Jan de Weryha-Wysoczański

Jan de Weryha na tle swojej pracy „Drewniana tablica“ (Hölzerne Tafel), 2001.
Jan de Weryha na tle swojej pracy „Drewniana tablica“ (Hölzerne Tafel), 2001, różne drewno, gwoździe, 412 x 216 x 18 cm. Fotografia wykonana w 2014 roku w siedzibie Sammlung de Weryha w Hamburgu.

Mimo wszystko, również w tych przypadkach poszczególne tradycje artystyczne są nadal istotne. Podczas, gdy dla Amerykanów sztuka minimal artu była nawiązaniem między innymi do „Niekończącej się kolumny“ Constantina Brancusiego a tym samym do konstruktywizmu, tak Europejczycy odnoszą ją do tradycji sztuki konkretnej. Tak czy owak, granice między obydwoma nurtami są płynne: „Bramy“ i „Pawilony“, które Max Bill wykonywał z granitowych ciosów od lat 80. XX w., nawiązują do sztuki konkretnej, choć bez problemu można by je zaliczyć także do minimal artu. To samo dotyczy pomnika ku czci robotników przymusowych wywiezionych do Niemiec w okresie reżimu nazistowskiego, zrealizowanego w 2012 roku przez Jana de Weryhę i odsłoniętego w hamburskiej dzielnicy Bergedorf (zdj. nr 72a). Jego betonowa stela w formie prostopadłościanu stanowi obiektywizację pamięci uzyskaną za pomocą minimalistycznej, geometrycznej formy pozbawionej jakiegokolwiek narracyjnego charakteru i w tym przypomina zrealizowany w 1987 roku przez Sol LeWitta i ustawiony w Hamburgu monument „Black Form“, czarną poziomą bryłę wykonaną z bloków betonu komórkowego poświęconą zniszczonej przez nazistów gminie żydowskiej w hamburskiej dzielnicy Altona. Z tym, że Weryha uzupełnił swój pomnik o interaktywny element, który stoi w sprzeczności ze sztuką minimalistyczną: za pomocą szczeliny obserwacyjnej wyposażonej w fasetowany cylinder z nierdzewnej stali łamiący wielokrotnie widok rozpościerający się za monumentem, artysta stworzył symbol ograniczonego widzenia więzionych w nieludzkich warunkach robotników przymusowych, dodając do zobiektywizowanej pamięci nowy wymiar doświadczenia (zdj. nr 72b).

Tego rodzaju intensyfikację zmysłów, takie wyostrzenie odczuwania materiału, tak ważne dla Weryhy, można było zauważyć u twórców postminimalizmu już od końca lat 60. XX w. Na przykład u Richarda Serry, który, rzucając płynny ołów w róg pomieszczenia, za pomocą krzepnących bloków uwidaczniał obecność materiału i jego zmianę podczas procesów fizycznych. Podobnie postępuje Weryha, rozkładając i układając rozłupane polana, gałęzie i korę w rogach, załomach między podłogą a ścianą oraz wokół filarów (zdj. nr 7, 54, 55, 65), podkreśla, dzięki temu dynamicznemu procesowi tworzenia i starannemu umieszczeniu każdego kawałka, szacunek dla naturalnego surowca. Idąc za przykładem Barry‘ego Flanagana i jego instalacji z piasku „Four Rahsb“ i „Four Casb“, Weryha stworzył niefiguralne monolity w formie stożków, z tą różnicą, że wykonał je w drewnie (zdj. nr 1, 12, 20, 21). Podobnie jak Ulrich Rückriem, który w swoich pracach wykorzystywał bloki dolomitowe i granitowe, Weryha przecinał pnie na części, po czym ponownie układał je w staranną całość.

Rückriem, najbardziej przez Weryhę szanowany rzeźbiarz,[6] uwidaczniał wewnętrzną strukturę kamienia za pomocą prostych, ale logicznych i systematycznie przetestowanych czynności, takich jak wiercenie, łamanie, piłowanie i łupanie. Twórczość Jana de Weryhy, według jego własnej wypowiedzi, opiera się także na „trzech filarach, jakimi są: cięcie, łamanie i akt łupania. Pojęcia takie jak rytm, napięcie, wymiar, gęstość czy struktura są stale obecne.“[7] Obaj artyści różnią się jednak zasadniczo: Podczas, gdy Rückriem ściskał łupane i łamane elementy ze sobą tak bardzo, że bryła kamienia pozostawała widoczna, Weryha skupia się na różnorodnych czynnościach w materialnym drewnie. Za pomocą wyłamanych krawędzi tworzy niejako żywe powierzchnie (zdj. nr 69, 80, 90) i wnętrza struktur (zdj. nr 82, 84, 87-89), obrazując w każdym poszczególnym module, jak zachowuje się materiał podczas jego łamania i łupania. W swoich ostatnich „Drewnianych tablicach“ ciął i łupał materiał tak, że powstawały w nim wystarczająco szerokie szczeliny, tworzące graficzne struktury i umożliwiające wgląd do wewnętrznej struktury modułów (zdj. nr 75, 78, 79, 91, 92). „Moje drewniane obiekty nic nie opowiadają, nic, co można by poddać interpretacji. Są czyste i czytelne, chodzi w nich wyłącznie o materialność drewna.“- mówi Weryha.[8]

Polska ma własną tradycję wykorzystywania drewna i innych naturalnych materiałów we współczesnej rzeźbie i sztuce obiektu. Przyczyniło się do tego przede wszystkim Państwowe Liceum Technik Plastycznych w Zakopanem, w którym w latach 60. XX w. na nowo odkryto tradycje sztuki ludowej i odtąd przekazuje się je kolejnym pokoleniom. W oparciu o nie rzeźbiarze tacy jak Antoni Rząsa, Stanisław Kulon i Józef Kandefer tworzyli drewniane rzeźby figuratywne nawiązujące do ekspresjonizmu czy też kubizmu. Adam Smolana, nauczyciel Weryhy, tworzył abstrakcyjne akty i, podobnie jak Henry Moore, łączył je ze sobą w nowe kompozycje. Władysław Hasior, także absolwent zakopiańskiego liceum, używał w swojej pracy znalezione kawałki drewna, z których wykonywał surrealistyczne asamblaże. Jerzy Bereś, który studiował w Krakowie, od 1960 roku realizował obiekty z surowo ciosanego drewna, powrozów jutowych, kamieni, skóry i kawałków tkanin, przypominające prymitywne urządzenia rolnicze i przywołujące tradycje etnologiczne i archaiczne mity. 

 

 

[6] Jan de Weryha w rozmowie z Mariuszem Knorowskim w 2006 roku, [w:] Jan de Weryha-Wysoczański. Objawienia w drewnie, katalog wystawy, Centrum Rzeźby Polskiej, Orońsko 2006, s. 6/10. Dostęp w Internecie: https://de-weryha-art.de/wp-content/uploads/2018/12/22_katalog_de_weryha_knorowski_objawienia_drewno_rzezba_pl.pdf

[7] Wywiad Helgi König z Janem de Weryhą z 2015 roku (w języku niemieckim). Dostęp w Internecie: http://interviews-mit-autoren.blogspot.de/2015/03/helga-konig-im-gesprach-mit-dem.html

[8] Tamże.

Mediathek
  • Bez tytułu, 1997

    Zdj. nr 1: Bez tytułu, 1997

    Bez tytułu, 1997, drewno lipowe, 299 x 241 x 26 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Bez tytułu, 1997

    Zdj. nr 2: Bez tytułu, 1997

    Bez tytułu, 1997, drewno olchowe, 104 x 20 x 15 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Bez tytułu, 1997

    Zdj. nr 3: Bez tytułu, 1997

    Bez tytułu, 1997, różne drewno, 228 x 84 x 51 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Bez tytułu, 1997

    Zdj. nr 4: Bez tytułu, 1997

    Bez tytułu, 1997, różne drewno, 119 x 111 x 28 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Bez tytułu, 1997

    Zdj. nr 5: Bez tytułu, 1997

    Bez tytułu, 1997, drewno modrzewiowe, 245 x 164 x 88 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Bez tytułu, 1997

    Zdj. nr 6: Bez tytułu, 1997

    Bez tytułu, 1997, drewno klonowe, 463 x 125 x 15 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Bez tytułu, 1997

    Zdj. nr 7: Bez tytułu, 1997

    Bez tytułu, 1997, drewno dębowe, 100 x 38 x 4,5 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Bez tytułu, 1998

    Zdj. nr 8: Bez tytułu, 1998

    Bez tytułu, 1998, różne drewno, 248 x 222 x 14 cm (I nagroda, Prix du Jury, Salon Wiosenny 98 – Europejski Konkurs Sztuki Współczesnej –, Luksemburg 1998), Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Bez tytułu, 1998

    Zdj. nr 9: Bez tytułu, 1998

    Bez tytułu, 1998, różne drewno, 450 x 230 x 56 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Bez tytułu, 1998

    Zdj. nr 10: Bez tytułu, 1998

    Bez tytułu, 1998, drewno klonowe, 90 x 75 x 39 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Bez tytułu, 1998

    Zdj. nr 11: Bez tytułu, 1998

    Bez tytułu, 1998, drewno lipowe, 175 x 75 x 18 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Bez tytułu, 1999

    Zdj. nr 12: Bez tytułu, 1999

    Bez tytułu, 1999, drewno lipowe, 251 x 140 x 34 cm, Muzeum Narodowe w Szczecinie
  • Bez tytułu, 1999

    Zdj. nr 13: Bez tytułu, 1999

    Bez tytułu, 1999, drewno klonowe, 500 x 190 x 15 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Bez tytułu, 1999

    Zdj. nr 14: Bez tytułu, 1999

    Bez tytułu, 1999, drewno dębowe, 132 x 115 x 12 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Bez tytułu, 1999

    Zdj. nr 15: Bez tytułu, 1999

    Bez tytułu, 1999, różne drewno, karton, 320 x 145 x 27 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Bez tytułu, 1999

    Zdj. nr 16: Bez tytułu, 1999

    Bez tytułu, 1999, różne drewno, 356 x 356 x 14 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Bez tytułu, 1999

    Zdj. nr 17: Bez tytułu, 1999

    Bez tytułu, 1999, drewno modrzewiowe, 1140 x 120 x 55, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Pomnik Neuengamme, 1999

    Zdj. nr 18a: Pomnik Neuengamme, 1999

    Pomnik Polaków Deportowanych z Powstania Warszawskiego 1944 r. w Neuengamme, 1999, 30 surowo ociosanych bloków granitowych, polerowane płyty granitowe (powierzchnia 24m2), kruszywo granitowe (droga pr...
  • Pomnik Neuengamme, 1999

    Zdj. nr 18c: Pomnik Neuengamme, 1999

    Pomnik Polaków Deportowanych z Powstania Warszawskiego 1944 r. w Neuengamme, 1999, tablica pamiątkowa w języku niemieckim, Muzeum-Miejsce Pamięci Obozu Koncentracyjnego Neuengamme, Hamburg.
  • Pomnik Neuengamme, 1999

    Zdj. nr 18c: Pomnik Neuengamme, 1999

    Pomnik Polaków Deportowanych z Powstania Warszawskiego 1944 r. w Neuengamme, 1999, tablica pamiątkowa w języku niemieckim, Muzeum-Miejsce Pamięci Obozu Koncentracyjnego Neuengamme, Hamburg.
  • Bez tytułu, 2000

    Zdj. nr 19: Bez tytułu, 2000

    Bez tytułu, 2000, drewno klonowe, 120 x 120 x 36 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Bez tytułu, 2000

    Zdj. nr 20: Bez tytułu, 2000

    Bez tytułu, 2000, zwęglone drewno dębowe, 220 x 60 x 58 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Bez tytułu, 2000

    Zdj. nr 21: Bez tytułu, 2000

    Bez tytułu, 2000, drewno wierzbowe, 220 x 58 x 58 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Bez tytułu, 2000

    Zdj. nr 22: Bez tytułu, 2000

    Bez tytułu, 2000, różne drewno, 195 x 195 x 15 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Bez tytułu, 2000

    Zdj. nr 23: Bez tytułu, 2000

    Bez tytułu, 2000, drewno lipowe, 97 x 97 x 29 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Bez tytułu, 2000

    Zdj. nr 24: Bez tytułu, 2000

    Bez tytułu, 2000, drewno kasztanowe, częściowo z korą, 260 x 140 x 56 cm, Muzeum Sztuki Współczesnej w Radomiu
  • Bez tytułu, 2000

    Zdj. nr 25: Bez tytułu, 2000

    Bez tytułu, 2000, kora, 90 x 90 x 34 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Bez tytułu, 2000

    Zdj. nr 26: Bez tytułu, 2000

    Bez tytułu, 2000, drzewo wierzbowe, 90 x 90 x 35 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Bez tytułu, 2000

    Zdj. nr 27: Bez tytułu, 2000

    Bez tytułu, 2000, drewno lipowe, 200 x 197 x 55 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Drewniana tablica, 2001

    Zdj. nr 28: Drewniana tablica, 2001

    Drewniana tablica, 2001, różne drewno, częściowo zwęglone, gwoździe, 412 x 220 x 17 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Bez tytułu, 2001

    Zdj. nr 29: Bez tytułu, 2001

    Bez tytułu, 2001, drewno klonowe, 156 x 156 x 26 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Bez tytułu, 2001

    Zdj. nr 30: Bez tytułu, 2001

    Bez tytułu, 2001, różne drewno, 350 x 106 x 43 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Drewniana tablica, 2001

    Zdj. nr 31: Drewniana tablica, 2001

    Drewniana tablica, 2001, różne drewno, gwoździe, 412 x 216 x 18 cm (fragment), Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Drewniana tablica, 2001

    Zdj. nr 32: Drewniana tablica, 2001

    Drewniana tablica, 2001, zwęglone drewno świerkowe, drewno brzozowe, gwoździe, 470 x 240 x 17 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Drewniana tablica, 2002

    Zdj. nr 33: Drewniana tablica, 2002

    Drewniana tablica, 2002, zwęglone drewno świerkowe, drewno dębowe, drewno klonowe, kora, 404 x 204 x 26 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Drewniana tablica, 2002

    Zdj. nr 34: Drewniana tablica, 2002

    Drewniana tablica, 2002, zwęglone drewno klonowe, 100 x 100 x 9 cm, Królikowski-Collection, Dąbrówka Wielka
  • Drewniana tablica, 2002

    Zdj. nr 35: Drewniana tablica, 2002

    Drewniana tablica, 2002, zwęglone drewno świerkowe, kora, gwoździe, 310 x 100 x 7 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Drewniana tablica, 2002

    Zdj. nr 36: Drewniana tablica, 2002

    Drewniana tablica, 2002, patynowane drewno świerkowe, kora dębowa, 106 x 106 x 20 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Drewniana tablica, 2002

    Zdj. nr 37: Drewniana tablica, 2002

    Drewniana tablica, 2002, zwęglone drewno świerkowe, drewno klonowe, 101 x 101 x 9 cm (fragment), Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Drewniana kolumna, 2003

    Zdj. nr 38: Drewniana kolumna, 2003

    Drewniana kolumna, 2003, kora, drewno, 285 x 100 x 100 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Drewniana tablica, 2003

    Zdj. nr 39: Drewniana tablica, 2003

    Drewniana tablica, 2003, kora, 253 x 200 x 11 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Drewniany sześcian, 2003

    Zdj. nr 40: Drewniany sześcian, 2003

    Drewniany sześcian, 2003, różne drewno, 230 x 230 x 230 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Bez tytułu, 2003

    Zdj. nr 41: Bez tytułu, 2003

    Bez tytułu, 2003, różne drewno, 880 x 220 x 16 cm (detal), Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Hölzerne Tafel, 2003

    Abb. 42: Hölzerne Tafel, 2003

    Drewniana tablica, 2003, różne drewno, 440 x 220 x 16 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Drewniana tablica, 2003

    Zdj. nr 43: Drewniana tablica, 2003

    Drewniana tablica, 2003, zwęglone drewno świerkowe, różne drewno, gwoździe, 150 x 150 x 9 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Drewniana tablica, 2003

    Zdj. nr 44: Drewniana tablica, 2003

    Drewniana tablica, 2003, zwęglone drewno świerkowe, kora, gwoździe, 150 x 150 x 9 cm, Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku
  • Bez tytułu, 2004

    Zdj. nr 45: Bez tytułu, 2004

    Bez tytułu, 2004, zwęglone drewno świerkowe, gwoździe, 150 x 150 x 18 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Bez tytułu, 2004

    Zdj. nr 46: Bez tytułu, 2004

    Bez tytułu, 2004, zwęglone drewno świerkowe, kora, gwoździe, 156 x 156 x 8 cm, własność prywatna: dr S. Ropohl, Hamburg
  • Bez tytułu, 2005

    Zdj. nr 47: Bez tytułu, 2005

    Bez tytułu, 2005, różne drewno, 284 x 39 x 20 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Bez tytułu, 2005

    Zdj. nr 48: Bez tytułu, 2005

    Bez tytułu, 2005, drewno topolowe, 320 x 320 x 40 cm, Galeria Szyb Wilson, Katowice
  • Bez tytułu, 2005

    Zdj. nr 49: Bez tytułu, 2005

    Bez tytułu, 2005, drewno mieszane, 480 x 280 x 45 cm (detal), Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Sztuka w przestrzeni publicznej, 2005

    Zdj. nr 50: Sztuka w przestrzeni publicznej, 2005

    Sztuka w przestrzeni publicznej, 2005, drewno robiniowe, 25 m2, wysokość 45 cm, Gymnasium Eckhorst, Bargteheide
  • Bez tytułu, 2006

    Zdj. nr 51: Bez tytułu, 2006

    Bez tytułu, 2006, drewno brzozowe, 900 x 240 x 14 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Drewniana tablica, 2006

    Zdj. nr 52: Drewniana tablica, 2006

    Drewniana tablica, 2006, różne drewno, 890 x 234 x 15 cm (fragment), Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Orońsko, 2006

    Zdj. nr 53: Orońsko, 2006

    Orońsko, 2006, drewno brzozowe, 900 x 900 x 50 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Obiekt z drewna, 2006

    Zdj. nr 54: Obiekt z drewna, 2006

    Obiekt z drewna, 2006, gałęzie, 220 x 170 x 40 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Obiekt z drewna, 2006

    Zdj. nr 55: Obiekt z drewna, 2006

    Obiekt z drewna, 2006, gałęzie, 235 x 170 x 43 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Obiekt z drewna, 2006

    Zdj. nr 56: Obiekt z drewna, 2006

    Obiekt z drewna, 2006, różne drewno, 280 x 243 x 55 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Obiekt z drewna, 2006

    Zdj. nr 57: Obiekt z drewna, 2006

    Obiekt z drewna, 2006, drewno brzozowe, gałęzie, 310 x 310 x 220 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Drewniana tablica, 2007

    Zdj. nr 58: Drewniana tablica, 2007

    Drewniana tablica, 2007, zwęglone drewno świerkowe, trzcina, 82 x 82 x 9 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Bez tytułu, 2007

    Zdj. nr 59: Bez tytułu, 2007

    Bez tytułu, 2007, zwęglone drewno świerkowe, 700 x 200 x 10 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Obiekt z drewna, 2008

    Zdj. nr 60: Obiekt z drewna, 2008

    Obiekt z drewna, 2008, drewno brzozowe, 900 x 900 x 43 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Obiekt z drewna, 2008

    Zdj. nr 61: Obiekt z drewna, 2008

    Obiekt z drewna, 2008, różne drewno, 800 x 800 x 18 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Drewniana tablica, 2009

    Zdj. nr 62: Drewniana tablica, 2009

    Drewniana tablica, 2009, zwęglone drewno świerkowe, drewno klonowe, 101 x 101 x 20 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Drewniana tablica, 2009

    Zdj. nr 63: Drewniana tablica, 2009

    Drewniana tablica, 2009, zwęglone drewno świerkowe, gałęzie, 101 x 101 x 10 cm (detal), Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Hölzerne Tafel, 2010.

    Abb. 64: Hölzerne Tafel, 2010

    Hölzerne Tafel, 2010. Eiche, Nägel, 140 x 140 x 11 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Bez tytułu, 2010

    Zdj. nr 65: Bez tytułu, 2010

    Bez tytułu, 2010, kora, 243 x 170 x 53 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Drewniana tablica, 2010

    Zdj. nr 66: Drewniana tablica, 2010

    Drewniana tablica, 2010, zwęglone drewno świerkowe, patyki drewniane, 25,5 x 25,5 x 8 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Chilehaus five lines, 2011

    Zdj. nr 67: Chilehaus five lines, 2011

    Chilehaus five lines, 2011, drewno brzozowe, 9000 x 230 x 14 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Drewniana tablica, 2011

    Zdj. nr 68: Drewniana tablica, 2011

    Drewniana tablica, 2011, drewno świerkowe, drewno lawendowe, 34 x 34 x 8,5 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Drewniana tablica, 2011

    Zdj. nr 69: Drewniana tablica, 2011

    Drewniana tablica, 2011, drewno topolowe, 50 x 50 x 18 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Drewniana tablica, 2011

    Zdj. nr 70: Drewniana tablica, 2011

    Drewniana tablica, 2011, zwęglone drewno świerkowe, igły świerkowe, 28 x 28 x 11,5 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Drewniana tablica, 2012

    Zdj. nr 71: Drewniana tablica, 2012

    Drewniana tablica, 2012, drewno topolowe, 50 x 50 x 8,5 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Pomnik w Bergedorfie, 2012

    Zdj. nr 72a: Pomnik w Bergedorfie, 2012

    Pomnik w Bergedorfie, 2012, beton, stal nierdzewna, W=267 cm, S=127 cm, G=98 cm. Pomnik poświęcony byłym robotnicom i robotnikom skazanym przez nazistów na prace przymusowe w Bergedorfie powstał z ini...
  • Pomnik w Bergedorfie, 2012

    Zdj. nr 72b: Pomnik w Bergedorfie, 2012

    Pomnik w Bergedorfie, 2012, beton, stal nierdzewna, W=267 cm, S=127 cm, G=98 cm (detal: szczelina obserwacyjna, W=13 cm, S=73 cm, G=98cm).
  • Pomnik w Bergedorfie, 2012

    Zdj. nr 72c: Pomnik w Bergedorfie, 2012

    Pomnik w Bergedorfie, 2012, tablica pamiątkowa, brąz, 80 x 80 cm.
  • Drewniana tablica, 2012

    Zdj. nr 73: Drewniana tablica, 2012

    Drewniana tablica, 2012, drewno topolowe, 50 x 50 x 9 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Wooden Panel, 2013

    Zdj. nr 74: Wooden Panel, 2013

    Wooden Panel, 2013, drewno świerkowe, 106 x 102 x 23 cm, Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku
  • Hölzerne Tafel, 2013

    Abb. 75: Hölzerne Tafel, 2013

    Hölzerne Tafel, 2013. Fichte, 104,5 x 104,5 x 12,5 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Drewniana tablica, 2013

    Zdj. nr 76: Drewniana tablica, 2013

    Drewniana tablica, 2013, drewno topolowe, 50 x 50 x 8,5 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Drewniana tablica, 2013

    Zdj. nr 77: Drewniana tablica, 2013

    Drewniana tablica, 2013, cięte łodygi trzciny, płyta drewniana, 50 x 50 x 9,5 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Drewniana tablica, 2013

    Zdj. nr 78: Drewniana tablica, 2013

    Drewniana tablica, 2013, drewno świerkowe, 106 x 104 x 10 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Drewniana tablica, 2013

    Zdj. nr 79: Drewniana tablica, 2013

    Drewniana tablica, 2013, drewno świerkowe, 106 x 104 x 10 cm (detal), Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Drewniana tablica, 2013

    Zdj. nr 80: Drewniana tablica, 2013

    Drewniana tablica, 2013, łamane i cięte drewno świerkowe, płyta drewniana, 120 x 118 x 10,5 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Obiekt z drewna, 2014

    Zdj. nr 81: Obiekt z drewna, 2014

    Obiekt z drewna, 2014, cięte, luźno ułożone drewno topolowe, 400 x 400 x 39 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Obiekt z drewna, 2014

    Zdj. nr 82: Obiekt z drewna, 2014

    Obiekt z drewna, 2014, cięte i łamane drewno świerkowe, kołki drewniane, 187 x 187 x 16 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Obiekt z drewna, 2014

    Zdj. nr 83: Obiekt z drewna, 2014

    Obiekt z drewna, 2014, cięte i łamane drewno topolowe, 119 x 119 x 16 cm, Kunstsammlung Birkel, Hamburg
  • Obiekt z drewna, 2014

    Zdj. nr 84: Obiekt z drewna, 2014

    Obiekt z drewna, 2014, cięte i łamane drewno topolowe, 119 x 119 x 16 cm (ujęcie z boku), Kunstsammlung Birkel, Hamburg
  • Obiekt z drewna, 2014

    Zdj. nr 85: Obiekt z drewna, 2014

    Obiekt z drewna, 2014, cięte i łamane drewno topolowe, 145 x 145 x 10,5 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Obiekt z drewna, 2014

    Zdj. nr 86: Obiekt z drewna, 2014

    Obiekt z drewna, 2014, cięte i łamane drewno topolowe, 142 x 142 x 21 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Obiekt z drewna, 2015

    Zdj. nr 87: Obiekt z drewna, 2015

    Obiekt z drewna, 2015, cięte i łamane drewno świerkowe, kołki drewniane, 135 x 135 x 18 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Obiekt z drewna, 2015

    Zdj. nr 88: Obiekt z drewna, 2015

    Obiekt z drewna, 2015, cięte i łamane drewno świerkowe, kołki drewniane, 200 x 200 x 17 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Obiekt z drewna, 2015

    Zdj. nr 89: Obiekt z drewna, 2015

    Obiekt z drewna, 2015, cięte i łamane drewno świerkowe, kołki drewniane, 196 x 196 x 10 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Drewniana tablica, 2016

    Zdj. nr 90: Drewniana tablica, 2016

    Drewniana tablica, 2016, cięte i łamane drewno świerkowe, 107,5 x 107,5 x 14 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Drewniana tablica, 2016

    Zdj. nr 91: Drewniana tablica, 2016

    Drewniana tablica, 2016, cięte i łupane drewno świerkowe, 115 x 115 x 8 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Drewniana tablica, 2017

    Zdj. nr 92: Drewniana tablica, 2017

    Drewniana tablica, 2017, cięte i łupane drewno świerkowe, 115 x 115 x 8 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Obiekt z drewna, 2017

    Zdj. nr 93: Obiekt z drewna, 2017

    Obiekt z drewna, 2017, cięte i łamane drewno świerkowe, kołki drewniane, 250 x 198 x 198 cm, Sammlung de Weryha, Hamburg
  • Sammlung de Weryha, Hamburg

    Zdj. nr 94: Sammlung de Weryha, Hamburg

    Sammlung de Weryha (Kolekcja de Weryhy), Hamburg
  • Sammlung de Weryha, Hamburg

    Zdj. nr 95: Sammlung de Weryha, Hamburg

    Sammlung de Weryha (Kolekcja de Weryhy), Hamburg
  • Sammlung de Weryha, Hamburg

    Zdj. nr 96: Sammlung de Weryha, Hamburg

    Sammlung de Weryha (Kolekcja de Weryhy), Hamburg
  • Sammlung de Weryha, Hamburg

    Zdj. nr 97: Sammlung de Weryha, Hamburg

    Sammlung de Weryha (Kolekcja de Weryhy), Hamburg