znany jako Readymades[7], a prace Szczygła zostają omówione w odniesieniu do niego. Do dziś zarówno wielu przedstawicieli świata sztuki jak i wielu jej odbiorców nie ma zaufania do rzeczywistych przedmiotów deklarowanych jako dzieła sztuki. Stefan Szczygieł wprost przeciwnie: przez „filtr“ fotografii właśnie to osiąga i bezwiednie definiuje przedmioty jako dzieła sztuki. Jest to spuścizna z czasów jego studiów, którą przejął od Nam June Paika.

Powiększenia (Blow Ups) są dla samego artysty indywidualnymi portretami – z tą jednak różnicą, że ich przedmiotem nie są ludzie czy osobistości, lecz przedmioty, które niegdyś służyły albo jeszcze nadal służą człowiekowi i posiadają swoją własną historię.

 

[6] BARTELIK, Marek, Stefan Szczygieł. Center for Contemporary Art - Ujazdowski Castle, [w:] Artforum International, 1 listopada 2007 r. W oryginale czytamy: “He ventures into the underworld of these old, disappearing items, revealing their lasting beauty.” (Polskie tłumaczenie sporządzone na podstawie tłumaczenia Clausa Friedego na język niemiecki).

[7] Por. Marcel Duchamp and the Readymade, Museum of Modern Art, New York, dostęp w Internecie na stronie: https://www.moma.org/learn/moma_learning/themes/dada/marcel-duchamp-and…

 

Mediathek
  • Stefan Szczygieł

    Stefan Szczygieł

    Stefan Szczygieł, 2009 w Hamburgu. Foto: Hinrich Franck
  • Coin

    Coin

    Z cyklu „Blow Ups“ (Powiększenia), 2001-2005, „Coin“ (Moneta, 5-centowa), fotogram, 200 x 200 cm.
  • Silberdose

    Silberdose

    Z cyklu „Blow Ups“ (Powiększenia), 2001-2005, „Silberdose“ (Srebrna papierośnica), fotogram, 200 x 260 cm.
  • Blatt

    Blatt

    Z cyklu „Blow Ups“ (Powiększenia), 2001-2005, „Blatt“ (Liść, broszka), fotogram, 350 x 200 cm.
  • Buch

    Buch

    Z cyklu „Blow Ups“ (Powiększenia), 2001-2005, „Buch“ (Książka, zbiór rozporządzeń ustawowych), fotogram, 230 x 200 cm.
  • Latarka-Elekrodyn

    Latarka-Elekrodyn

    Z cyklu „Blow Ups“ (Powiększenia), 2001-2005, „Latarka-Elektrodyn“, fotogram, 250 x 200 cm.
  • Feuerzeug

    Feuerzeug

    Z cyklu „Blow Ups“ (Powiększenia), 2001-2005, „Feuerzeug“ (Zapalniczka), fotogram, 200 x 300 cm.
  • Guzik

    Guzik

    Z cyklu „Blow Ups“ (Powiększenia), 2001-2005, „Guzik“, fotogram, 200 x 200 cm.
  • Telefon

    Telefon

    Z cyklu „Blow Ups“ (Powiększenia), 2001-2005, „Telefon“, fotogram, 200 x 260 cm.
  • Taschenuhr

    Taschenuhr

    Z cyklu „Blow Ups“ (Powiększenia), 2001-2005, „Taschenuhr“ (Zegarek kieszonkowy, otwarty), fotogram, 250 x 200 cm.
  • Zorki

    Zorki

    Z cyklu „Blow Ups“ (Powiększenia), 2001-2005, „Zorki“, fotogram, 200 x 300 cm.
  • Warschau, Brücke

    Warschau, Brücke

    Z cyklu „Urban Spaces“ (Przestrzenie miejskie), 2005-2009, „Warschau, Brücke“ (Warszawa, Most), Inkjet Photo Print, 60 x 170 cm (nakład: 10 egz.).
  • Warschau, Hala Mirowska

    Warschau, Hala Mirowska

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Warschau, Hala Mirowska“ (Warszawa, Hala Mirowska), Inkjet Photo Print, 60 x 170 cm (nakład: 10 egz.).
  • Warschau, Złote Tarasy

    Warschau, Złote Tarasy

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Warschau, Zlote Tarasy“ (Warszawa, Złote Tarasy), Inkjet Photo Print, 80 x 170 cm (nakład: 10 egz.).
  • Warschau, Klostermauer

    Warschau, Klostermauer

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Warschau, Klostermauer“ (Warszawa, Powiśle), Inkjet Photo Print, 60 x 144 cm (nakład: 10 egz.).
  • Warschau, Stadion

    Warschau, Stadion

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Warschau, Stadion“ (Warszawa, Stadion), Inkjet Photo Print, 60 x 200 cm.
  • Warschau, Dach

    Warschau, Dach

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Warschau, Dach“ (Warszawa, Dach), Inkjet Photo Print, 110 x 100 cm.
  • Warschau, Saski Park

    Warschau, Saski Park

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Warschau, Saski Park“ (Warszawa, Park Saski), Inkjet Photo Print, 60 x 170 cm (nakład: 10 egz.).
  • Warschau, Ursynów

    Warschau, Ursynów

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Warschau, Ursynòw“ (Warszawa, Ursynów), Inkjet Photo Print, 108 x 60 cm (nakład: 10 egz.).
  • Warschau, Park

    Warschau, Park

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Warschau, Park“ (Warszawa, Park), Inkjet Photo Print, 60 x 100 cm.
  • Warschau, Łazienkowska

    Warschau, Łazienkowska

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Warschau, Łazienkowska“ (Warszawa, Trasa Łazienkowska), Inkjet Photo Print, 60 x 170 cm.
  • Warschau, Przystanek tramwajowy

    Warschau, Przystanek tramwajowy

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Warschau, Przystanek tramwajowy“ (Warszawa, Przystanek tramwajowy), Inkjet Photo Print, 100 x 240 cm.
  • Köln, Hohenzollernbrücke

    Köln, Hohenzollernbrücke

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Köln, Hohenzollernbrücke“ (Kolonia, Most Hohenzollernów), Inkjet Photo Print, 85 x 240 cm.
  • Köln, Hauptbahnhof

    Köln, Hauptbahnhof

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Köln, Hauptbahnhof“ (Kolonia, Dworzec Główny), Inkjet Photo Print, 100 x 230 cm.
  • Köln, Museum Ludwig

    Köln, Museum Ludwig

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Köln, Museum Ludwig“ (Kolonia, Muzeum Ludwig), Inkjet Photo Print, 150 x 240 cm.
  • Paris, Notre Dame

    Paris, Notre Dame

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Paris, Notre Dame“ (Paryż, Katedra Notre Dame), Inkjet Photo Print, 95 x 240 cm.
  • Paris, Louvre

    Paris, Louvre

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Paris, Louvre“ (Paryż, Luwr), Inkjet Photo Print, 95 x 240 cm.
  • Paris, Seine-Ufer

    Paris, Seine-Ufer

    Z cyklu „Urban Spaces“, 2005-2009, „Paris, Seine-Ufer“ (Paryż, Brzeg Sekwany), Inkjet Photo Print, 80 x 240 cm.
  • Warschau, Urban Panorama I

    Warschau, Urban Panorama I

    Fotografie dokumentalne z cyklu „Urban Panorama“ zainstalowane przy stacji warszawskiego metra „Centrum“ przed Pałacem Kultury i Nauki. Urban Panorama I, 2007/2008, 500 x 1800 cm.
  • Warschau, Urban Panorama II

    Warschau, Urban Panorama II

    Fotografie dokumentalne z cyklu „Urban Panorama“ zainstalowane przy stacji warszawskiego metra „Centrum“ przed Pałacem Kultury i Nauki. Urban Panorama II, 2007/2008, 500 x 1800 cm.
  • Domek 08

    Domek 08

    Z serii „Domek“, 2007-2009, „Domek 08“, Inkjet Photo Print, 60 x 90 cm (nakład: 5 egz. + 3 egz. autorskie nie na sprzedaż).
  • Domek 09

    Domek 09

    Z serii „Domek“, 2007-2009, „Domek 09“, Inkjet Photo Print, 60 x 90 cm (nakład: 5 egz. + 3 egz. autorskie nie na sprzedaż).
  • Domek 10

    Domek 10

    Z serii „Domek“, 2007-2009, „Domek 10“, Inkjet Photo Print, 60 x 90 cm (nakład: 5 egz. + 3 egz. autorskie nie na sprzedaż).
  • Domek 23

    Domek 23

    Z serii „Domek“, 2007-2009, „Domek 23“, Inkjet Photo Print, 60 x 90 cm (nakład: 5 egz. + 3 egz. autorskie nie na sprzedaż).
  • ZEITFLUG - Hamburg

    Wszystkie filmy: © Stefan Szczygieł. Dzięki uprzejmości agencji Claus Friede*Contemporary Art, Hamburg.
  • ZEITFLUG - Warschau

    Wszystkie filmy: © Stefan Szczygieł. Dzięki uprzejmości agencji Claus Friede*Contemporary Art, Hamburg.